http://hdl.handle.net/11716/2094 2026-10-28T17:13:53Z http://hdl.handle.net/11716/14404 Transformacja cyfrowa na rzecz zrównoważonego rozwoju w Unii Europejskiej Kawka, Inga; Szczygieł, Elżbieta; Śliwa, Renata Transformacja cyfrowa zmienia sposób wytwarzania i dostarczania dóbr i usług, organizację pracy, funkcjonowanie przedsiębiorstw i administracji publicznej, a także relacje między obywatelami, przedsiębiorstwami i państwem. Jej znaczenie dla zrównoważonego rozwoju wiąże się przede wszystkim z możliwościami lepszego rozpoznawania potrzeb, przetwarzania informacji, koordynowania działań oraz bardziej efektywnego gospodarowania zasobami. Technologie cyfrowe mogą wspierać optymalizację procesów produkcyjnych, energetycznych i transportowych, ograniczać część przepływów materialnych oraz zwiększać możliwości monitorowania stanu środowiska. Jednocześnie sama transformacja cyfrowa generuje obciążenia środowiskowe. Produkcja urządzeń elektronicznych, budowa i utrzymanie infrastruktury teleinformatycznej, funkcjonowanie centrów danych oraz rosnąca skala przetwarzania i przesyłania danych wymagają energii, surowców i wody. Dodatkowym problemem pozostaje cykl życia urządzeń cyfrowych, w tym wydobycie surowców krytycznych oraz powstawanie elektroodpadów. Ocena środowiskowych skutków transformacji cyfrowej wymaga zatem uwzględnienia zarówno korzyści wynikających z zastosowania technologii cyfrowych w innych sektorach gospodarki, jak i bezpośredniego śladu środowiskowego samego sektora cyfrowego. Przedmiotem badań są procesy transformacji cyfrowej gospodarki i administracji publicznej oraz ich potencjalne konsekwencje środowiskowe. Podstawowy zakres przestrzenny obejmuje państwa członkowskie UE. Przykłady krajów partnerskich, zwłaszcza Ukrainy, a także odniesienia do Norwegii, Finlandii, Szwecji i globalnych łańcuchów dostaw, mają charakter porównawczy i ilustracyjny. Podstawowy zakres czasowy opisu przemian obejmuje lata 2018–2025. Analizę dokumentów strategicznych, regulacji i literatury zaktualizowano według stanu na 14 października 2026 r. Wykorzystano najnowsze dostępne w tym dniu dane, wskazując osobno rok obserwacji, rok publikacji i status informacji. Dane wstępne za 2025 r. oraz projekcje na kolejne lata nie są traktowane jako wyniki ostateczne. Treści pierwszej części opracowania mają charakter teoretyczny i przeglądowo-analityczny. Łączą one syntezę literatury z analizą dokumentów strategicznych i programowych UE, podstaw prawnych oraz wybranych danych Eurostatu, OECD, ITU, UNCTAD i IEA. Na tej podstawie identyfikuje się mechanizmy oddziaływania i ograniczenia pomiaru. Ta publikacja powstała jako rezultat projektu “Transformacja cyfrowa na rzecz zró wnoważ onego rozwoju w Unii Europejskiej. Digital Transformation for Sustainable Development in the European Union” (eEconEU+). Numer projektu: 101126789 ERASMUS-JMO-2023-HEI-TCH-RSCH. 2026-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11716/14350 Transformacja instytucjonalna organizacji pozarządowych w przedsiębiorstwa społeczne oraz wsparcie tego procesu w ramach polityki społecznej w Polsce Bohdziewicz-Lulewicz, Marta Organizacje pozarządowe (NGO), mogą zakładać przedsiębiorstwa społeczne (PS), które łączą realizację celów społecznych z działalnością rynkową. PS stanowią organizacyjne hybrydy, funkcjonujące w oparciu o różne logiki instytucjonalne. Transformacja NGO w PS wymaga zmiany przekonań i praktyk działania, a zjawisko to pozostaje słabo rozpoznane w polskich warunkach. Celem dysertacji jest identyfikacja schematów przekształcania się polskich NGO w PS oraz opracowanie modelu tej transformacji. Model został zbudowany w oparciu o analizę motywacji oraz zasobów NGO; analizie poddano zmianę celów NGO-PS, wpływ otoczenia instytucjonalnego oraz dopasowanie systemu wsparcia publicznego do potrzeb PS. Ramy czasowe dysertacji obejmują lata 2004-2024. Badania oparto na danych wtórnych oraz badaniu ankietowym (CAWI) przeprowadzonym wśród menedżerów na pełnej populacji PS w Polsce. Wyniki wskazują, że transformacja NGO w PS ma charakter ewolucyjny i polega na integrowaniu różnych logik instytucjonalnych. Kluczowe znaczenie ma misja organizacji macierzystej, determinująca model PS (reintegracyjny lub usługowy), przy czym PS w dużej mierze kontynuują wcześniejsze cele NGO. W zależności od modelu i relacji z aktorami pola organizacyjnego PS podlegają oddziaływaniu presji izomorficznych. Istotną rolę odgrywa także instytucjonalizacja systemu wsparcia ekonomii społecznej.; Non-governmental organisations (NGOs) may establish social enterprises (SEs) that combine the pursuit of social objectives with market-based activities. Social enterprises constitute organisational hybrids, operating on the basis of multiple institutional logics. The transformation of NGOs into SEs requireschanges in organizational beliefs and practices, yet this phenomenon remains insufficiently explored in the Polish context. The aim of the dissertation is to identify patterns of transformation of Polish NGOs into SEs and to develop a model of this process The model is based on an analysis of NGOs' motivations and resources, changes in organizational goals during the NGO-SE transition, the influence of the institutional environment, and the alignment of public support system with the needs of social enterprises. The temporal scope of the study covers the years 2004-2024. The research draws on secondary data and a survey study (CAWI) conducted among managers of the entire population of social enterprises in Poland. The findings indicate that the transformation of NGOs into SEs is evolutionary in nature and involves the integration of multiple institutional logics. The mission of the parent organization plays a key role in shaping the SE model (work-integration or service-oriented), with social enterprises largely continuing the prior goals of NGOs. Depending on the organizational model relationships with actors in the organizational fiels, social enterprises are subject to various forms of isomorphic pressures. The institutionalization of the social economy support system also plays a significant role in this process. Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Szkoła Doktorska. Praca doktorska - promotor: Dr hab. Dorota Murzyn, prof. UKEN. 2026-10-26T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11716/14180 Kreatywność dzieci a media Musiał, Emilia Emilia Musiał pisze o kreatywności. W swoim artykule podejmuje rozważania na temat tej tak bardzo pożądanej umiejętności XXI wieku oraz wymienia możliwości stwarzania bardziej lub mniej korzystnych warunków dla jej rozwijania w świecie zdominowanym przez media, które w kształtowaniu młodego człowieka odgrywają coraz większą rolę. 2019-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11716/14174 Miejsce wolontariackich grup dyspozycyjnych w systemie bezpieczeństwa państwa oraz w zarządzaniu kryzysowym na przykładzie GOPR i WOPR Mazur, Jadwiga; Sanetra-Półgrabi, Sabina Za bezpieczeństwo zewnętrzne i wewnętrzne państwa odpowiedzialne są określone grupy dyspozycyjne, część z nich ma charakter militarny, a część nie. Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (GOPR) i Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (WOPR) w systemie grup dyspozycyjnych mieszczą się w cywilnej wolontariackiej grupie dyspozycyjnej. W dalszej części opracowania będziemy używać skrótów GOPR i WOPR. Podjęcie tematu miejsca GOPR i WOPR w systemie bezpieczeństwa państwa i ich roli w zarządzaniu kryzysowym jest ważne z kilku powodów. Pierwszy z nich to przede wszystkim funkcjonowanie grup dyspozycyjnych w systemie bezpieczeństwa wewnętrznego państwa, a kolejny - to niepełne docenienie roli GOPR i WOPR w tym systemie oraz potrzeba nadania im odpowiedniej rangi w strategii bezpieczeństwa państwa i pełnego wykorzystania rezerw tkwiących w kapitale ludzkim tych grup. Nasze opracowanie jest wstępem do dalszych obszerniejszych prac, w których zostaną podjęte szczegółowe analizy wolontariackich grup dyspozycyjnych. W pracy próbujemy odpowiedzieć na pytania: Jaka jest motywacja ratowników GOPR i WOPR do podejmowanych zadań? Jakie są postawy ratowników GOPR i WOPR wobec innych podmiotów, z którymi współpracują? Jakie są najważniejsze autorytety zawodowe ratowników GOPR i WOPR? Jakie jest miejsce GOPR i WOPR jako wolontariackiego ogniwa grup dyspozycyjnych w systemie bezpieczeństwa państwa? Czy rozwiązania prawne oraz finansowanie są przez ratowników GOPR i WOPR oceniane jako pozytywne? Jak przebiega współpraca GOPR i WOPR z innymi ogniwami w systemie bezpieczeństwa (militarnym, paramilitarnym i cywilnym)? Jak przebiega współpraca GOPR i WOPR z jednostkami samorządu terytorialnego? Jak przebiega współpraca ratowników GOPR i WOPR z lokalnymi społecznościami w sytuacjach zagrożenia i w sytuacji braku zagrożeń? Jak przebiega współpraca ratowników GOPR i WOPR z innymi służbami w ramach współdziałania ponadgranicznego)? Jakie są wymagane kompetencje, wiedza oraz umiejętności ratowników GOPR i WOPR i w jaki sposób są wykorzystywane w ich pracy? Jakie są proponowane przez ratowników GOPR i WOPR zmiany w systemie bezpieczeństwa? Część badawcza tej pracy, będąca raczej ilustracją merytoryczną działania GOPR i WOPR niż pełnymi badaniami tych grup, nie byłaby możliwa bez pomocy i wsparcia naczelnika Karkonoskiej grupy GOPR i ratowników Beskidzkiej grupy GOPR. Podobnie badania WOPR nie byłyby możliwe bez wsparcia naczelnika i ratowników Beskidzkiej grupy WOPR. 2019-01-01T00:00:00Z