http://hdl.handle.net/11716/5859 2026-04-09T02:56:05Z http://hdl.handle.net/11716/13645 Konsekwencje ewaluatywne opisywania ludzi przy pomocy określeń zawierających negację Swół, Kinga Celem zaprezentowanych w niniejszej pracy badań eksperymentalnych, było sprawdzenie, w jaki sposób przetwarzane są komunikaty w postaci negacji dotyczące opisu cech ludzi. Badania te miały na celu zweryfikowanie słuszności założeń dwóch teoretycznych modeli – modelu schemat-plus-znak, oraz modelu fuzji, próbując tym samym przedstawić i wyjaśnić mechanizm przetwarzania zanegowanych komunikatów. Głównym obszarem zainteresowania było przetwarzanie negacji z użyciem określeń dwubiegunowych komplementarnych lub antonimicznych. Zaprojektowane zostały dwa eksperymenty, polegające na prezentacji badanym różnych form opisów hipotetycznej osoby, skonstruowanych w oparciu o wyżej wymienione rodzaje określeń. Eksperyment przebiegał w schemacie badań grupowych. Zastosowano dwa rodzaje pomiaru – ocenę natychmiastową i ocenę odroczoną. Artykuł ten kończy analiza statystyczna uzyskanych wyników i próba ich interpretacji na gruncie teorii z zakresu kodowania negacji.; The aim of the experimental study presented in this work was to determine how messages about the qualities of people formed as negation are processed. This study was designed to verify the validity of two models – schema-plus-tag model and fusion model, thus trying to present and explain the mechanism of processing negated messages. The study focuses on processing of negation with use of complementary bipolar and antonymous expressions. In two experiments various descriptions of hypothetical person, created on the basis of the above-mentioned types of phrases, were presented to participants. The article ends with the statistical analysis of results and their interpretation from the perspective of theory of negation coding. 2012-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11716/13644 Problematyka wolności w dwóch paradygmatach psychologii: przyrodniczym i humanistycznym Prusiński, Tomasz Wolność jako przedmiot badań w psychologii akademickiej zaliczana była zawsze do przestrzeni trudno poddającej się eksploracji. Zasadniczym powodem nieobecności problematyki wolności w psychologii bądź też jej fragmentaryczności są spory, które od początku istnienia psychologii jako dyscypliny naukowej zawisły nad decyzjami dotyczącymi podejmowania problematyki określonych obszarów zjawisk. Przyjęcie określonego repertuaru założeń metodologicznych i filozoficznych rozstrzygało arbitralnie również o zainteresowaniu tematyką wolności. Historia obecności problematyki wolności w psychologii to dzieje zmagań różnych paradygmatów dotyczących natury przedmiotu i metod jego badania.; Freedom as a subject of academic research in psychology has always been confined to a space regarded as difficult to explore. Since the beginning of psychology as a branch of science the discussion of freedom has been largely absent or fragmented. This is mainly due to the lack of agreement on the most appropriate method of examination of different phenomena. The adoption of a specific repertoire of methodological and philosophical assumptions has ignited interest in the topic and issues of freedom. The history of freedom being present in psychology is an ongoing struggle between different paradigms regarding the nature of this subject and its associated methods of examination. 2012-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11716/13643 Kulturowe ramy stylów radzenia sobie ze stresem. Rola indywidualizmu, kolektywizmu i afiliacyjności Probosz, Karolina; Sobczyk, Artur Celem badań było określenie wpływu orientacji indywidualistycznej, kolektywistycznej i afiliacyjnej na wybór stylu radzenia sobie ze stresem. Przewidywano, że wysoki stopień indywidualizmu będzie sprzyjał wybieraniu stylów polegających na przemianie, obwinianiu siebie i koncentrowaniu się na problemie, kolektywizm będzie skłaniał do stosowania stylów polegających na kontrolowaniu emocji i wzorowaniu się na innych, natomiast afiliacyjność będzie związana z wybieraniem stylu odreagowywania, rozumianego jako ekspresja negatywnych emocji i opowiadanie o problemie. W badaniach wykorzystano polską adaptację Skali do pomiaru radzenia sobie ze stresem (WCQ) Lazarusa i Folkman w adaptacji Łosiaka oraz Skalę Indywidualizmu, Kolektywizmu i Afiliacyjności opracowaną przez Adamską. Z przeprowadzonych badań wynika, że wysoki stopień indywidualizmu sprzyja preferowaniu koncentrowania się na problemie jako formy radzenia sobie ze stresem, natomiast kolektywizm skłania do rezygnacji i godzenia się z losem. Kolektywizm wywiera także negatywny wpływ na skłonność do kontrolowania emocji. Natomiast orientacja afiliacyjna sprzyja radzeniu sobie ze stresem poprzez koncentrowanie się na problemie i wzorowanie się na innych. Dominująca orientacja społeczna wywiera wpływ na wybór określonej strategii radzenia sobie ze stresem.; The purpose of this study was to test the association between individualistic, collectivistic and affiliative orientation and stress coping style. It was hypothesised that highly individualistic subjects will mainly choose change, self-blame and problem oriented styles, highly collectivistic subjects will choose emotional regulation and imitative coping style, whereas highly affiliative subjects will prefer the acting out style, defined as a tendency to express negative emotions and discuss problems with others. The Polish version of Lazarus and Folkman’s Ways of Coping Questionnaire (adapted by Łosiak) and Adamska’s Individualism, Collectivism and Affiliativity Questionnaire were used. Individualism was positively correlated with problem orientation, collectivism was positively correlated with resignation and situation accepting styles and negatively correlated with emotional regulation. The affiliative orientation was positively associated with problem orientation and imitative coping styles. The preferred coping style depends on the dominant social orientation. 2012-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11716/13642 Językowe i kulturowe wyznaczniki rozwoju teorii umysłu u dzieci głuchych Kossewska, Joanna Artykuł przedstawia przegląd współczesnych badań poświęconych problematyce teorii umysłu u dzieci głuchych. Autorka analizuje uwarunkowania opóźnień rozwojowych ujawnianych przez głuche dzieci wychowane w rodzinach słyszących. Opóźnienie to nie jest jednak prostą konsekwencją głuchoty per se, ale raczej skutkiem współdziałania wpływu głuchoty i zmiennych kontekstowych o charakterze językowym i kulturowym. Uczestnictwo dziecka w konwersacjach realizowanych przy użyciu języka migowego, dotyczących stanów i procesów psychicznych, zarówno w domu, jak i w szkole, okazuje się kluczowe dla naturalnego przebiegu rozwoju umiejętności rozumienia fałszywych przekonań. Praktyczna implikacja cytowanych badań sprowadza się do postulatu obecności migającego modela w rozwoju dziecka wychowanego w rodzinie słyszącej oraz powszechnej dwujęzycznej edukacji, opierającej się na założeniu, że głuche dziecko musi opanować najpierw język migowy, a później foniczny (narodowy) jako język obcy, gdyż nawet w rodzinach, w których język migowy jest językiem pierwszym, rozwój ToM (Theory of Mind) może być u dzieci głuchych opóźniony, jeżeli dziecko kształci się w szkole nastawionej na edukację oralną.; An overview of contemporary studies on the issue of theory of mind in deaf children is presented in the article. The author analyses conditions of developmental delays revealed by deaf children raised in hearing families. This delay is not, however, a simple consequence of deafness per se, but rather a result of interaction of deafness influence, and contextual linguistic and cultural variables. Child’s participation in conversations carried out using sign language, regarding mental states and processes, both at home and in school, seems to be crucial for the natural course of the development of false belief understanding. Practical implication of cited conferrals comes down to the postulate of a signing model in the development of a child brought up in a hearing family and the common bilingual education, based on the assumption that a deaf child must first master sign language, and then national language as a foreign one, because even in native signing families, ToM development in deaf children may be delayed if the child is educated in an oral education-oriented school. 2012-01-01T00:00:00Z