http://hdl.handle.net/11716/65 2026-06-13T20:25:51Z http://hdl.handle.net/11716/14099 Kompetencje społeczne u uczestników kursu pilotów wycieczek Krzywoszański, Łukasz; Herzog-Krzywoszańska, Radosława Celem pracy było określenie poziomu kompetencji społecznych u osób kończących kurs pilota wycieczek. Poszukiwano także zależności między poziomem kompetencji społecznych a wynikami ocen z końcowego egzaminu praktycznego przeprowadzanego pod koniec kursu. W badaniach uczestniczyło 171 osób w wieku od 20 do 39 lat rekrutowanych spośród osób kończących kurs pilotów wycieczek. Do badań wykorzystano Kwestionariusz Kompetencji Społecznych, służący do diagnozowania kompetencji w trzech rodzajach sytuacji: intymnych, ekspozycji społecznej i wymagających asertywności oraz ogólnego poziomu kompetencji społecznych. Uczestnicy kursu w porównaniu do osób z próby normalizacyjnej uzyskali niższy poziom kompetencji warunkujących efektywność funkcjonowania w sytuacjach intymnych oraz wyższy poziom kompetencji warunkujących efektywność funkcjonowania w sytuacjach ekspozycji społecznej i w sytuacjach wymagających asertywności. Nie wykazano zależności między poziomem kompetencji społecznych a ocenami z egzaminu praktycznego.; The aim of the study was to determine the level of social competencies in people completing the tour leader course. The relationships between the level of social competencies and performance assessment of the practical test conducted at the end of the course were also investigated. 171 people aged from 20 to 39 years recruited from among those completing the tour leaders course participated in the research. The Social Competencies Questionnaire (SCQ) designed for measuring competencies in three types of situations: intimate, social exposure and requiring assertiveness, and general level of social competencies, was applied. The course participants as compared to the normalization sample, obtained a lower level of competencies determining the effectiveness of functioning in intimate situations and a higher level of competencies determining the effectiveness of functioning in situations of social exposure and in situations requiring assertiveness. No relationships between the level of social competencies and the assessments of the practical test were identified. 2015-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11716/14096 Cenione wartości a jakość życia. Problem wartości przeciwstawnych Kałużna-Wielobób, Alina; Mudyń, Krzysztof Celem badań było ustalenie związków między cenionymi wartościami (w tym wartościami przeciwstawnymi) a wymiarami jakości życia i dobrostanu. Badanie przeprowadzono metodami kwestionariuszowymi. Wykorzystano Portretowy Kwestionariusz Wartości Schwartza (PVQ-21), Kwestionariusz Poczucia Jakości Życia (KPJŻ) Straś-Romanowskiej, Oleszkowicza i Frąckowiak oraz Skale Psychologicznego Dobrostanu (Psychological Well-Being, PWB) Ryff. Wyniki pokazały, że z cenionymi wartościami najbardziej związany jest wymiar metafizyczny, a najmniej psychofizyczny. Takie wartości, jak: uniwersalizm, życzliwość, kierowanie sobą i osiągnięcia korelują z jakością życia i dobrostanem wyłącznie pozytywnie, w przypadku pozostałych wartości korelacje są mieszane. Bardziej korzystne dla dobrostanu jest wysokie cenienie wartości przeciwstawnych (np. orientacja na siebie i na innych) niż wysokie cenienie jednych, a niskie drugich.; The research objective was to establish a connection between the esteemed values (including opposing values) and the dimensions of life quality and well-being. The research was conducted using the following questionnaire methods: Schwartz’s Portraits Value Questionnaire (PVQ-21), The Sense of Quality of Life Questionnaire by Straś-Romanowska, Oleszkowicz, Frąckowiak and Ryff’s Psychological Well-Being Scales (PWB). The results showed that, among perceived dimensions of life quality, the esteemed values are connected most with metaphysical dimension and least with psychophysical dimension. Such values as: universalism, benevolence, self-direction and achievement are correlated with life quality and well-being only positively; in the case of the remaining values, correlations are mixed. It is more beneficent for one’s well-being to highly esteem opposing values (i.e. orientation to self and to others) than to esteem one value high and the remaining low. 2015-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11716/14055 Poza granice niepełnosprawności. Transgresja: uwarunkowania - mechanizmy - efekty w (re)konstrukcjach autobiograficznych osób bez barier Cierpiałowska, Tamara Książka składa się z siedmiu rozdziałów. Dla łatwiejszej orientacji przedstawiam poniżej zawartość każdego z nich, uzasadniając pokrótce, w jaki sposób zdecydowałam się na dobór treści. W rozdziale pierwszym wychodzę od przypomnienia problematyki ograniczeń i koncentruję się na barierach w życiu osób z niepełnosprawnością. Celowo używam określenia „przypomnienie”, ponieważ problematyka barier stanowi niejako „naturalny kontekst” dla rozważań o niepełnosprawności. Niepełnosprawność kojarzy się bowiem, o czym była już mowa w tym wprowadzeniu, z rozmaitymi barierami, wobec których – w zależności od modelu niepełnosprawności – przyjmowane są różne postawy. W dalszej części rozdziału pierwszego, w opozycji do tematyki ograniczeń, przybliżam fenomen transgresji. Podkreślam procesualny charakter tego fenomenu. Staram się także nakreślić portret człowieka transgresyjnego (homo transgressivus). W części Transgresja a niepełnosprawność prezentuję kilka kontekstów dla rozważań relacji ujętej w podtytule, a dwa z nich omawiam bardziej szczegółowo. Drugi rozdział poświęcam problematyce stawania się. Rozpoczynam zatem od podkreślenia, że stawanie się jest procesem całożyciowym i wiążę proces stawania się z procesem rozwoju i kształtowania tożsamości. W kolejnej części – biorąc pod uwagę, że przedmiotem badań jest proces stawania się dokonywany przez osoby z niepełnosprawnością – nawiązuję dodatkowo do teorii dotyczących stereotypów, uprzedzeń i stygmatów. Rozdział trzeci to ukazanie metodologicznych założeń i projektu badań własnych. Rozpoczynam od przedstawienia perspektywy paradygmatycznej. W dalszej części rozdziału metodologicznego przedstawiam przedmiot, cel i problematykę badań własnych. Ponieważ w pracy kieruję się zasadami metodologii teorii ugruntowanej (grounded theory methodology – GTM), stąd cele i problemy badawcze (re)konstruuję na tle naturalnej historii badania, gdyż wyłoniły się one dopiero na pewnym etapie trwających już badań i analiz, a nie były założone a priori. Kolejne rozdziały oparte są na analizie i interpretacji materiału empirycznego, który pozyskałam w toku badań własnych. Rozdział czwarty jest miejscem (re)konstrukcji uwarunkowań transgresyjnej aktywności osób badanych. Uwarunkowania te ujęte zostały w dwie kategorie (indywidualną i edukacyjno-społeczno-kulturową), a w ramach każdej z nich przedstawiono po pierwsze – ujawnione przez narratorów czynniki budujące gotowość do transgresyjnego działania, a po drugie – czynniki, które rozwój takich dążeń mogły hamować. Rozdział piąty to (re)konstrukcja mechanizmu inicjowania transgresji. Kategorie wygenerowane z danych pozwoliły na ich ujęcie w dwie grupy: mające charakter nagły zdarzenia przełomowe oraz bardziej długotrwałe tzw. doświadczenia krystalizujące. W rozdziale szóstym podjęłam próbę (re)konstrukcji transgresyjnego działania osób badanych oraz zaprezentowałam ujawnione przez nie wartości, traktując je jednocześnie jako orientacje aksjologiczne tego działania. Siódmy rozdział poświęcony został prezentacji rezultatów transgresyjnej działalności. Uczyniłam to na trzech poziomach: mikro (rekonstruując poczucie tożsamości indywidualnej osób bez barier), mezzo (prezentując relacje i interakcje w ramach świata społecznego osób bez barier) i w końcu – w szerszym wymiarze – na poziomie makro (ujawniając relacje osób bez barier z przedstawicielami innych światów społecznych). Pracę kończy podsumowanie, refleksja i pedagogiczne postulaty ukierunkowane na promowanie i wspieranie transgresyjnego rozwoju człowieka.; The publication is a book about people whose life can be an inspiration for others. The narrators of biographical stories are the laureates, finalists and participants of the all-Poland plebiscite “A man without barriers”, whose aim is to promote people who, despite the difficulties and limitations associated with disability, live very actively. The main purpose of the presented research was to (re)construct the process of exceeding limitations and becoming a „Barrier-free man”, while – to have a fuller picture- I made this construction on a wider background, namely outlining the specifics of the social world of people without barriers. The book consists of seven chapters. The two initial chapters, based on the analysis of scientific literature, build the theoretical background for the problems analyzed in the research part of this book. In the first chapter titled Limitations and transgression – theoretical interpretation I sought to find answers to the following questions: how are barriers and boundaries presented in literature? What are borderline situations? how the accepted disability model influences the perception of barriers? what is transgression in essence? What are the characteristics of a transgressive man? What is the relationship between the transgression process and the process of adapting to disability? how does the relationship between transgression and emancipation develop and how do these processes interact with each other? In the second chapter, titled Man as an entity on the way, or about the process of becoming, I try to answer the questions: what does the concept of becoming really mean? What is the process of this postmodernism? what is the general mechanism of the process of becoming taking into account interpersonal relations? What additional mechanisms influence the process of becoming, if we consider the situation of people with disabilities? How can a modern man deal with the need to define himself? as so-called great narratives influence the process of becoming? The third chapter is the presentation of the methodological assumptions and the project of own research. I begin with a paradigmatic perspective (Kuhn, 2001, 2003). The research project presented in this book was implemented in a synaptic paradigm containing elements of the interpretive, constructivist and synergic- participative paradigm using the biographical method and in accordance with the methodology of the well-grounded theory. The fourth chapter is the place of (re)constructing the conditions of the transgressive activity of the researched people. These conditions have been divided into two categories (ie individual as well as educational and socio-cultural), and in each of them I introduced, firsty – the narrators revealed by the narrators building readiness for transgressive action, and secondly – those that could inhibit the development of such aspirations. The fifth chapter is the (re)construction of the mechanism for initiating transgression. The categories generated from the data allowed me to include them in two groups: sudden breakthrough events and more long-lasting so-called crystallizing experiments. In the sixth chapter, I attempted (re)constructing the transgressive action of the respondents and presented the values revealed by them, treating them at the same time as the axiological orientations of this activity. The seventh chapter is devoted to the presentation of the results of transgressive activities. I did it on three levels: on the micro level (reconstructing the sense of individual identity of people without barriers), on the mezzo level (presenting relations and interactions within the social world of people without barriers) and finally – on a wider scale at the macro level (revealing the relations of people without barriers with representatives of other social worlds). The work ends with a summary, reflection and pedagogical postulates aimed at promoting and supporting transgressive human development. 2019-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11716/14052 Nowe obszary wolności i zniewolenia człowieka. Wybrane aspekty biologiczno-społeczno-edukacyjne Potyrała, Katarzyna; Żeber-Dzikowska, Ilona Ujęcie pedagogiki współczesnej w świetle wybranych problemów cywilizacyjnych stanowiących wyzwanie dla szkoły XXI wieku tłumaczy selektywność podejścia autorek, które podjęły próbę diagnozy oraz opisania strategii prewencyjnych i interwencyjnych w niektórych obszarach społecznych. W niniejszym opracowaniu poruszono zarówno zagadnienia dotyczące zachowań agresywnych, jak i ryzykownych zachowań poznawczych młodych ludzi, również w kontekście technologicznych przemian społecznych. Autorki podejmują próbę określenia możliwości zamiany działań pozornych w rzeczywiste strategie interwencyjne oraz ujawnienia barier, które uniemożliwiają taką zamianę w określonych sytuacjach pedagogicznych. Czynią to między innymi poprzez odwołanie do biologiczno-psychologicznych uwarunkowań i mechanizmów wybranych zjawisk społecznych. Monografia została podzielona na trzy części. W pierwszej opisano reakcje organizmu na obiektywne i subiektywne poczucie zagrożenia, frustrację i stres, w drugiej poszukiwano implikacji społeczno-edukacyjnych związanych z zachowaniami ryzykownymi i problemami behawioralnymi młodzieży, a w trzeciej podjęto refleksję nad szeroko rozumianą zmianą społeczną w kontekstach społeczno-wychowawczych. Rozpatrywanie reakcji organizmu na poczucie zagrożenia, frustrację i stres jest trudne ze względu na liczne, indywidualne uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne oraz wielowątkowość zagadnienia. Dlatego w pierwszej części monografii skoncentrowano się głównie na analizie literatury przedmiotu poświęconej czynnikom blokującym poprawne funkcjonowanie organizmu ludzkiego, biologicznemu podłożu reakcji lękowych oraz ich rodzajom. Dużym wyzwaniem pozostaje wsparcie uczniów i studentów w kryzysach psychicznych. Wiedza i właściwa postawa może uchronić nas od zaniechania działań lub działań pozornych w tym zakresie. Zagadnienia będące przedmiotem drugiej części monografii dotyczą głównie zachowań związanych ze zdrowiem i bezpieczeństwem oraz uwarunkowań podejmowania aktywności zaliczanych do ryzykownych. Należą do nich m.in. zapotrzebowanie na stymulację, przynależność do określonej subkultury, biologiczna skłonność do ryzyka, jak również nowe zjawiska społeczne. Zachowania problemowe są też rozpatrywane, za Joanną Szymańską, jako nieprawidłowe sposoby przystosowania się. W części trzeciej poddano refleksji społeczno-wychowawcze konteksty zmiany społecznej. Konteksty te tworzą m.in. rozwijające się nowe media, które wpływają na rozwój emocjonalny dzieci i młodzieży oraz kreują poglądy na temat stylów życia i wychowania. Zastępcze przeżywanie rzeczywistości oferowane przez media przekłada się niekiedy na poczucie braku sensu życia u młodych ludzi oraz może zaburzać świadomość konsekwencji ich działań w świecie rzeczywistym. Do szczegółowych celów podjętych rozważań można zaliczyć diagnozę wybranych zjawisk społecznych z uwzględnieniem aspektów biologicznych, która może przyczynić się do wypracowania lepszych strategii prewencyjnych i interwencyjnych, a te zwiększyłyby skuteczność pedagogiczną w konkretnych sytuacjach. 2018-01-01T00:00:00Z