http://hdl.handle.net/11716/10342 2026-04-11T11:36:16Z 2026-04-11T11:36:16Z Pawlak, Halina http://hdl.handle.net/11716/10363 2021-01-31T16:08:21Z 2016-01-01T00:00:00Z

Poczucie tożsamości mieszkańców gmin podmiejskich Krakowa i ich obawy wobec ludności napływowej z miasta Pawlak, Halina Obszary wiejskie znajdujące się w bliskiej odległości od miasta wyróżniają się zaawansowaniem przemian społeczno-ekonomicznych oraz funkcjonalnych. Produkcja rolnicza jest wypierana przez inne działalności, a jednym z czynników wspomagających rozwój tego obszaru jest napływ mieszkańców z miast. Obszar definiowany jako strefa podmiejska nie jest łatwy do wyznaczenia. W niektórych delimitacjach brane jest pod uwagę jedynie bezpośrednie graniczenie gminy z miastem. Jednak samo to kryterium jest niewystarczające. Natężenie procesów miastotwórczych, oraz zróżnicowanie funkcjonalne gmin ma kluczowe znaczenie zarówno dla kwalifikacji obszaru jako podmiejskiego, jak również wpływa na postawy mieszkańców tych terenów. Przykładem mogą być badania przeprowadzone w dwóch gminach wiejskich: Igołomii-Wawrzeńczyce oraz Mogilanach. Pomimo, że obie gminy bezpośrednio przylegają do granic Krakowa, znacząco różnią się pod względem rozwoju procesów suburbanizacyjnych. Różnice te były znaczącym kryterium różnicującym poczucie tożsamości i postawy mieszkańców wsi względem osób napływowych z miasta.; Rural areas located within a short distance from the city are characterised by advanced socio- economic and functional changes. On one hand, agricultural production is being displaced by other activities. On the other – the inflow of urban population supports the development of these areas. Delimitation of area defined as rural-urban fringe poses lots of difficulties. Some delimitations allow for only including municipalities bordering the city. However, such criterion seems insufficient. The intensity of urban processes, as well as functional diversity of municipalities are of a key-importance for both classification as rural-urban fringe and shaping attitudes of people inhabiting these areas. The research conducted in two rural municipalities: Igolomia-Wawrzenczyce and Mogilany, is a good example. Despite the fact, that both municipalities border with Krakow, they differ much in terms of development of suburbanisation. These differences were significant criterion for differentiating the sense of identity, as well as the attitudes of rural inhabitants toward newcomers from urban areas. Dokument cyfrowy wytworzony, opracowany, opublikowany oraz finansowany w ramach programu "Społeczna Odpowiedzialność Nauki" - modułu "Wsparcie dla bibliotek naukowych" przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w projekcie nr rej. SONB/SP/465103/2020 pt. "Organizacja kolekcji czasopism naukowych w Repozytorium UP wraz z wykonaniem rekordów analitycznych".

2016-01-01T00:00:00Z Nowak, Joanna http://hdl.handle.net/11716/10362 2021-01-31T16:02:11Z 2016-01-01T00:00:00Z

Wpływ warunków ekonomicznych gospodarstw domowych na poziom i jakość życia mieszkańców gminy Czchów Nowak, Joanna Poziom i jakość życia to pojęcia, których badaniem zajmuje się wiele dziedzin nauki m.in. socjologia, ekonomia, psychologia, geografia. Artykuł obejmuje interdyscyplinarną tematykę w aspekcie geograficznym. Badania poziomu i jakości życia wykonano w najmniejszej jednostce administracyjnej jaką jest gmina. Obszarem badań była gmina miejsko-wiejska Czchów położona w województwie małopolskim w powiecie brzeskim. Celem pracy było zbadanie wpływu warunków ekonomicznych na poziom i jakość życia mieszkańców gminy Czchów oraz ich zróżnicowanie w wydzielonych na potrzeby opracowania obszarach badawczych. Wyniki badań obejmują opracowanie danych zebranych w wywiadach kwestionariuszowych, przez autora artykułu w trakcie badań terenowych. Analizując ankiety wykazano wpływ deklarowanego dochodu w gospodarstwach domowych na poziom życia, badanego metodami ilościowymi oraz brak wyraźnego przełożenia wysokości dochodu na ocenę jakości życia, badanej metodami jakościowymi wśród mieszkańców wydzielonych obszarów. Wnioskiem podsumowującym jest stwierdzenie, że posiadanie większych zasobów finansowych, które mogą zaspokoić potrzeby materialne nie zawsze bezpośrednio przekładają się na jakość codziennego życia.; The level and quality of life is the idea that the study deals with many areas of science, among others, sociology, economics, psychology, geography. The article includes interdisciplinary topics in terms of geography. Research the level and quality of life were performed in the smallest administrative unit that is the commune. The area of research was the urban-rural commune Czchów located in the Malopolska region in the district of Brzesko. The aim of the study was to investigate an influence of economic conditions on the level and quality of life of residents of the commune Czchów and their differentiation into separate areas for the development of research. The results of the research include the development of data collected in the questionnaire interviews, the author of the article during the fieldwork. Analyzing questionnaires demonstrated the impact of the declared income households on living standards, tested quantitative methods and the absence of clear height ratio of income to assess quality of life, the study qualitative methods among the residents of isolated areas. The conclusion summary is that having more financial resources that can meet the needs of the material does not always directly translate into the quality of everyday life. Dokument cyfrowy wytworzony, opracowany, opublikowany oraz finansowany w ramach programu "Społeczna Odpowiedzialność Nauki" - modułu "Wsparcie dla bibliotek naukowych" przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w projekcie nr rej. SONB/SP/465103/2020 pt. "Organizacja kolekcji czasopism naukowych w Repozytorium UP wraz z wykonaniem rekordów analitycznych".

2016-01-01T00:00:00Z Kubal, Magdalena Pawlusiński, Robert http://hdl.handle.net/11716/10361 2021-01-31T15:55:31Z 2016-01-01T00:00:00Z

Escape rooms – nowe zjawisko w przestrzeni turystycznej Krakowa Kubal, Magdalena; Pawlusiński, Robert Jednymi z nowych obiektów w przestrzeni turystycznej Krakowa są pokoje zagadek. Chociaż pojawiły się stosunkowo niedawno to w chwili obecnej stały się dostrzegalnym elementem oferty kulturalnej miasta. Obecnie w przestrzeni Krakowa działa 48 pokoi zagadek zlokalizowanych w 19 miejscach. Pokoje zagadek stanowią nowy typ atrakcji o charakterze rozrywkowym, swoiste połączenie wirtualnej gry z realnym światem. Ważną grupą ich odbiorców są turyści, w tym także goście z zagranicy. Artykuł ma na celu diagnozę stanu rozwoju zjawiska w Krakowie i jego wpływu na dotychczasową ofertę kulturalną miasta.; Escape rooms, although a relatively new attraction in the tourism landscape of Krakow, they now represent a visible element of the cultural offer of the city. Currently, there are 48 escape rooms in Krakow, they are located in 19 places. Escape rooms are a new type of attraction, combining the virtual world known from computer games, with the real world. An important group of customers are tourists, including visitors from abroad. Article aims to map the development of the phenomenon in Krakow and its impact on the current cultural offer of the city. Dokument cyfrowy wytworzony, opracowany, opublikowany oraz finansowany w ramach programu "Społeczna Odpowiedzialność Nauki" - modułu "Wsparcie dla bibliotek naukowych" przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w projekcie nr rej. SONB/SP/465103/2020 pt. "Organizacja kolekcji czasopism naukowych w Repozytorium UP wraz z wykonaniem rekordów analitycznych".

2016-01-01T00:00:00Z Szelińska-Kukulak, Małgorzata Kukulak, Józef http://hdl.handle.net/11716/10360 2021-01-31T15:47:54Z 2016-01-01T00:00:00Z

Ochrona zabytków techniki transportowej w południowo-wschodniej Polsce Szelińska-Kukulak, Małgorzata; Kukulak, Józef Artykuł prezentuje aktualny stan i wykorzystanie zasobów zabytków techniki transportu w czterech województwach południowo-wschodniej Polski (małopolskim, podkarpackim, lubelskim i świętokrzyskim). Dokonano ich zinwentaryzowania w oparciu o materiały źródłowe, zestawienia w formie tabel, przestrzennego ujęcia na tematycznej mapie i opisu zasadniczych walorów w miejscach najbardziej zasobnych w zabytki. Z ich analizy wynika, że województwo małopolskie ma takich zabytków najwięcej (4 miejsce według krajowej ewidencji zabytków) i są one związane głównie z transportem kolejowym. Względnie mało jest ich w województwie świętokrzyskim (11 miejsce), ale za to, oprócz zabytków kolejowych, duży odsetek stanowią tam zabytki sztuki inżynierskiej. Wśród placówek muzealnych wyróżniają się dużymi zasobami zabytków muzea małopolskie (krakowskie Muzeum Inżynierii Miejskiej i Muzeum Lotnictwa Polskiego, szczucińskie Muzeum Drogownictwa i Skansen Taboru Kolejowego w Chabówce). Kursujące okresowo zabytkowe kolejki wąskotorowe są lokalnymi atrakcjami turystycznymi (bieszczadzka „Ciuchcia”, przeworski „Pogórzanin”, nałęczowska Nadwiślańska Kolejka Wąskotorowa, Starachowicka Kolej Wąskotorowa, świętokrzyska „Ciuchcia Express Ponidzie”). Wykorzystanie dziedzictwa kulturowego z zakresu technicznego, w tym również zabytków transportu, może ożywić rozwój turystyki w słabiej dotąd wykorzystanych turystycznie rejonach omawianych województw. Wiele obiektów – świadectw dawnej techniki transportowej czeka jeszcze na objęcie ich ochroną.; The article presents a contemporary state and usage of transport engineering monuments in four voivodeships of Southeastern Poland (Lesser Poland, Subcarpathian, Lublin and Świętokrzyskie voivodeships). The monuments were enumerated on the basis of source materials, tables, spatial depictions on thematic maps, as well as descriptions of their general values in the places richest in monuments. The analysis shows that Lesser Poland voivodeship is the richest one in monuments (4th place according to national evidence of monuments) and there are mostly connected with railway transport. The number of monuments is relatively low in Świętokrzyskie voivodeship (11 places), however, along with railway monuments, local monuments of engineering form a considerable percentage. Among the museums, Lesser Poland museums are distinctive, due to a large amount of monuments (Museum of Municipal Engineering and Polish Aviation Museum in Cracow; Road Construction Museum in Szczucin; Railway Open-Air Museum in Chabówka). Periodically functioning narrow-gauge railways are also local tourism attractions (“Ciuchcia” in Bieszczady Mountains; “Pogórzanin” in Przeworsk; Vistula Narrow-gauge Railway in Nałęczów; Narrow-Gauge Railway in Starachowice; “Ciuchcia Express Ponidzie” in Świętokrzyskie). The usage of cultural heritage on the field of engineering, including transport monuments, might revive the development of tourism in some less developed regions of voivedships in question. Many objects, as evidences of old transport engineering, still awaits to be granted protection. Dokument cyfrowy wytworzony, opracowany, opublikowany oraz finansowany w ramach programu "Społeczna Odpowiedzialność Nauki" - modułu "Wsparcie dla bibliotek naukowych" przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w projekcie nr rej. SONB/SP/465103/2020 pt. "Organizacja kolekcji czasopism naukowych w Repozytorium UP wraz z wykonaniem rekordów analitycznych".

2016-01-01T00:00:00Z