http://hdl.handle.net/11716/72 2026-05-02T02:49:24Z http://hdl.handle.net/11716/13321 Raport z badania kondycji psychicznej młodzieży 2022 Solecki, Roman Dzieci i młodzież coraz częściej doświadczają trudności związanych ze zdrowiem psychicznym (Tanaś, 2016; Najwyższa Izba Kontroli [NIK], 2017; Dębski, Bigaj, 2019; Instytut Badań i Analiz JST, 2020). Wśród najczęściej pojawiających się wymieniane są depresja oraz uzależnienie od Internetu (Białecka, Gil, 2020; Bieganowska -Skóra, Pankowska, 2020; Makaruk i in., 2020; Ptaszek i in., 2020; Grzelak, Żyro, 2021). Problemy te coraz mocniej ujawniają się w społeczności dzieci i młodzieży mieszkającej także w Polsce (CBOS, 2015; Makaruk i in., 2019; Buchner, Wierzbicka, 2020; NASK, 2021). Zbyt intensywne korzystanie z Internetu, szczególnie wtedy, gdy zaczyna to zastępować realne kontakty rówieśnicze, wykazuje związek z takimi zaburzeniami psychicznymi, jak depresja i uzależnienie (Makaruk i in., 2012, s. 23; Li i in., 2014; Lam, 2014). Istnieje również ścisły związek między uzależnieniem od Internetu a depresją – osoby z większymi tendencjami do uzależnień wykazują również tendencję do większej depresji (Morrison, Gore, 2010; Chen i in., 2020). Te dwa zjawiska wykazują związek także z relacjami rodzinnymi. Im bardziej wspierające, oparte na rozmowie oraz wspólnym spędzaniu wolnego czasu relacje z rodzicami, rówieśnikami i nauczycielami tym mniej „ucieczkowych” motywów korzystania z cyberprzestrzeni oraz takich aktywności w Sieci jak hazard, oglądanie materiałów o treściach erotycznych czy różnego typu gry online (Solecki, 2016). W ostatnim czasie, zwłaszcza w okresie pandemii, nauki zdalnej oraz wojny w Ukrainie, obserwujemy rozpowszechnienie zaburzeń zdrowia psychicznego wśród dzieci i młodzieży, obejmujących zaburzenia depresyjne, emocjonalne czy zaburzenia zachowania, jak również pogorszone relacje z rodzicami oraz zaburzenia lękowe (Białecka, Gil, 2020; Bieganowska- -Skóra, Pankowska, 2020; Hill i in., 2020; Makaruk i in., 2020; Ptaszek i in., 2020; Grzelak, Żyro, 2021; Pyżalski i in., 2022). Badania prowadzone w czasie pandemii wykazują wzrost objawów depresyjnych i problematycznego używania Internetu. Według raportu Objawy depresji i lęku wśród Polaków w trakcie epidemii COVID-19 objawy depresji i lęku uogólnionego wiązały się najsilniej z trudnościami doświadczanymi w domu (trudnymi relacjami z bliskimi, poczuciem braku prywatności, zmęczeniem nadmiarem obowiązków) oraz niepokojem i niepewnością związaną z rozprzestrzenianiem się epidemii (Gambin i in., 2020). Lęk przed COVID-19 był związany z zaburzeniem uzależnienia od Internetu (konflikty intrapersonalne i interpersonalne) (Servidio i in., 2021). Nadmierne korzystanie z Internetu nasilało objawy depresji (Zalewska i in., 2021). Sytuacja pandemii sprawiła, że dzieci i młodzież stanęli przed nowymi trudnościami w różnych aspektach swojego funkcjonowania. Próbując zidentyfikować stresory związane z funkcjonowaniem w okresie pandemii, badacze zaproponowali kilka kwestionariuszy, które pozwalały na ocenę tego, co dla młodzieży stanowi największą trudność. Według raportu Etat w sieci 2.0 (N = 806 uczniów w wieku 11–18 lat) 62% badanych nastolatków ma problemy ze snem, 43% myśli o śmierci, 75% martwi się o przyszłość, a 70% czuje się bardziej nerwowymi i rozdrażnionymi niż wcześniej (Białecka, Gil, 2020). Z raportu Młodzież w czasie pandemii (N = 2476 osób, wiek 15–19) wynika, że wzrasta odsetek młodzieży, która odczuwała podczas pandemii poczucie osamotnienia, stres szkolny, przygnębienie, myśli samobójcze, cyberprzemoc (Grzelak, Żyro, 2021). Natomiast raport Edukacja zdalna: co stało się z uczniami, ich rodzicami i nauczycielami? (N=1284) donosi, że około 10% badanej młodzieży przejawiało wyraźne symptomy stanów depresyjnych: 9% z nich cały czas odczuwało smutek, 10% cały czas czuło się osobą samotną i odczuwało przygnębienie, a 9% młodych osób przyznało, że cały czas chciało im się płakać (Ptaszek i in., 2020). Za przyczynę tego stanu uznawano trudności związane z ograniczeniem relacji z rówieśnikami, naukę zdalną oraz izolację (Białecka, Gil, 2020; Ptaszek i in., 2020; Grzelak, Żyro, 2021). Dość obszerny obraz zdrowia psychicznego młodzieży prezentuje raport Młode głowy Fundacji Unaweza (N=184.447), zgodnie z treścią którego podejrzenie depresji występuje u 22,1% uczniów szkół podstawowych oraz 38,7% uczniów szkół ponadpodstawowych (Dębski, Flis, 2023). Badanie przeprowadzono w ramach małopolskiego programu logoprofilaktycznego „Żyj z sensem”, finansowanego ze środków Województwa Małopolskiego. Raport kierowany jest do nauczycieli, rodziców, wychowawców, pedagogów, psychologów, psychoterapeutów, pracowników zawodów pomocowych, placówek edukacyjnych, naukowców. 2023-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11716/7230 Violence against older people — local experiences Maćkowicz, Jolanta Ostatnia sekcja zatytułowana Przemoc wobec osób starszych-doświadczenia lokalne prowadzona przez prof. Jolanta Maćkowicz (Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie / INPEA) ukazywała polskie doświadczenia koncentrując się zarówno na badaniach naukowych, jak i wdrożonych rozwiązaniach.; During the last session titled “Violence against older people-local experiences” moderated by Prof. Jolanta Maćkowicz (Pedagogical University of Cracow, Poland / INPEA), the Polish experiences were presented and the focus was on both, academic research and the already implemented solutions. 2019-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11716/7229 Report from International Expert’s Conference of Elder Abuse Prevention and Protection Perel-Levin, Silvia; Somers, Susan; Lowenstein, Ariela; Todorović, Nataša; Maćkowicz, Jolanta Maćkowicz, Jolanta; Somers, Susan Z okazji Światowego Dnia Świadomości Nadużyć Wobec Osób Starszych / World Elder Abuse Awareness Day (WEAAD), w Uniwersytecie Pedagogicznych w Krakowie (w dniach 14–15 czerwca 2019) odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa „International Expert’s Conference of Elder Abuse. Prevention and Protection” Konferencja zgromadziła wybitnych prelegentów z całego świata, reprezentujących uniwersytety, Instytuty Praw Człowieka, NGO oraz wiodące europejskie i światowe organizacje, m.in. ONZ i WHO. Głównym celem konferencji była wymiana wiedzy i doświadczeń związanych z zapobieganiem i ochroną osób starszych przed wszelkimi formami nadużyć, przemocy, zaniedbania i dyskryminacji oraz rozpowszechnianie najlepszych praktyk w zakresie zapobiegania i interwencji.; On World Elder Abuse Awareness Day (WEAAD) the Pedagogical University of Krakow (Poland) held the International Expert’s Conference of Elder Abuse. Prevention and Protection The conference gathered experts from around the world, the representatives of universities, Human Rights Institutions and leading European and world organizations like UN and WHO. The main purpose of the Conference was the exchange of insights and experiences related to the prevention and protection of seniors against any forms of abuse, violence, negligence and discrimination, as well as learning about the best prevention and intervention practices. Honorary Patronage: UNITED NATIONS DESA UN4AGEING; NGO COMMITTEE ON AGEING, GENEVA; THE GLOBAL ALLIANCE FOR THE RIGHTS OF OLDER PEOPLE; COMMISSIONER FOR HUMAN RIGHTS OF POLAND; THE MAYOR OF THE CITY KRAKÓW; RECTOR OF PEDAGOGICAL UNIVERSITY OF CRACOW. 2019-01-01T00:00:00Z