http://hdl.handle.net/11716/80 2026-10-05T08:27:12Z 2026-10-05T08:27:12Z Pakosz, Alicja http://hdl.handle.net/11716/14347 2026-09-25T08:46:09Z 2026-10-16T00:00:00Z

Szklana maszyna. Życie obrazów budujących zbiorowe imaginarium narodowe. Studia wybranych przypadków Pakosz, Alicja „Szklana maszyna. Życie obrazów budujących zbiorowe imaginarium narodowe. Studia wybranych przypadków” to projekt badawczo-artystyczny podejmujący refleksję nad tym, jak obrazy – figury wizualne, symbole i motywy – uczestniczą w konstruowaniu i podtrzymywaniu tożsamości narodowej. Badania koncentrują się na motywach funkcjonujących jako elementy zbiorowych wyobrażeń i fantazji odnoszących się do narodu polskiego. Część teoretyczna i artystyczna wzajemnie się dopełniają. Punktem wyjścia jest antropologiczna definicja obrazu Hansa Beltinga, akcentująca kolektywny charakter wewnętrznych wyobrażeń. Teoretyczne podstawy pracy stanowią koncepcje narodu jako wspólnoty wyobrażonej (Benedict Anderson) oraz teorie nacjonalizmu Ernesta Gellnera, Erica Hobsbawma, Michaela Billiga i Tima Edensora. Projekt ujmuje nacjonalizm jako ideologię obecną w codziennych obrazach i gestach, zakorzenioną w tym, co powtarzalne i domowe. Finalnym efektem jest wystawa „Ptaki mówią po polsku”, łącząca cykl obrazów i wielkoformatową dioramę. Medium to, historycznie związane z muzeami narodowymi, służy analizie języka wizualnego tożsamości zbiorowej. Diorama, balansując między humorem a krytyką, ukazuje napięcia i sprzeczności tkwiące w wyobrażeniach narodowych.; “Glass machine. Life of images constructing the collective national imagination. Selected case studies” is a research-based art project that explores how images - visual figures, symbols, and motifs — participate in constructing and rsustaining national identity. The research focuses on motifs that function as elements of collective imaginaries and fantasies related to the Polish nation. The theoretical and artistic components of the project complement one another. The point of departures is Hans Belting's anthropological definition of the image, which emphasizes the collective nature of internal visual representations. The theoretical framework draws on Benedict Anderson’s concept of the nation as an imagined community, as well as the theories of nationalism formulated by Ernest Gellner, Eric Hobsbawm, Michael Billig and Tim Edensor. The project approaches nationalism as an ideology embedded in everyday images and gestures, rooted in what is repetitive, familiar, and domestic. The final outcome is the exhibition “Birds Speak Polish”, combining a seriess of paintings with a large-scale diorama. Historically associated with national museums, this medium serves as a tool for analysing the visual language of collective identity. Balancing humour and critique, the diorama reveals the tensions and contradictions inherent in national imaginaries. Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Szkoła Doktorska. Rozprawa doktorska - promotor: dr hab. Michał Zawada, prof. ASP.

2026-10-16T00:00:00Z Nehring, Adam http://hdl.handle.net/11716/14103 2026-06-15T07:18:00Z 2026-06-24T00:00:00Z

Paralelizm w kompozycji multimedialnej Nehring, Adam Tematem pracy jest potencjał poznawczy idei paralelizmu multimedialnego, rozumianej jako narzędzie teorii, praktyki i krytyki artystycznej. Celem projektu jest rozważenie możliwości formułowania w instalacjach artystycznych takich konstrukcji znaczeniowych i kompozycyjnych, które mogłyby stanowić ekwiwalent paralelizmów funkcjonujących w literaturze i sztuce filmowej. Sens stosowania tego typu zabiegów staje się najbardziej czytelny w odniesieniu do praktyk o kolażowym, multimedialnym i hipertekstualnym charakterze. Przedmiotem zainteresowania autora jest poszukiwanie metod strukturyzowania kompozycji, które umożliwią osobom artystycznym zwiększenie kontroli nad wydźwiękiem kreowanych komunikatów. W analogii do paralelizmów literackich i filmowych, paralelizmy multimedialne powinny posiadać zarówno funkcje stylistyczne, jak i retoryczne (oraz pozytywnie wpływać na czytelność przekazu). Przewodnie zagadnienie zostało zbadane i opisane z perspektywy praktykującego artysty i krytycznego odbiorcy sztuki. Rozdział IV stanowi zbiór analiz ponad 30 dzieł współczesnej sztuki i kultury popularnej. Rozdziały VI i VII zawierają opisy sześciu koncepcji instalacji artystycznych, które powstały w związku z projektem doktorskim. W pozostałej części pracy istotną rolę pełnią kognitywna teoria metafory George’a Lakoff’a i Mark’a Johnson’a oraz teorie związane z sztuką konceptualną i krytycznym wymiarem surrealizmu.; The subject of this dissertation is the cognitive potential of the notion of “multimedial parallelism", considered as a tool for the theory, criticism and practise of art. The project aims to examine the possibility of formulating artistic installations in such a way, so the structures within them can be perceived as equivalents to the forms of parallelisms, which are present in literature and film. The relevance behind such a question becomes most clear in application to collage and hypertextual artistic practices. The author’s main interest is to search for such methods of structuring composition that will enable artists to increase control over the rhetoric specificity of the messages they create. Similarly to parallelisms from film and literature, multimedial parallelism suppose to have both stylistic and rhetorical functions, as well as increase the perspicuity of the message. The main theme was explored from two perspectives: an artist and a viewer/critic. Chapter IV is a collection of analyses of more than 30 works of contemporary art and popular culture. Chapters VI and VII contain concepts of six artistic installations that were created within the doctoral project. From the group of theories and cultural phenomena, which were important points of reference for this dissertation one could highlight conceptual art, sociocritical dimension of surrealism and the conceptual metaphor theory proposed by George Lakoff and Mark Johnson. Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Szkoła Doktorska. Rozprawa doktorska - promotor: prof. dr hab. Adam Panasiewicz.

2026-06-24T00:00:00Z Doroszenko, Jacek http://hdl.handle.net/11716/13859 2026-03-30T12:02:42Z 2026-04-24T00:00:00Z

Dźwięk jako kategoria, medium i przekaz w intermedialnej realizacji artystycznej „Wideo-partytura krajobrazowa” Doroszenko, Jacek W swojej rozprawie doktorskiej omawiam intermedialną realizację zatytułowaną „Wideo-partytura krajobrazowa”, w kontekście wybranych zjawisk w sztuce i kulturze. W pierwszym rozdziale zatytułowanym Nasłuchiwanie omawiam dźwięk w ujęciu fizycznym, jako zaburzenie mechaniczne, ale jednocześnie przedstawiam go jako sferę subiektywnych doświadczeń człowieka. W kolejnym rozdziale pod tytułem Zagadnienie dźwięku i jego zapisu w wybranych realizacjach artystycznych koncentruję się na roli dźwięku w sztuce nowoczesnej i współczesnej. W trzecim rozdziale zatytułowanym Intermedia i sztuka wideo - inspiracje i wpływy opisuję zjawisko zacierania się granic pomiędzy różnymi mediami w sztuce. W czwartym rozdziale zatytułowanym Krajobraz - inspiracja i motyw, opierając się na swoim doświadczeniu malarskim, przedstawiam ewolucję pojęcia pejzażu, od funkcji tła w tradycyjnym malarstwie po współczesne interpretacje łączące naturę z nowoczesnymi technologiami. W ostatnim rozdziale przedstawiam swoją pracę intermedialną pt. Wideo-partytura krajobrazowa, łączącą wideo i dźwięk w formie spójnej realizacji artystycznej. Opisuję cztery główne elementy artystycznej pracy doktorskiej: trzy wideo-partytury krajobrazowe rozgrywające się w otoczeniu wyspy, fiordu i ogrodu oraz instalację dźwiękową emitującą nagrania z wszystkich trzech obszarów, a jednocześnie na swój sposób wykonującą wideo-partyturę.; In my doctoral dissertation, I examine an intermedia work entitled Landscape Video Score in the context of selected phenomena in art and culture. In the first chapter, titled Listening, I discuss sound from a physical perspective- as a mechanical disturbance-while simultaneously presenting it as a realm of subjective human experience. The second chapter, The Issue of Sound and Its Notation in Selected Artistic Practices, focuses on the role of sound in modern and contemporary art. In the third chapter, Intermedia and Video Art - Inspirations and Influences, I explore the phenomenon of blurring boundaries between different media in artistic practice. The fourth chapter, Landscape - Inspiration and Motif, draws upon my background in painting to trace the evolution of the concept of landscape-from its function as a background in traditional painting to contemporary interpretations that merge natural elements with modern technologies. In the final chapter, I present my intermedia work Landscape Video Score, which integrates video and sound into a cohesive artistic realization. I describe four key components of the doctoral project: three video scores set in the environments of an island, a fjord, and a garden, respectively, and a sound installation that emits recordings from all three locations while simultaneously, in its own way, performing the video score. Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Instytut Sztuki i Designu. Rozprawa doktorska - promotor: dr hab. Jakub Pierzchała, prof. UKEN.

2026-04-24T00:00:00Z Wójcik, Barbara http://hdl.handle.net/11716/13755 2025-11-25T09:34:35Z 2025-12-16T00:00:00Z

Powroty Wójcik, Barbara Tworząc pracę doktorską, nie sądziłam, że tematyka, którą podejmę, będzie tak aktualna i bliska terytorialnie. Tocząca się za wschodnią granicą Polski wojna w Ukrainie jest niestety przykładem tego, że konflikty zbrojne – a przede wszystkim towarzyszące im ból i cierpienie to coś, co dzieją się tu i teraz. Dlatego też temat traumy powojennej nie może zostać pominięty przez sztukę, która nie tylko pozwala spojrzeć na niego z szerszej perspektywy, ale przede wszystkim pomaga objaśnić towarzyszące mu zjawiska i szereg silnych emocji. Niniejsza dysertacja jest próbą podjęcia dyskusji na temat wojny i traumy. Ujawnia ona nowe pole wypowiedzi artystycznej w kontekście sztuki relacyjnej z udziałem weteranów wojennych oraz uczestników misji zagranicznych w krajach objętych konfliktami zbrojnymi . Jak mawiał jeden ze znanych artystów grafik i rysownik Paweł Warchoł – największą katastrofą ludzkości jest zniszczenie Wieży Babel […], a potem według Biblii zaczęło się wielkie pomieszanie języków. Te słowa stały się dla mnie inspiracją i motywacją do tworzenia pracy. Podjęłam wyzwanie artystyczne i badawcze, stawiając sobie dwa zasadnicze pytania – Czy są obszary w sztuce, które nie zostały odkryte? Czy da się uzyskać wiedzę, komunikat bez narażenia na ponowne przeżywanie traumatycznych sytuacji? Niniejsza rozprawa jest odpowiedzą na poruszane przeze mnie kwestie w materii sztuk wizualnych. Ma ona niewątpliwie charakter interdyscyplinarny, w którym głównym narzędziem badawczym staje się fotografia, ale nie jako produkt końcowy, lecz jako forma elektronicznego szkicownika. Ten wspomniany cyfrowy szkicownik stworzony został przez uczestników projektu i stał się podstawą do stworzenia cyklu obrazów. Co jednak istotne, nadał nowe znaczenie sztukom wizualnym. Fotografia jako szkic, dokument, treść. Malarstwo jako działanie nie wprost mające na zadanie syntezy dwóch światów, nadawca komunikatu i odbiorca. Działania wizualne są tutaj rodzajem pomostu, sposobu zmaterializowania tego, czego nie jesteśmy w stanie osiągnąć w sposób werbalny. Zmieniła się moja funkcja jako artysty. Z twórcy kompletnego, dla którego od początku do końca dzieło jest zależne zmieniłam się w prowodyra- kreatora sytuacji. Nastąpiło przeniesienie częściowego aktu twórczego na osoby trzecie. Praca składa się z dwóch części. Pierwsza – praktyczna to zbiór dziewiętnastu obrazów wykonanych w technice akrylu na płótnie, podzielonych na 3 cykle. Podział został dokonany ze względu na treści materiału fotograficznego. Pierwszy zbiór prezentuje odznaczenia i gremia, drugi dotyczy przedmiotów osobistych, z kolei trzeci jest cyklem pejzaży. Druga część pracy zawiera rozważania teoretyczne, a także opis przebiegu działań. W pierwszym rozdziale tej części przyglądam się teorii z zakresu sztuki zaangażowanej społecznie. W drugim poruszam tematy z wiązane z naukami społecznym, nakreślam specyfikę środowiska. Trzeci rozdział poświęcony jest całemu procesowi twórczemu oraz opisowi dzieł artystycznych. W tej części uzasadniam wybory, jakich dokonałam i zamieszczam wnioski i rezultaty moich badań.; When creating my dissertation, I did not think that the topics I would take up would be so topical and close to the territory. The ongoing war in Ukraine beyond Poland’s eastern border is, unfortunately, an example of the fact that armed conflicts - and, above all, the pain and suffering that accompany them - are something that happens here and now. Therefore, the topic of post-war trauma cannot be ignored by art, which not only allows you to look at it from a broader perspective, but, above all, helps explain the accompanying phenomena and a range of strong emotions. This dissertation is an attempt to discuss war and trauma. It reveals a new field of artistic expression in the context of relational art involving war veterans and participants in foreign missions in countries of armed conflict . As one well-known graphic artist and illustrator Pawel Warchol used to say - the greatest catastrophe of mankind is the destruction of the Tower of Babel [...] and then, according to the Bible, the great confusion of languages began1. These words became my inspiration and motivation to create work. I took up the artistic and research challenge, asking myself two fundamental questions - Are there areas in art that have not been discovered? Is it possible to obtain knowledge, a message without being exposed to re-experiencing traumatic situations? This dissertation is a response to the issues I raised in the matter of visual arts. It is undoubtedly interdisciplinary in nature, in which photography becomes the main research tool, but not as a final product, but as a form of electronic sketchbook. This aforementioned digital sketchbook was created by the project participants and became the basis for a series of paintings. Importantly, however, it gave a new meaning to the visual arts. Photography as sketch, document, content. Painting as a non-direct action aimed at synthesizing two worlds, the sender of the message and the receiver. Visual actions here are a kind of bridge, a way to materialize what we are not able to achieve verbally. My function as an artist has changed. From a complete creator, for whom the work is dependent from beginning to end, I changed into a provocateur-creator of the situation. There has been a transfer of the partial creative act to third parties. The work consists of two parts. The first - practical - is a collection of nineteen paintings made in the technique of acrylic on canvas, divided into 3 cycles. The division was made due to the content of the photographic material. The first collection presents decorations and gremos, the second deals with personal objects, while the third is a series of landscapes. The second part of the work contains theoretical considerations, as well as a description of the course of action. In the first chapter of this part, I look at theory in the field of socially engaged art. In the second, I touch on topics related to the social sciences, outlining the specifics of the environment. The third chapter is devoted to the entire creative process and the description of artistic works. In this section I justify the choices I made and include the conclusions and results of my research. Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Szkoła Doktorska. Rozprawa doktorska - promotor: Prof. dr hab. Jolanta Jastrząb, Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach.

2025-12-16T00:00:00Z