http://hdl.handle.net/11716/4016 2026-04-16T16:57:24Z 2026-04-16T16:57:24Z Klymovska, Svitlana Udovenko, Oleksii http://hdl.handle.net/11716/4039 2019-01-31T17:57:53Z 2019-01-01T00:00:00Z

Relacje między Polakami i Ukraińcami w okresie 1917-1945 Klymovska, Svitlana; Udovenko, Oleksii Tematem pracy są stosunki polsko-ukraińskie w latach 1917-1945. Kompleksowa analiza bazuje na ukraińskich danych naukowych i literaturze naukowej. Artykuł analizuje główne wydarzenia z tego okresu: wojnę ukraińsko-polską, wojnę sowiecko-polską, kwestię języka ukraińskiego, represje, kwestie religijne, okupację przez władze sowieckie, powstanie, przesiedlenie. Celem pracy jest próba obiektywnego spojrzenia na wydarzenia tamtych czasów.; The main focus of the paperis the Polish-Ukrainian relations of the 1917-1945 period. The analysis is based on Ukrainian academic data and literature. The article analyzes the main events of the period: the Ukrainian-Polish war, the Soviet-Polish war, the question of the Ukrainian language, repressions, religious issues, occupation by the Soviet authorities, insurrection, resettlement. The purpose of the paper is an attempt to look objectively at the events of those times.

2019-01-01T00:00:00Z Mozgawa, Konrad http://hdl.handle.net/11716/4038 2019-01-31T17:52:21Z 2019-01-01T00:00:00Z

Relacje rusińsko-ukraińskie u progu XX wieku. Rusini – Ukraińcy, czy odrębny naród? Mozgawa, Konrad Problem istnienia narodu rusińskiego jako narodu odrębnego konfrontowany jest z opcją jego istnienia, jako części narodu ukraińskiego. Pojęcie „Rusini” w zależności od osoby stosującej określenie oznaczać może odrębną narodowość albo określenie grupy etnicznej przynależnej do narodu ukraińskiego. Pojęcia „naród ukraiński” zostało wprowadzone na przełomie XIX i XX wieku za sprawą Michaiła Hruszewskiego, który sklasyfikował obszary Wołynia, Podola, Rusi halickiej, jako „Ukrainę”, a różnorodną ludność zamieszkującą wymienione obszary określił narodem ukraińskim. W literaturze Rusinów zwano różnie, na słowackiej preszowszczyźnie nazywano ich „krajanami”, po polskiej stronie Karpat Rusini przyjęli nazwę „Łemko”, nadanej jeszcze w XIX wieku, by nie utożsamiać ich z Ukraińcami. Wśród samych mieszkańców Rusi Zakarpackiej część do dziś określa się Ukraińcami, bądź to odrębnym narodem, a w okresie przynależności tego regionu do Węgier wyodrębnili się „Madziaroni”, czyli część Rusinów, która uległa asymilacji z narodem węgierskim. Świadomość odrębności narodowej definiowana pozostaje przez czynniki historyczne, kulturowe, odrębnością tradycji, a także mitami, legendami i symbolami. Rusińska świadomość narodowa zaczęła krystalizować się dopiero w drugiej połowie XIX wieku dzięki działalności rusińskiego poety uznanego za wieszcza narodowego – Aleksandra Duchnovycza.; The idea of the Ruthenian people being a separate nation, is confronted with conceptualising it as a part of the Ukrainian nation. The term "Ruthenians", depending on the personapplying it, may be a distinct nationality, or an ethnic groupbelonging to the Ukrainian nation. The term "Ukrainian nation" wasintroduced at the turn of the 19th and 20th centuries by Mikhail Hruszewski, who classified the areas of Volhynia, Podolia, Red Ruthenia as "Ukraine", and the various populations living in these areas as the Ukrainian people. In the Rusyn literature they were defineddifferently, in Slovakian dialects In Lemkivshchyna they were called "kraynyns". On the Polish side of the Carpathian Mountains Ruthenians they adopted the name "Lemko", which was given to them in the 19th century, soas not to identify them with Ukrainians. Among the inhabitants ofthe Carpathian Ruthenia, they have been referred to as Ukrainians, a separate nation, and during the period they belonged to theregion, "Magyarons", a part of the Rusyns, were assimilated with the Hungarian people. The awareness of nationalseparateness is defined by historical, cultural factors, thedistinctness of tradition, as well as myths, legends and symbols. TheRuthenian national consciousness began to crystallize only in the secondhalf of the nineteenth century through to the activity of the Ruthenianpoet Aleksandr Duchnovych considered a national poet.

2019-01-01T00:00:00Z Ratsilevych, Andrii http://hdl.handle.net/11716/4037 2019-01-31T17:46:36Z 2019-01-01T00:00:00Z

Życie społeczne i polityczne Polaków i Ukraińców na Wołyniu w warunkach demokratycznych reform z 1917 roku Ratsilevych, Andrii W artykule przedstawiono działalność społeczną i polityczną społeczności polskiej będącej jedną z najliczniejszych społeczności etnicznych i społeczności ukraińskiej na Wołyniu w trakcie procesu demokratycznego w 1917 roku. Autor analizuje aktywność obywatelską i polityczną polskich i ukraińskich organizacji i społeczeństw i ich reprezentację w samorządzie terytorialnym. Artykuł ukazuje manifestacje miejscowych Polaków i Ukraińców, ich działalność polityczną i udział w wyborach samorządowych oraz w wyborach do wszystkich rosyjskich zgromadzeń konstytucyjnych, jak i formy i metody walki stosowane w celu ochrony własnych interesów narodowych. Szczególny nacisk położono na to, że utrzymanie narodowej solidarności umożliwiło Polakom prowadzenie szerokiej gamy działań społecznych i politycznych oraz wywieranie wpływów na kulturę miast. Rozważania ukazują zabiegi edukacyjne i kulturowe podjęte w celu wsparcia polskiego szkolnictwa, teatru i innych form działalności edukacyjnej i kulturalnej. Autor omawia również stosunek polskich i ukraińskich organizacji do prób budowy niepodległego państwa przez Centralną Radę Ukrainy.; The paper investigates social and political activities of the Polish community, as one of the most numerous ethnic communities in Volyn and the Ukrainian community there under democratic process of 1917. The author analyzes both civic and political activities of Polish and Ukrainian organizations and societies and their representation in local government. The article points out the manifestations of the local Poles and Ukrainians, their political activity and participation in municipal elections and for the All Russian Constituent Assembly, the forms and methods of struggle they used in order to protect their national interests. A special emphasis has been put on the fact that maintaining national solidarity made it possible for the Poles to conduct a vast array of social and political activities and exert Polish cultural influence in the cities. The investigation shows educational and cultural measures taken in order to support Polish schooling, theatre and other forms of educational and cultural activities. The author discusses the attitude of Polish and Ukrainian organizations to the attempts of the Central Council of Ukraine to build an independent state.

2019-01-01T00:00:00Z Potapenko, Maksym http://hdl.handle.net/11716/4036 2019-01-31T17:39:58Z 2019-01-01T00:00:00Z

„Polski” rok 1917 w Ukrainie Potapenko, Maksym Artykuł jest próbą kompleksowej analizy sytuacji Polaków na terytorium ukraińskich prowincji byłego imperium rosyjskiego pomiędzy marcem 1917 roku a kwietniem 1918 roku (czas Centralnej Rady). Podkreślono główne aspekty ich życia politycznego, gospodarczego i kulturalnego. Przeanalizowano przede wszystkim względy, które miały decydujący wpływ na rozwój stosunków między władzami ukraińskimi a środowiskiem społecznym. Zwracano uwagę na pozytywne doświadczenia współpracy ukraińsko-polskiej na przykładzie ukraińskiego Ministerstwa Spraw Polskich Ukraińskiej Republiki Ludowej. Podsumowując, znaczenie stosunków ukraińsko-polskich we wspomnianym okresie jako konflikt antagonistyczny jest kwestionowane.; The article is an attempt to analyse in all its complexity Poles’ situation in the Ukrainian provinces’ territory of the former Russian empire, between March 1917 and April 1918 (the time of the Central Council). The key aspects of their political, economical and cultural lives are analyzed. Primarily, the aspects which had a decisive influence on the development of relations between Ukrainian authorities and social environment are analyzed. What is more, attention is paid to the positive experience of Ukrainian-Polish cooperation and the example of the Ukrainian National Republic’s Ministry of Polish Affairs is given. In the conclusion, framing the Ukrainian-Polish relations during the mentioned period as an antagonistic conflict is called into question.

2019-01-01T00:00:00Z