http://hdl.handle.net/11716/1437 2026-04-18T11:07:23Z 2026-04-18T11:07:23Z Augustynowicz, Christoph Mudryj, Marian Niezabitowski, Michał Broński, Krzysztof Jakimyszyn-Gadocha, Anna Sroka, Łukasz Tomasz Follprecht, Kamila Meus, Konrad Brzoza, Czesław Kozińska-Witt, Hanna Kusak, Magdalena Hapanowicz, Piotr http://hdl.handle.net/11716/13865 2026-04-16T10:37:03Z 2018-01-01T00:00:00Z

1866. Odbudowa samorządu miejskiego - narodziny nowoczesnego Krakowa Augustynowicz, Christoph; Mudryj, Marian; Niezabitowski, Michał; Broński, Krzysztof; Jakimyszyn-Gadocha, Anna; Sroka, Łukasz Tomasz; Follprecht, Kamila; Meus, Konrad; Brzoza, Czesław; Kozińska-Witt, Hanna; Kusak, Magdalena; Hapanowicz, Piotr Meus, Konrad; Sroka, Łukasz Tomasz W dniu 1 kwietnia 1866 roku cesarz austriacki Franciszek Józef I Habsburg usankcjonował ustawę, mocą której Kraków otrzymał „Tymczasowy Statut Gminny”. Dokument ten stanowił faktyczną konstytucję miasta. Z jednej strony powoływał autonomiczny samorząd miejski, a z drugiej określał zakres kompetencji działania wybieralnych władz samorządowych. Tym sposobem w 1866 roku Kraków wszedł na nową drogę rozwoju, która zadecydowała o roli i znaczeniu podwawelskiego grodu w kolejnych dekadach XIX i XX stulecia. Sto pięćdziesiąt lat od tamtych wiekopomnych wydarzeń Urząd Miasta Krakowa wraz z krakowskim środowiskiem naukowym postanowili je upamiętnić organizując okolicznościową konferencję naukową, której pokłosiem jest niniejsza publikacja. 1866. Odbudowa samorządu miejskiego – narodziny nowoczesnego Krakowa to książka, której celem jest nie tylko przybliżenie okoliczności towarzyszących tytułowej odbudowie samorządu miejskiego w „duchowej” stolicy Polski – drugim obok Lwowa najważniejszym mieście Galicji, ale także ukazanie dotychczas słabo lub wcale nieznanych wątków wpisujących się w szerszy kontekst związany z funkcjonowaniem samorządu Krakowa lat autonomii galicyjskiej i tuż po niej. Wydawnictwo zawiera dwanaście artykułów przygotowanych przez badaczy związanych z różnymi ośrodkami naukowymi z Polski oraz z zagranicy. W gronie tym znajdziemy naukowców z Uniwersytetu Wiedeńskiego, Narodowego Uniwersytetu Lwowskiego im. Iwana Franki, Uniwersytetu im. Marcina Lutra w Halle/ Salle, Archiwum Narodowego w Krakowie, Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. Zgromadzone i opublikowane teksty prezentują różnorodną tematykę, od przekrojowej po uszczegółowioną. Niemniej wszystkie artykuły składają się w jednolitą, tematycznie ujętą całość. Książka, którą oddajemy do rąk Czytelnika nie tylko uzupełnia już posiadaną wiedzę na temat Krakowa oraz Galicji w ogóle, ale w większości przypadków wnosi nowe ustalenia do historiografii. Efekt ten był możliwy dzięki wyjątkowemu zaangażowaniu wszystkich autorów, którzy przyjęli zaproszenie do opublikowania wyników swoich wieloletnich badań na kartach niniejszego wydawnictwa, za co w tym miejscu należą się im wielkie podziękowania. Szczególne słowa wdzięczności kierujemy także do Urzędu Miasta Krakowa, dzięki któremu książka pt. 1866. Odbudowa samorządu miejskiego – narodziny nowoczesnego Krakowa mogła ukazać się drukiem. Za udzielanie nieocenionego wsparcia merytorycznego wyrazy podziękowania należą się również dyrekcji i pracownikom Archiwum Narodowego w Krakowie, Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, a także władzom Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa. Publikacja ukazała się dzięki pomocy finansowej Gminy Miejskiej Kraków.

2018-01-01T00:00:00Z Kowalewski, Ireneusz http://hdl.handle.net/11716/13864 2026-04-16T07:42:17Z 2019-01-01T00:00:00Z

Klimat społeczny wybranych szkół wyższych w Unii Europejskiej a stan zdrowia i zachowania zdrowotne w percepcji studentów Kowalewski, Ireneusz Istnieje grupa osób, która interpretuje zdrowie jako brak dolegliwości fizycznych czy psychicznych. Jednak w całościowym ujęciu, zdrowie to nie tylko brak choroby. Holistyczny aspekt zdrowia obejmuje szereg czynników, jakie oddziaływają na kondycję zdrowotną. Pomimo że na pozór elementy te nie wpływają bezpośrednio na stan zdrowia, to w praktyce okazują się być z nim silnie powiązane. Niniejsza praca badawcza traktuje o całościowym obrazie zdrowia człowieka na przykładzie środowiska akademickiego w wybranych krajach Unii Europejskiej. Stanowi próbę diagnozy stanu zdrowia młodzieży akademickiej w ujęciu holistycznym (ujęcie społeczno-ekologiczne). W niniejszej pracy postawiono sobie za cel główny: Zbadanie subiektywnego stanu zdrowia studentów w ujęciu holistycznym oraz ocena klimatu społecznego występującego w uczelniach w wybranych krajach Unii Europejskiej. Ponadto dokonano próby zbadania czy istnieje związek pomiędzy wybranymi elementami stanu zdrowia a poszczególnymi wymiarami klimatu społecznego w wyższych uczelniach. Do celów szczegółowych zaliczono poznanie: stanu zdrowia somatycznego, psychicznego, wybranych zachowań zdrowotnych studentów oraz klimatu społecznego uczelni w wymiarach: relacje interpersonalne, warunki rozwoju osobistego i system organizacyjny. Praca została podzielona na dwa rozdziały główne. W pierwszym autor przedstawił analizę literatury dotyczącej zdrowia oraz klimatu społecznego. Rozdział jest trochę nietypowy. Ze względu na interdyscyplinarność tematu pracy, trudno byłoby w tym miejscu omówić wyniki badań z tego zakresu wykonanych przez innych autorów, nadmiar wyników lub ich brak. Długoletnia praca naukowodydaktyczna autora na Wydziale Pedagogicznym pozwoliła ujawnić zasadnicze braki wiedzy i umiejętności z zakresu nauk o zdrowiu człowieka nie tylko wśród studentów, ale również pracowników uczelni. Stąd zdecydowano, że charakter pierwszego rozdziału będzie edukacyjny. Interdyscyplinarność zagadnień poruszanych w badaniach wymaga – zdaniem autora – wyjaśnień terminologicznych dotyczących różnych dziedzin naukowych: medycznych, pedagogicznych, psychologicznych i socjologicznych. Próba omówienia tych treści może przybliżyć wagę podejmowanych zagadnień zdrowia w wymiarze indywidualnym i społecznym w całym środowisku akademickim oraz szkolnym. W rozdziale drugim zawarto krótki opis metodologii badań oraz ich wyniki. Dysertacja zakończona została podsumowaniem badań oraz wnioskami.; Health is one of the most important humanistic values, conditioning the realization of family, professional and social life. Having a healthy and wellfunctioning organism is one of the requirements for human happiness. This research work considers the comprehensive picture of human health on an example of the academic community in the selected countries of the European Union. It is an attempt to diagnose the health condition in the holistic aspect (the socio-ecologic aspect) of the academic youth (purposefully selected, chosen group of academic youth, which in this example comprises students of teacher, pedagogical and psychological fields of study). The graduates of these fields are characterized by high social prestige. They conduct upbringing and therapeutic work, which have a wide social influence and effect on the young generation. Their personal example set by them can have a large influence on shaping the health culture. The author is convinced that these work groups should become strong links of health promotion and health education in local communities. The work has been split into two main chapters. In the first chapter the Author presents the analysis of the literature concerning the health and social climate. This chapter is a little atypical. Due to the work’s topic interdisciplinarity, it would be hard here to elaborate on the results of the research in this area made by other authors, be it the excess of the results or the lack thereof. Many years of the Author’s didactic-scientific work on the Pedagogical Institute indicates significant lack of knowledge and skills from the human health sciences among not only the students, but also the faculty’s employees. Hence the decision was made that the first chapter will be educational in character. The inter4disciplinarity of the issues covered in the research, according to the Author, requires explanation of terminology concerning different scientific areas: medical, pedagogical, sociological. The second chapter contains a short description of the research methodology and results. The dissertation ends with a summary of the research and conclusions.

2019-01-01T00:00:00Z Fabiś, Artur http://hdl.handle.net/11716/13863 2026-04-14T13:27:20Z 2018-01-01T00:00:00Z

Troski egzystencjalne w starości. Ujęcie geragogiczne Fabiś, Artur Prezentowana książka została zainspirowana lekturą prac Irvina Davida Yaloma. Ten amerykański psychiatra i psychoterapeuta w swoich licznych książkach podejmuje tematykę śmierci, upatrując właśnie w świadomości jej istnienia występowanie pewnych problemów psychofizycznych w funkcjonowaniu dorosłych ludzi. Jako psychoterapeuta i jednocześnie badacz miał możliwość dotarcia do tych najgłębszych pokładów ludzkiej świadomości oraz odkrywania nieuświadamianych mechanizmów oddziałujących na człowieka. Swoje analizy, przemyślenia, teorie badacz ten przedstawia w licznych publikacjach naukowych, a także w niezwykle wartościowych powieściach filozoficznych. Starość wydaje się okresem życia najbardziej wrażliwym na troski egzystencjalne, bo ich występowanie wyraźnie się nasila, ale i człowiek staje się bardziej refleksyjny i otwarty na podsumowywanie swojego życia. Wydaje się nawet, że to właśnie starość jest najlepszym czasem na mierzenie się z problemami ostatecznymi. Sposób konfrontowania się z nimi może jednocześnie wskazywać na dojrzałość człowieka starego, jego zbliżanie się do mądrości, która z kolei jest oznaką dojrzałości w starości. Istotne wydaje się więc pytanie o postawy osób zbliżających się do kresu swojego życia wobec tych najgłębiej ukrytych niepokojów wywołanych skończonością człowieka i o sposoby radzenia sobie z nimi. By odpowiedzieć na to pytanie i kolejne, pojawiające się w procesie badawczym, podjęto badania o charakterze jakościowym. Wykorzystana metoda pozwoliła na dokonanie głębokiego wglądu w problematykę trosk egzystencjalnych badanych osób. Do badań wybrane zostały osoby aktywne edukacyjnie, dlatego też analiza zebranych danych dotyczyć będzie tej wąskiej grupy starzejącej się i najstarszej generacji. Część teoretyczna książki stanowi jedynie tło dla dwóch kolejnych części, gdyż praca niniejsza ma charakter naukowy, więc jej istotą są badania. Stąd też jedynie skrótowo potraktowano większość podjętych tematów, wybierając najistotniejsze kwestie, odsyłając jednocześnie Czytelnika do bogatych źródeł. Kolejne dwa podrozdziały tworzą tradycyjnie zestawienie metodologicznych podstaw badań własnych. Oprócz typowych dla takich rozdziałów ustaleń definicyjnych, określeniu podstawowych elementów procesu badawczego, zawiera on jeszcze szeroki opis wybranego paradygmatu oraz samej procedury badawczej. Drugi rozdział stanowi realizacje idiograficznej interpretacji zebranych danych. Przedstawieni więc zostali rozmówcy i ich krótkie historie życia z uwypuklonymi jego aspektami, które składają się na ich indywidualne życiowe problemy egzystencjalne i strategie radzenia sobie z sytuacjami nimi wywołanymi. Rozdział trzeci otwiera analizę wszystkich wywiadów w perspektywie nomotetycznej, rozumianej jako poszukiwanie ogólnych, uniwersalnych praw rządzących społecznym funkcjonowaniem badanych jednostek. Zawiera on istotne elementy doświadczania własnej starości przez wszystkich narratorów. Wskazuje się w tym rozdziale na dostrzegane zmiany, dobre i złe strony starości, a szczególne miejsce w opisie znajduje duchowy aspekt okresu życia, w którym się znajdują seniorzy. Czwarty rozdział stanowi próbę wyodrębnienia charakterystycznych dla ludzi starych trosk egzystencjalnych i dokładnego ich zanalizowania przez pryzmat zebranych w wywiadach danych. Newralgicznymi pojęciami będą więc: lęk tanatyczny, samotność/osamotnienie, cierpienie, sens i bezsens życia, bilans życiowy oraz straty – określanymi jako troski ostateczne. W rozdziale tym można odnaleźć nie tylko opisy doświadczania charakterystycznych dla osób starszych problemów egzystencjalnych, ale także wykorzystywanych przez narratorów sposobów radzenia sobie z wynikłymi problemami.

2018-01-01T00:00:00Z Fluda-Krokos, Agnieszka (zebrała i opracowała) http://hdl.handle.net/11716/13862 2026-04-14T13:00:22Z 2019-01-01T00:00:00Z

Dziedzictwo klasztoru Augustianów-eremitów z Książa Wielkiego. Dokumenty z lat 1783-1900 Fluda-Krokos, Agnieszka (zebrała i opracowała) Augustianie-eremici osiedli w Książu Wielkim w roku 1381 dzięki staraniom Jana Melsztyńskiego i jego syna, Spytka. Fundatorzy, poza wystawieniem kościoła, przeznaczyli dla zakonników liczne dobra: teren pod zabudowania klasztorne, folwark z ogrodem, polami i łąką, a także stałe dochody z młyna i jatki rzeźniczej oraz zwolnienie z podatków na rzecz miasta. Niemalże 500-letnia obecność zgromadzenia w Książu Wielkim naznaczona była licznymi, znacznymi wydarzeniami historycznymi – przykładowo w 1558 r. majątek zakonny przejęli na niemalże pół wieku kalwini (odzyskano go częściowo w roku 1582, całość w roku 1611); w latach 1655 i 1702 ucierpiał on wskutek ataków wojsk szwedzkich, a w latach 1741 i 1836 poważnych zniszczeń dokonały pożary. Czas zaborów to powolny upadek kultury monastycznej w Książu Wielkim. Już w 1795 r. zakonnicy utracili folwark Głogowiany, przejęty przez zaborcę austriackiego, by niemalże 70 lat później przestać funkcjonować jako konwent w wyniku działań cara Aleksandra II Romanowa – Ukazu Najwyższego o klasztorach Rzymsko-Katolickich w Królestwie Polskiem i dodatkowych do tegoż Ukazu przepisów, dnia 27 października (8 listopada) 1864 r. Majątek poklasztorny, którzy przeszedł w zarząd Królestwa Polskiego, został częściowo rozdany, wydzierżawiony lub sprzedany. Do roku 1870 zabudowania poklasztorne były siedzibą kancelarii magistratu wielkoksiąskiego (w tymże roku odebrano miastu prawa miejskie); do 1937 r. – siedzibą szkoły, w latach 1939–42 służyły jako mieszkania dla ludności przesiedlonej z terenów wcielonych do III Rzeszy, w latach 1942–45 jako szpital, a w latach 1944–46 ochronka dla chłopców-sierot. Na początku lat 50. XX w. w majątku zamieszkały zakonnice ze Zgromadzenia Sióstr Męki Pana Jezusa Chrystusa, które przebywały tam do roku 1983. Od tego czasu zawiaduje nim miejscowe probostwo. Niniejsza publikacja to edycja kilkudziesięciu spisów przedstawiających stan majątkowy wielkoksiąskiego konwentu w latach 1783–1900 (1783, 1792, 1799, 1800, 1801, 1810, 1818, 1819, 1821, 1833, 1842, 1857, 1858, 1864, 1865, 1866, 1867 i 1900). Prezentowane spisy pochodzą z zasobów Archiwum Diecezjalnego w Kielcach, Archiwum Narodowego w Krakowie, Archiwum Państwowego w Kielcach, Archiwum Państwowego w Radomiu oraz ze szczątków zespołu archiwaliów odnalezionych w kościele parafialnym pw. św. Wojciecha w Książu Wielkim. Główną część stanowią akta kasacyjne (1864/65), najobszerniej i najdokładniej opisujące klasztor wraz z zabudowaniami oraz przynależnym do niego folwarkiem Podbrzezie. Pozostałe dokumenty to m.in. wykazy funduszy, spisy ruchomości i nieruchomości, opisy stanu zabudowań związane z losami majątku przed i po kasacie. Edycję uzupełniają: ilustracje, słowniczek, bibliografia oraz dwa indeksy – nazw osobowych i nazw miejscowych.; Augustinians-hermits settled in Książ Wielki in 1381, thanks to the efforts of Jan Melsztyński and his son, Spytko. The founders, apart from building a church, have also provided the monks with an abundance of goods, such as: land for the buildings, folwark with a garden, fields, and a grassland, and also incomes from a windmill and a butchery, and also exemption from taxes payable to the city. The almost 500-years-old presence of the order in Ksiaż Wielki was accompanied by numerous significant historical events - for example in 1558 property of the order was taken over for almost half a century by Calvinists (it was partially regained in 1982, all of it in 1611); In 1955 and 1702, it was damaged as a result of attacks of the Swedish army, and in 1741 and 1836 it was significantly damaged by fires. The period of the Partitions of Poland was a slow downfall of the monastic culture in Książ Wielki. Already in 1795, the monks lost the Głogowiany folwark, taken over by the Austrian invader, and almost 70 years later, it stopped being a convent, as a result of actions taken by the Emperor Alexander II – namely the Highest Ukase on Roman Catholic monasteries in the Kingdom of Poland and additional provisions to that Ukase, of 27 October (8 November) 1864. The property earlier belonging to the Order, was taken under management by the Kingdom of Poland. Its parts were given away, leased, and sold. Until 1870, the Książ Wielki municipal office was based in the monastery (in 1870, the urban rights ware taken away from the city); until 1937, it was seat of a school; in the period 1939-1942, the people resettled from the territory incorporated into the Third Reich lived there; in the period 1942-1945 a hospital was there; and in the period 1944–1946 it was an orphanage for boys. In the beginning of the 1950s, in the estate settled the nuns from the Passionist Convent, who stayed there until the end of 1983. Since then, the local parish has been managing it. This publication is an edition of several dozens inventory lists of the Książ Wielki convent, covering the following period: 1783–1900 (1783, 1792, 1799, 1800, 1801, 1810, 1818, 1819, 1821, 1833, 1842, 1857, 1858, 1864, 1865, 1866, 1867, and 1900). The inventory lists presented are from the resources of the Diocesan Archive in Kielce, the National Archives in Krakow, the State Archives in Kielce, the State Archives in Radom and from the remains of archive materials found in the St. Adalbert of Prague Parish Church in Książ Wielki. The main part are the cassation files (1864/1865), describing the monastery with all its buildings and the adjacent Podbrzezie folwark in the broadest and the most accurate way. The remaining documents include lists of funds, lists of real property and personal property, descriptions of condition of buildings related to the history of the property before and after the cassation. The issue is supplemented with: figures, glossary, bibliography, and two indices, namely: the indices of personal names and local names.

2019-01-01T00:00:00Z