http://hdl.handle.net/11716/138 2026-03-07T02:29:19Z 2026-03-07T02:29:19Z Ivanchuk, Andrii http://hdl.handle.net/11716/13785 2026-03-02T08:43:47Z 2026-03-19T00:00:00Z

Consciousness in Transition: Phenomenological and Psychoanalytic Inquiry Ivanchuk, Andrii This dissertation takes an innovative approach to exploring consciousness, combining phenomenological and psychoanalytic perspectives. It presents a novel methodology that unites these two disciplines, providing fresh insights into the origins of pathological conscious phenomena. These phenomena are described as passive structures of experience that install non-standard logics inherent to the human mind, and the dissertation offers an interpretation of atypical consciousness associated with traumatic experiences. Additionally, it highlights how different dimensions of experience can operate outside of conscious control, and how consciousness can constitute experience without active ego involvement. The challenges of combining phenomenology and psychoanalysis in this context are discussed, too. The dissertation investigates consciousness within five thematic categories: Being; Logic; Language; Embodiment; and Selfrealisation. The focus is on the representation of the opacity of impersonal, collective, or societal existence, in which individuals conform to cultural norms and risk losing their identity. These individuals exist in a liminal value-temporal paradox of the mind that is neither fully visible nor fully absent. Ultimately, the thesis considers what kind of thinking and self-knowledge should arise from phenomenological and psychoanalytic thinking.; Niniejsza rozprawa doktorska przyjmuje innowacyjne podejście do badania świadomości, łącząc perspektywę fenomenologiczną i psychoanalityczną. Przedstawia ona nowatorską metodologię, która łączy te dwie dyscypliny, zapewniając świeży wgląd w źródła patologicznych zjawisk świadomości. Zjawiska te są opisywane jako pasywne struktury doświadczenia, które instalują niestandardowe logiki właściwe ludzkiemu umysłowi, a rozprawa oferuje interpretację nietypowej świadomości związanej z traumatycznymi doświadczeniami. Ponadto podkreśla, w jaki sposób różne wymiary doświadczenia mogą działać poza świadomą kontrolą oraz w jaki sposób świadomość może stanowić doświadczenie bez aktywnego zaangażowania ego. Omówiono również wyzwania związane z łączeniem fenomenologii i psychoanalizy w tym kontekście. Rozprawa bada świadomość w ramach pięciu kategorii tematycznych: Bycie; Logika; Język; Ucieleśnienie; i Samorealizacja. Skupia się na przedstawieniu nieprzejrzystości bezosobowej, zbiorowej lub społecznej egzystencji, w której jednostki dostosowują się do norm kulturowych i ryzykują utratę tożsamości. Jednostki te egzystują w liminalnym wartościowo-czasowym paradoksie umysłu, który nie jest ani w pełni widoczny, ani w pełni nieobecny. Ostatecznie teza rozważa, jaki rodzaj myślenia i samowiedzy powinien wynikać z myślenia fenomenologicznego i psychoanalitycznego. Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Szkoła Doktorska. Praca doktorska - promotor: Prof. dr hab. Paweł Dybel.

2026-03-19T00:00:00Z Jankowicz, Agata http://hdl.handle.net/11716/13783 2026-02-23T09:35:58Z 2026-03-16T00:00:00Z

Dekonstrukcja dyskursu politycznego w rosyjskojęzycznych parodiach audiowizualnych Jankowicz, Agata Rozprawa poświęcona została analizie dekonstrukcji rosyjskiego dyskursu politycznego w rosyjskojęzycznych parodiach internetowych publikowanych na portalu YouTube w latach 2012-2022. Naczelnym celem badania była analiza stosowanych przez parodystów zabiegów służących dekonstrukcji poszczególnych elementów rosyjskiego dyskursu politycznego oraz określenie funkcji dokonywanych transformacji. Analiza, oparta na metodzie intertekstualnej i osadzona w perspektywie dyskursywnej, pozwoliła wskazać, jak parodie demaskują mechanizmy kreowania rzeczywistości w wypowiedziach politycznych. Praca składa się z części teoretycznej, omawiającej cechy dyskursu politycznego, specyfikę parodii oraz powiązane pojęcia, takie jak intertekstualność czy gra językowa. Uwzględniono także kontekst społeczno-polityczny oraz charakterystykę analizowanych kanałów YouTube. W części analitycznej przedstawiono konkretne techniki dekonstrukcji: sposoby modyfikacji sztamp i haseł politycznych, demaskacji środków językowych służących perswazji i manipulacji, ujawniania technik służących unikaniu odpowiedzi na pytania, przekształcania wypowiedzi precedensowych i znaków niewerbalnych. Rozprawę zamyka synteza wyników z podziałem na strategie i funkcje analizowanych zabiegów.; The dissertation is devoted to the analysis of the deconstruction of Russian political discourse in Russian- language internet parodies published on YouTube between 2012-2022. The aim of the study was to examine the strategies employed by parodists to deconstruct particular elements of Russian political discourse and to identify the functions of these transformations. The analysis, based on the method of intertextuality and grounded in a discourseoriented perspective, enabled the identification of the techniques by which parodies revealthe ways of shaping reality in political statements. The work comprises a theoretical part discussing the features of political discourse, the specificity of parody, and related concepts such as intertextuality and language games. It also considers the socio-political context in which the parodies were created as well as the characteristics of the YouTube channels from which the material was sourced. The analytical part presents the techniques of deconstruction, including the modification of political clichés and slogans, the exposure of persuasive and manipulative language means, the unveiling of tactics used to avoid direct answers, as well as the transformation of precedent statements and non-verbal signs. The dissertation concludes with a synthesis of the findings including the categorization of the identified strategies and their functions. Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Szkoła Doktorska. Praca doktorska - promotor: dr hab. Bogumił Ostrowski, prof. UKEN; promotor pomocniczy: dr Gabriela Sitkiewicz.

2026-03-16T00:00:00Z Panek, Katarzyna http://hdl.handle.net/11716/13782 2026-02-23T09:04:54Z 2026-03-13T00:00:00Z

Rodzinna polityka językowa polskich rodzin żyjących na emigracji Panek, Katarzyna Prezentowana rozprawa doktorska podejmuje zagadnienie rodzinnej polityki językowej (RPJ) polskich rodziców żyjących poza granicami kraju. Jej celem jest analiza praktyk i ideologii językowych oraz zarządzania językiem przedstawicieli polskiej diaspory. W pierwszym rozdziale zaprezentowano koncepcję RPJ, przedstawione zostały wyjaśnienia terminologiczne, a także omówiono historię i kierunki badań. Rozdział drugi poświęcony został wyjaśnieniu znaczenia rodziny w planowaniu językowym oraz w utrzymywaniu języków mniejszości. W trzecim rozdziale podjęta została problematyka zbiorowości polskich poza granicami kraju. Omówiono ich status oraz wyjaśniono terminologię używaną do ich opisu. Przedstawione zostały również instytucjonalne formy nauczania języka polskiego i w języku polskim, stanowiące istotny element wspierania języka mniejszości. Czwarty rozdział poświęcony został metodologii badań własnych. Zaprezentowano w nim konceptualizację i organizację badań, a także opisano grupę badanych, składającą się z dwadzieściorga jeden polskich rodziców żyjących za granicą. W rozdziale piątym przedstawiono analizę wyników wywiadów, natomiast w rozdziale szóstym omówiono wyniki badań własnych oraz wnioski z nich płynące. W prezentowanej dysertacji podjęto dyskusję z wcześniejszymi ustaleniami teoretycznymi oraz wskazano możliwości praktycznego zastosowania wyników badań własnych.; The presented doctoral dissertation addresses the issue of family language policy (FLP) of Polish parents living abroad. It aims to analyze the linguistic practices, ideologies, and language management of representatives of the Polish diaspora. Chapter One presents the concept of RPJ, explains the terminology, and discusses the history and directions of the research. Chapter Two was devoted to explaining the importance of the family in language planning and in the maintenance of minority languages. Chapter Three addresses the issue of Polish communities abroad. Their status is discussed, and the terminology used to describe them is explained. Institutional forms of teaching Polish language and in Polish are also presented as an important element of supporting the minority language. Chapter Four was devoted to the methodology of own research. It presents the conceptualisation and organisation of the research, and describes the research group, consisting of twentyone Polish parents living abroad. Chapter Five presents an analysis of the interview results, while Chapter Six discusses the results of the own research and its conclusions. The dissertation presented here undertakes a discussion with previous theoretical findings and identifies possibilities for the practical application of the results of our own research. Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Szkoła Doktorska. Praca doktorska - promotor: dr hab. Joanna Rokita-Jaśkow, prof. UKEN.

2026-03-13T00:00:00Z Durek, Ewa http://hdl.handle.net/11716/13759 2026-02-05T10:11:21Z 2026-03-02T00:00:00Z

Bezpieczeństwo w ochronie dóbr kultury i dziedzictwa narodowego. Na przykładzie województwa małopolskiego w latach 2010–2021 Durek, Ewa Rozprawa doktorska podejmuje problem bezpieczeństwa w ochronie dóbr kultury i dziedzictwa narodowego, analizowany na przykładzie województwa małopolskiego w latach 2010–2021. Punktem wyjścia była refleksja nad miejscem ochrony dziedzictwa w systemie bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej oraz identyfikacja zagrożeń, które w badanym okresie oddziaływały na zabytki i obiekty kultury. Przedmiot badań został osadzony w dyscyplinie nauk o bezpieczeństwie, z wykorzystaniem dorobku innych dziedzin – prawa, historii sztuki i ochrony dóbr kultury – co pozwoliło na ukazanie problematyki w sposób interdyscyplinarny przy zachowaniu zasadniczej perspektywy bezpieczeństwa. Celem rozprawy było zbadanie mechanizmów oraz skuteczności systemu bezpieczeństwa w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego w Małopolsce, a główny problem badawczy sformułowano w pytaniu: „Jak funkcjonowały i jakie efekty przynosiły mechanizmy ochrony dóbr kultury w województwie małopolskim w latach 2010–2021?”. W badaniach zastosowano metody ilościowe, jakościowe oraz mieszane: analizę literatury i aktów prawnych, badania dokumentów planistycznych i sprawozdawczych, analizę statystyczną, wywiady eksperckie oraz analizę porównawczą. Rozprawa została podzielona na pięć rozdziałów. Pierwszy omawia miejsce ochrony dziedzictwa w systemie bezpieczeństwa państwa oraz ramy prawne, drugi – strukturę instytucjonalną i zadania podmiotów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo dóbr kultury. Trzeci rozdział przedstawia katalog zagrożeń naturalnych, militarnych, przestępczych i cybernetycznych oraz analizuje ich wpływ na dziedzictwo. W rozdziale czwartym omówiono ochronę dóbr kultury w kontekście dokumentów planistycznych i praktyki zarządzania bezpieczeństwem, a rozdział piąty zawiera szczegółowe studium przypadku województwa małopolskiego, z analizą programów ochrony zabytków, orzecznictwa sądowego oraz działań instytucjonalnych. Wyniki badań wskazują, że system bezpieczeństwa w obszarze ochrony dziedzictwa kulturowego w Małopolsce ulegał stopniowej poprawie dzięki wdrażaniu programów ochrony oraz rozwojowi współpracy między instytucjami. Jednocześnie napotykał wyzwania, takie jak ograniczone zasoby finansowe, występowanie zagrożeń naturalnych, przestępczość przeciwko zabytkom czy konsekwencje pandemii COVID‑19. Sformułowane wnioski mają charakter zarówno teoretyczny, jak i aplikacyjny, dostarczając podstaw do dalszych badań oraz rekomendacji dla praktyki administracyjnej i instytucjonalnej.; The doctoral dissertation addresses the issue of security in the protection of cultural property and national heritage, analyzed through the case study of the Małopolska region in the years 2010–2021. The research was initiated by a reflection on the place of heritage protection within the national security system of the Republic of Poland and the identification of threats affecting cultural assets during the examined period. The subject of the study is rooted in the discipline of security studies, while drawing upon the achievements of other fields – law, art history, and cultural heritage protection – which provided an interdisciplinary perspective without altering the primarily security‑oriented framework. The aim of the dissertation was to examine the mechanisms and effectiveness of the security system in safeguarding cultural heritage in Małopolska. The main research problem was formulated as follows: How did the mechanisms of heritage protection function and what results did they yield in the Małopolska region between 2010 and 2021? The research employed quantitative, qualitative, and mixed methods, including analysis of legal acts and scholarly literature, examination of strategic and reporting documents, statistical analysis, expert interviews, and comparative analysis. The dissertation is divided into five chapters. The first discusses the role of heritage protection within the national security system and its legal framework. The second presents the institutional structure and the tasks of entities responsible for the security of cultural property. The third chapter contains a catalogue of natural, military, criminal, and cyber threats and assesses their impact on heritage. The fourth focuses on cultural heritage protection in the context of planning documents and security management practice, while the fifth chapter provides an in‑depth case study of the Małopolska region, including an analysis of heritage protection programmes, administrative court rulings, and institutional practices. The findings demonstrate that the security system for cultural heritage in Małopolska improved gradually due to the implementation of regional heritage protection programmes and the strengthening of institutional cooperation. At the same time, it faced challenges such as limited financial resources, natural hazards, crimes against monuments, and the consequences of the COVID‑19 pandemic. The conclusions are of both theoretical and practical significance, offering grounds for further research and policy recommendations in the field of cultural heritage security. Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Szkoła Doktorska. Praca doktorska - promotor: prof. dr hab. Andrzej Kozera.

2026-03-02T00:00:00Z