http://hdl.handle.net/11716/66 2026-04-08T23:32:31Z 2026-04-08T23:32:31Z Kossewska, Joanna http://hdl.handle.net/11716/13642 2025-03-20T11:24:28Z 2012-01-01T00:00:00Z

Językowe i kulturowe wyznaczniki rozwoju teorii umysłu u dzieci głuchych Kossewska, Joanna Artykuł przedstawia przegląd współczesnych badań poświęconych problematyce teorii umysłu u dzieci głuchych. Autorka analizuje uwarunkowania opóźnień rozwojowych ujawnianych przez głuche dzieci wychowane w rodzinach słyszących. Opóźnienie to nie jest jednak prostą konsekwencją głuchoty per se, ale raczej skutkiem współdziałania wpływu głuchoty i zmiennych kontekstowych o charakterze językowym i kulturowym. Uczestnictwo dziecka w konwersacjach realizowanych przy użyciu języka migowego, dotyczących stanów i procesów psychicznych, zarówno w domu, jak i w szkole, okazuje się kluczowe dla naturalnego przebiegu rozwoju umiejętności rozumienia fałszywych przekonań. Praktyczna implikacja cytowanych badań sprowadza się do postulatu obecności migającego modela w rozwoju dziecka wychowanego w rodzinie słyszącej oraz powszechnej dwujęzycznej edukacji, opierającej się na założeniu, że głuche dziecko musi opanować najpierw język migowy, a później foniczny (narodowy) jako język obcy, gdyż nawet w rodzinach, w których język migowy jest językiem pierwszym, rozwój ToM (Theory of Mind) może być u dzieci głuchych opóźniony, jeżeli dziecko kształci się w szkole nastawionej na edukację oralną.; An overview of contemporary studies on the issue of theory of mind in deaf children is presented in the article. The author analyses conditions of developmental delays revealed by deaf children raised in hearing families. This delay is not, however, a simple consequence of deafness per se, but rather a result of interaction of deafness influence, and contextual linguistic and cultural variables. Child’s participation in conversations carried out using sign language, regarding mental states and processes, both at home and in school, seems to be crucial for the natural course of the development of false belief understanding. Practical implication of cited conferrals comes down to the postulate of a signing model in the development of a child brought up in a hearing family and the common bilingual education, based on the assumption that a deaf child must first master sign language, and then national language as a foreign one, because even in native signing families, ToM development in deaf children may be delayed if the child is educated in an oral education-oriented school.

2012-01-01T00:00:00Z Kawecki, Ireneusz Kwatera, Anna Majerek, Bożena Trusz, Sławomir http://hdl.handle.net/11716/13615 2025-03-14T08:23:07Z 2012-01-01T00:00:00Z

The Social and Educational Situation of Circular Migrants’ Children in Poland Kawecki, Ireneusz; Kwatera, Anna; Majerek, Bożena; Trusz, Sławomir This article is an attempt to fill in the missing knowledge about children called ‘Euro-orphans’ in the context of relations between the circular migration of their parents, its motives, duration, frequency and forms of contacts with children and the life and school situation of their children. Theoretical frames that identify phenomena in this area have been defined. Educational, social and emotional consequences of Euro-orphanhood for children affecting their presence and future life have been identified and described. These consequences have been analyzed in the light of processes that take place in three environments which are the most important for a child’s socialization, namely the family, school and peer group. Special emphasis has been put on the factors that mediate the relationship between a child’s temporary orphanhood and his/her achievements in various fields of life.; W artykule podjęto próbę opisu sytuacji dzieci nazywanych „eurosierotami" w kontekście zależności pomiędzy migracją cyrkulacyjną rodziców – jej motywami, czasem trwania, częstotliwością i formą kontaktów z dziećmi, a losami życiowymi i edukacyjnymi ich dzieci. W niniejszym artykule określono teoretyczne ramy identyfikujące zjawiska występujące w podjętym obszarze. Zidentyfikowano i opisano edukacyjne i społeczno-emocjonalne konsekwencje euro-sieroctwa dzieci, rzutujące na ich teraźniejszość i przyszłość. Konsekwencje te rozpatrywano w świetle procesów zachodzących w trzech zasadniczych dla socjalizacji dziecka środowiskach: rodzinie, szkole oraz grupie rówieśniczej. Wskazano czynniki, które w istotny sposób pośredniczą w relacji między stanem czasowego osierocenia dziecka a jego osiągnięciami w różnych dziedzinach życia.

2012-01-01T00:00:00Z Wolska, Danuta Techmański, Łukasz http://hdl.handle.net/11716/13315 2024-06-13T07:47:58Z 2012-01-01T00:00:00Z

Stymulowanie rozwoju psychofizycznego osób dorosłych z głęboką wieloraką niepełnosprawnością Wolska, Danuta; Techmański, Łukasz The article discusses the problems connected with stimulating the psychophysical development of adults with severe multiple disabilities on the example of a particular therapy introduced in a rehabilitation and education team. It also presents suggestions of classes that improve the somatognosis, motor abilities, space orientation and are suitable for adults with severe multiple disabilities. The therapy should be conducted in a way that takes the individual preferences of students into consideration so that they could participate in the creation of what happens around them. Suggested activities take into account the multisensory cognition of the surroundings so that adults with severe multiple disabilities can experience, get familiar with and understand the phenomena that take place in the surrounding world in spite of their considerable developmental limitations.

2012-01-01T00:00:00Z Zielińska, Jolanta Błaszczyk, Adriana http://hdl.handle.net/11716/13306 2024-06-13T06:53:18Z 2012-01-01T00:00:00Z

Charakterystyka twórczości głuchoniewidomych Zielińska, Jolanta; Błaszczyk, Adriana The deaf-blind, despite the simultaneous impairment of both the sense of sight and hearing, have an immense creative potential. Properly stimulated, they realize themselves in painting, sculpture, wickerworking as well as poetry and drama. People devoid of the possibility to experience speech through the sense of vision or hearing can rely only on the sense of touch. One of the main problems of rehabilitation of children who are deaf-blind since birth or from very early childhood is finding a proper way of opening them to the surrounding world. Art therapy is a priceless form of rehabilitation. It allows to establish a connection without superfluous words – through sculpture, drawing, painting, decorative art classes, wickerworking and weaving. The article presents some forms of rehabilitation through art which support the development of the deaf-blind in the course of their lives.

2012-01-01T00:00:00Z