http://hdl.handle.net/11716/65 2026-04-08T23:28:40Z 2026-04-08T23:28:40Z Dormus, Katarzyna http://hdl.handle.net/11716/13822 2026-03-16T07:30:24Z 2018-01-01T00:00:00Z

Codzienność i święto w dziewiętnastowiecznych wspomnieniach Polek o domu rodzinnym Dormus, Katarzyna In the 19th century, it was common for women to keep diaries. The diarists of these times were Henrieta Błędowska, Anna Potocka and Maria Kietlińska. There diaries often have an intimate nature, with much of the content devoted to memories of childhood and early youth. There are three distinct depictions of childhood: happy, calm and sad. The women’s lifestyles were shaped by political and social factors as well as changes related to family life. The diaries clearly show the declining popularity of large, open family homes due to increasing privacy of family life.

2018-01-01T00:00:00Z Czyż, Anna Plutecka, Katarzyna http://hdl.handle.net/11716/13788 2026-03-02T12:47:30Z 2018-01-01T00:00:00Z

Zarys audiofonologii edukacyjnej Czyż, Anna; Plutecka, Katarzyna Oddajemy w Państwa ręce monografię, która stanowi podstawę teoretyczną dla wielospecjalistycznej praktyki surdopedagogicznej w zakresie oddziaływań kierowanych do osób z uszkodzonym narządem słuchu. To pozycja napisana z myślą o współczesnych terapeutach, którzy specjalizują się we wspieraniu rozwoju i funkcjonowania osób z uszkodzonym narządem słuchu oraz pragną zdobyć lub pogłębić wiedzę na temat możliwości wsparcia, terapii, rehabilitacji i edukacji osób z różnym stopniem uszkodzenia słuchu. Monografia powstała w odpowiedzi na potrzeby kształtujących się subdyscyplin naukowych, które muszą uwzględnić postęp technologiczny i otochirurgiczny. Rozwój techniki i medycyny gwarantuje skuteczność oddziaływań wspomagających, a to z kolei implikuje potrzebne, czyli kompletne i interakcyjne, podejście do procesu rehabilitacji i edukacji osób z uszkodzonym słuchem. Osiągnięcia techniki i medycyny w XX i XXI wieku spowodowały także zmianę perspektywy badawczej w zakresie zagadnień związanych z uszkodzeniem słuchu. W polskich badaniach w ostatniej dekadzie, zgodnie z europejskimi i światowymi trendami, zwrócono szczególną uwagę na rolę protetyki słuchu w terapii osób niesłyszących i słabosłyszących, podkreślono autonomię kulturową Głuchych, uznano język migowy za pełnowartościowy system komunikacji. Dostrzeżono również nowe wyzwania dla surdopsychologii, surdopedagogiki czy surdologopedii, wynikające z coraz większego rozpowszechnienia wad słuchu, które zostały zaliczone do chorób cywilizacyjnych XXI wieku krajów wysoko rozwiniętych. Proponujemy dla niniejszej monografii tytuł Zarys audiofonologii edukacyjnej, chcąc podkreślić, jakie znaczenie mają współczesne transdyscyplinarne trendy i orientacje światowe z obszaru nauk medycznych, humanistycznych, technicznych i społecznych dla efektywnego wspomagania rozwoju osoby z uszkodzonym słuchem. Audiofonologia edukacyjna integruje problematykę nowatorskich badań z takich dyscyplin czy subdyscyplin nauki, jak: audiologia, akustyka, foniatria, logopedia, oraz szeroko pojętych pedagogiki i andragogiki. Struktura monografii uwzględnia status poznawczy audiofonologii edukacyjnej. Książka składa się z czterech rozdziałów. W rozdziale pierwszym podjęto próbę wyjaśnienia terminów stosowanych wobec osób z uszkodzonym słuchem w kontekście koncepcji „wędrujących pojęć”. W rozdziale drugim omówiono wybrane założenia dotyczące komunikowania się za pomocą języka. Szczegółowa analiza dotyczy biologicznych uwarunkowań procesu komunikacji, problematyki języka w ujęciu paradygmatycznym, a dokładnie: lingwistyczno-filozoficznym, biologicznym i psychologiczno-socjologicznym. Ponadto dokonano przeglądu badań dotyczących umiejętności komunikacyjnych i językowych osób z uszkodzonym słuchem w Polsce i na świecie. W rozdziale trzecim przedstawiono uwarunkowania procesu słyszenia. Opisano wybrane aspekty i teorie słyszenia, proces przewodzenia dźwięku, czyli transmisję bodźca akustycznego, a także rozwojowe implikacje oraz fizjologiczne i psychologiczne uwarunkowania i konteksty słyszenia. W ostatnim, czwartym, rozdziale zostały przedstawione najważniejsze fakty dotyczące rehabilitacji ludzkiego narządu słuchu. Zaprezentowane zostały współczesne procedury diagnostyczne, narzędzia pomiaru satysfakcji słuchowej, środki protetyczne w rehabilitacji osób z uszkodzonym słuchem, które mają na celu umożliwienie im jak najlepszego funkcjonowania w świecie dźwięków.

2018-01-01T00:00:00Z Mądry-Kupiec, Małgorzata Zawisza, Ewa Śliwa, Ewa http://hdl.handle.net/11716/13787 2026-03-02T12:11:46Z 2018-01-01T00:00:00Z

Objaw - znak - kod. Rozważania w kontekście prawidłowego i zaburzonego rozwoju dziecka Mądry-Kupiec, Małgorzata; Zawisza, Ewa; Śliwa, Ewa Dlaczego objaw, znak, kod? Ważną zdolnością człowieka, służącą do konstruowania obrazu świata, jest szeroko pojęta percepcja zmysłowa. Dzięki niej możemy prawidłowo funkcjonować w świecie społecznym. Poprzez relację z drugim człowiekiem kształtujemy w sobie umiejętności przekazywania informacji o sobie i odczytywania ich u innych. Objaw u dziecka niekiedy jest czytelnym znakiem, a w innym przypadku stanowi zaszyfrowaną informację w postaci kodu. Objawy występujące u dzieci są równie zmienne, co ciekawe, i najczęściej kojarzą się negatywnie – z chorobą, ale bywa, że są oznaką zdrowienia. Mogą odnosić się także do etapów rozwoju, wskazując normę lub jej brak, albo świadczyć o zmianach w życiu dziecka. Dziecko poprzez objaw „opowiada siebie” lub mówi o sobie takim językiem, jaki jest mu dostępny i znany. Objaw zawsze równa się komunikacji. To, co dziecko sygnalizuje poprzez symptom, z jakich przyczyn to robi, w jaki sposób i w jakim celu, autorki próbują odnieść do różnych sytuacji, w których znalazły się dzieci. Dokonując tej analizy, pragną poznać sposoby docierania do dzieci, aby rozumiejąc ich objawy, ułatwić im rozumienie siebie. Pamiętają o tym, że objaw u dziecka nie powstaje w próżni, lecz w relacji do innego człowieka, dzięki czemu dziecko ma okazję „uczyć sobą” dorosłego. Niniejsza monografia składa się z trzech części, w których omówiono zagadnienia związane z kategorią objawu u dziecka. Pierwsza część zawiera merytoryczne wprowadzenie w system definicyjno-pojęciowy, oparty na wybranych koncepcjach nauk społecznych. Zwraca się tu szczególną uwagę na rozszyfrowanie objawu u dziecka w relacji z dorosłym. Kolejne części zawierają analizę objawów występujących u dzieci o nienormatywnym rozwoju i takich, które znalazły się w kryzysowej sytuacji życiowej. Książkę wieńczą spostrzeżenia i refleksje autorek na temat skutecznego sposobu niesienia pomocy dzieciom.

2018-01-01T00:00:00Z Koperna, Paulina Zaremba, Katarzyna Czerwiec, Karolina Wnęk-Gozdek, Joanna http://hdl.handle.net/11716/13752 2025-11-17T09:01:30Z 2024-01-01T00:00:00Z

Adult Learning. Exercises Koperna, Paulina; Zaremba, Katarzyna; Czerwiec, Karolina; Wnęk-Gozdek, Joanna The “adult” category refers to the longest period of human life; hence, it has a very broad conceptual scope. Adulthood can be perceived within static or dynamic approach. In the first case, it is a state that appears in an individual’s biography after crossing a socially accepted boundary. This moment is associated with the acquisition of certain features, e.g., exceeding a certain age, obtaining a matriculation certificate, undertaking the first professional activity, starting a family. The list of adulthood indicators is conventional and subject to modifications along with social changes. The dynamic approach assumes that adulthood is a process (Urbański 1986, p. 393) that takes place between conventional dates and is associated with the implementation of specific developmental tasks or the resolution of characteristic crises. Their nature has been analyzed by psychology. The most popular concept of adulthood is the one developed by Eric Erikson (2000). According to another concept by Daniel Levinson, human life consists of four eras and as many as three of them characterize adulthood. These are: early, middle, and late adulthood (Brzezińska, 2005). In turn, Robert Havighurst’s concept focuses on performing the so‑called developmental tasks. The first phase – early – is between 23 and 34 years of age. In this time, people undertake a number of tasks (Brzezińska, 2005). This is due to the fact that they have a very high ability to absorb and apply knowledge in practice. During this period, relativism in thinking appears. The next stage is middle adulthood (aged 30 to 40 and 50 to 60 years). The intellectual abilities already possessed remain at a stable level. At this stage, it is very important to individualize the learning process and relate it to learners’ previous experiences. Educational activities should create conditions for reorganization and improvement of competences acquired throughout life. The last stage, referred to as late adulthood (aged 55 to 66 years), is characterized by changes at the level of intelligence. In the case of fluid intelligence (genetically innate), we can talk about a decline in quality. Crystallized (social) intelligence remains at constant level and even increases. The sphere of cognition and the intuitive‑emotional sphere are in balance (Harwas‑Napierała & Trempała, 2001, p. 263 et seq.) Publication funded by the European Commission under the programme - Project number: 2020-1-SK01-KA204-078313.

2024-01-01T00:00:00Z