http://hdl.handle.net/11716/48 2026-06-17T08:49:33Z 2026-06-17T08:49:33Z Stawiński, Piotr http://hdl.handle.net/11716/14129 2026-06-16T11:01:47Z 2015-01-01T00:00:00Z

Religia w społeczeństwie wielokulturowym. Wybrane aspekty Stawiński, Piotr Zwiększa się rola czynnika religijnego na arenie międzynarodowej, w połączeniu z rosnącą świadomością znaczenia elementów religijnych w wywoływaniu i zmniejszaniu napięć w wielokulturowym świecie. Zależność religii i porządku społecznego okazuje się być kwestią wielkiej rangi społecznej, politycznej, prawnej. W jakimś stopniu było tak zawsze w historii, obecnie jednak różnorodność wyznaniowa, wraz ze wzrastającą globalną współzależnością dużych grup ludzkich i problemami tożsamościowymi, wywołuje napięcia w skali dotąd nieznanej. Stawia to przed badaczami istotne zadania o znaczeniu nie tylko czysto poznawczym, teoretycznym, ale także związane z praktycznymi wyzwaniami społecznymi, których wyrazistym przykładem są dramatyczne wydarzenia migracyjne ostatnich miesięcy w A fryce i Europie. Z drugiej strony, cechą czasów nam współczesnych jest rozwój form dialogu religijnego i współpracy międzywyznaniowej w rozmiarach i formach niespotykanych w przeszłości. W artykule podjęta została próba ukazania wybranych aspektów związanych w miejscem i rolą religii w relacjach międzykulturowych, ukazanych na tle różnych modeli organizacyjnych przyjmowanych w krajach Zachodu. Z uwzględnieniem procesów zachodzących w samych społecznościach wyznaniowych, czyli dynamiki życia religijnego w tych krajach.; The role of the religious factor in the international scene, combined with the growing awareness of the importance of religious elements in the mounting and defusing tensions in our multicultural world is increasing. Hence the correlation between religion and social order proves to be a matter of great social, political and legal magnitude. To a certain extent this has always existed in the history, however nowadays, religious diversity with the increasing global interdependence of large groups of people and identity problems heightens the tensions on a scale which has hitherto been unknown. Thus researchers are faced with significant tasks of not only purely cognitive or theoretical importance, but also related to practical social challenges which are exemplified expressively by dramatic events of migration in Africa and Europe in the recent months. On the other hand, development of religious dialogue and interfaith cooperation in all sizes and forms unprecedented in the past is a feature of our times. In the article the author makes an attempt to show some aspects related to the role and position of religion in the intercultural relations depicted on a background of different organizational models adopted in the Western countries, taking into consideration the processes occurring in their religious communities that is the dynamics of religious life in these countries.

2015-01-01T00:00:00Z Krywult-Albańska, Małgorzata http://hdl.handle.net/11716/14083 2026-06-11T09:07:00Z 2014-01-01T00:00:00Z

Wzrost demograficzny a perspektywy wyżywienia ludności świata. Zarys problemu Krywult-Albańska, Małgorzata Pomimo spadku tempa wzrostu, liczba ludności na świecie systematycznie się zwiększa. Rosnąca populacja świata budzi zaniepokojenie części naukowców i opinii publicznej. Obawy związane są z jednej strony z możliwościami wyżywienia ludzkości, z drugiej natomiast z obciążeniem, jakie stanowi ludzka działalność (w tym produkcja żywności) dla środowiska naturalnego. Celem artykułu jest przedstawienie najważniejszych wątków pojawiających się w debacie na temat perspektyw wyżywienia ludności świata, zwłaszcza w kontekście nadal powszechnego głodu i niedożywienia. Przedmiotem zainteresowania są w szczególności przyczyny utrzymywania się tych ostatnich zjawisk, pomimo istnienia na Ziemi zasobów umożliwiających utrzymanie nawet znacznie większej niż obecnie liczby ludzi.; The number of people in the world keeps growing, even though the rate of growth is slowing down. The increasing world population causes apprehension among some scholars and members of the public. Anxieties arise, on the one hand, over the possibilities of feeding the world, and, on the other hand, over the burden on the environment caused by human activity (including the production of food). The aim of the article is to highlight major issues underlying the debate on the prospects of feeding the population of the world, considering, in particular, the still prevalent phenomena of hunger and malnutrition. The focus is especially on the causes of the latter phenomenon which persists despite the fact that the Earth’s resources are sufficient enough to sustain an even significantly larger number of people than there are today.

2014-01-01T00:00:00Z Brynkus, Józef http://hdl.handle.net/11716/13942 2026-05-05T11:33:49Z 2023-01-01T00:00:00Z

List do Partii Jacka Kuronia i Karola Modzelewskiego – uwarunkowania wykorzystania we współczesnej edukacji historycznej Brynkus, Józef „List do Partii” Jacka Kuronia i Karola Modzelewskiego pojawia się w podręcznikach historii od niedawna i przedstawia się go jako pierwszy otwarty protest polskich intelektualistów przeciw nadużyciom komunistycznego systemu. Już takie interpretacyjne osadzenie tego dokumentu stwarza fałszywe wrażenie, że sam komunizm był dobrym rozwiązaniem, a zło wynikało z tego, że jego reguł nie przestrzegano. Opracowania Kuronia i Modzelewskiego historiograficznego, historiozoficznego i politycznego znaczenia nabiera dopiero po latach pod wpływem lewicowej jego interpretacji. Pomija się w niej jego trockistowski i rewizjonistyczny w stosunku do komunistycznej ideologii charakter. Niestety uczniowie dostają do poznania gotową jego interpretację, która nie pozwala im na zrozumienie tego. A to, że wzmianka o nim znajduje się w szkolnej książce, stwarza złudne wrażenie, że był on istotnym elementem antykomunistycznego oporu. A tak nie było. Za sprawą umieszczenia go w nauczaniu historii próbuje się także dowartościować ich autorów, a także zbagatelizować ich wcześniejsze zaangażowanie do budowę komunizmu w Polsce.; The Open Letter to the Party by Jacek Kuroń and Karol Modzelewski has appeared in history textbooks only recently and has been presented as the first open protest of Polish intellectuals against the abuse of the Communist system. Such an interpretation of the document creates a false impression that Communism was indeed a good solution and all its evil was the consequence of the fact that its rules were not adhered to. Kuroń and Modzelewski’s manifesto had been known for many years before it finally gained historiographic, historiosophical and political significance. This was largely due to the influence of its leftist interpretation, which ignores its Trotskyist and revisionist character in relation to the communist ideology. Unfortunately, since students are presented with a ready interpretation of the text, they are unable to understand it properly. The fact that the letter is mentioned in school textbooks creates an illusion that it was an important element of the anti‐communist resistance; however, this is not what actually happened. Including the text in the history curriculum aims at not only appreciating its authors but also downplaying their earlier engagement in building Communism in Poland.

2023-01-01T00:00:00Z Pietrzak, Jarosław http://hdl.handle.net/11716/13940 2026-05-05T11:15:04Z 2023-01-01T00:00:00Z

Odtwórstwo historyczne postaci Marii Kazimiery d’Arquien Sobieskiej i jego znaczenia dla edukacji regionalnej i ponadlokalnej Pietrzak, Jarosław Tematem pracy jest rola odtwórstwa historycznego i jego wpływu na kształtowanie obszaru edukacji na przykładzie inscenizacji postaci królowej Marii Kazimiery d’Arquien Sobieskiej. Praca składa się z zarysowania ram metodologicznych wokół pojęcia odtwórstwa historycznego i uściśleń definicyjnych, wyjaśnienia kwestii tzw. czarnej legendy królowej, ukształtowanej w historiografii polskiej w XIX i XX wieku oraz prezentacji form inscenizacji historycznych. Informacje o przygotowaniach, wydarzeniach, trudnościach, zakresie przekazu i znaczeniu odtwórstwa postaci królowej zostały pozyskane od pań zajmujących się tą dziedziną na drodze wywiadu. Ważnym źródłem wiedzy stały się informacje o odgrywaniu roli królowej przez pracownice Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie oraz informacje dziennikarskie odnalezione na stronach internetowych. W pracy udało się ustalić narastanie „białej legendy”, królowej, która w przeciwieństwie do wcześniejszych czasów, kładzie naciska na pozytywne cechy charakteru małżonki króla oraz jej zasługi dla kultury Rzeczypospolitej. Postać Marii Kazimiery d’Arquien Sobieskiej, zyskuje wyraźnie na znaczeniu w kontekście stałego przypominania rocznic wiedeńskich i rozwijania postaw patriotycznych. Ponadto postać królowej wiąże się z takimi wartościami jak piękno, inteligencja, niezależność, co wyraźnie sprzyja kształtowaniu się nowych postaw społecznych w kręgu kobiet oraz utwierdza obecny w życiu społecznym kult piękna i młodości.; This article analyses the role of historical reenactment and its influence on shaping the area of education, based on the example of the staging of the figure of Queen Maria Kazimiera d’Arquien Sobieska. The task consists of outlining the methodological framework around the concept of historical reenactment, explaining the issue of the so‐called the black legend of the queen as shaped in the Polish historiography of the nineteenth and twentieth centuries, and presenting various forms of historical staging. Information on the preparations for and difficulties of reenacting, on the scope of transmission, and on the importance of recreating the figure of the queen was obtained from ladies dealing with this field through an interview. Others sources of information include the Museum of King Jan III’s Palace at Wilanów as well as journalistic websites. The article suggests that there has been a growth of a ‘white legend’ of the queen which emphasises the positive character traits of the king’s wife and her contribution to the culture of the Polish‐Lithuanian Commonwealth. The figure of Maria Kazimiera d’Arquien Sobieska is clearly gaining importance in the framework of constant commemoration of historical anniversaries and promoting patriotic attitudes. In addition, the figure of the queen is associated with such values as beauty, intelligence, and independence, which clearly fosters the formation of new social attitudes among women and strengthens the cult of beauty and youth.

2023-01-01T00:00:00Z