http://hdl.handle.net/11716/11824 Sun, 19 Apr 2026 11:30:03 GMT 2026-04-19T11:30:03Z http://hdl.handle.net/11716/11842 Skalny zapis historii rejonu Jaślisk (Beskid Niski) Kukulak, Józef; Augustowski, Karol; Chmielowska, Dorota W historii rejonu Jaślisk istotny rozdział stanowi kamieniarstwo. Rozwijało się ono intensywnie już w wiekach XVI–XVII. Podstawą jego rozwoju były miejscowe piaskowce przybyszowskie. Wydobywano je przez kilka wieków na górze Kamień, ponieważ miały korzystne cechy techniczne i były łatwe do obróbki. Z nich zbudowano m.in. mury miejskie Jaślisk, kościół parafialny, wiele kamiennych kaplic i przydrożnych krzyży, piwnice na składowanie wina. Wsie Lipowiec i Czeremcha były też słynnymi w Beskidach ośrodkami kamieniarki artystycznej, zwłaszcza rzeźby ludowej. Do dziś zachowały się nieużytkowane już kamieniołomy, część obiektów dawnej zabudowy Jaślisk oraz obiekty małej architektury sakralnej. Zapisem początków działalności rolniczej w tym rejonie są drobnoziarniste osady rzeczne w terasach Jasiołki i Bełczy. Przetrwałe do dziś obiekty skalne są cennym walorem turystycznym rejonu i wymagają zwiększonej ochrony.; The development of masonry signifies an important chapter in the history of Jaśliska region, taking place intensively as early as 16th-17th century. It was made possible by the presence of przybyszowski sandstone in the area, mined through several centuries on Kamień mountain for its unique technical qualities and facility of tooling. It was used e.g. for construction of city walls of Jaśliska, parich church, stone shrines and wayside crosses, and cellars for wine storage. Moreover, Lipowiec and Czeremcha villages were once famous in Beskidy as centres of artistic stonecrafting, especially folk sculture. Presently unused quarries survived to this day as a part of historical building of Jaśliska, as well as small pieces of sacral architecture. The beginning of agricultural activity in this area is marked by fine-grained river sediments in terraces of Jasiółka and Bełcza rivers. Rock formations still present are important tourist attraction of the area, and demand more significant protection. Tue, 01 Jan 2019 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11716/11842 2019-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11716/11841 Kształtowanie kapitału relacyjnego w muzeach regionalnych Sawczuk, Magdalena Przedmiotem artykułu jest przedstawianie oraz wykorzystywanie kapitału relacyjnego przez instytucje muzealne. Uwaga została skierowana szczególnie w stronę muzeów regionalnych. Celem pracy jest omówienie oraz analiza, które składniki kapitału relacyjnego są wskazywane w literaturze dotyczącej zarządzania muzeami oraz w jaki sposób są one wykorzystywane w praktyce funkcjonowania tych instytucji. Podjęto także próbę wskazania, które komponenty wymagają głębszej analizy. Do zrealizowania celu wykorzystana została metoda analizy literatury oraz analizy danych. Podczas analizy wykorzystano kilka przykładów instytucji muzealnych. Rezultatem było wykazanie obszarów, w których zasadne byłoby prowadzenie dalszych badań. Zaobserwowany został niedostatek opracowań dotyczących podejścia strategicznego w muzeum, jak i lojalności osób odwiedzających muzea. Relacje z odwiedzającymi muzea są najczęściej podejmowanym zagadnieniem, jednakże i tutaj zaobserwowano pewne luki zarówno w teorii, jak i praktyce działalności instytucji. Nawiązywanie nowych relacji z podmiotami otoczenia, jak i praca nad wzmacnianiem dotychczasowych, ma istotne znaczenie dla efektywnego działania muzeum na rynku. Aby kapitał relacyjny był jakościowy, ważne, aby praca nad jego kształtowaniem i umacnianiem miała charakter strategiczny, a nie jedynie okazyjnej współpracy. Obszar relacji muzeum z otoczeniem może być analizowany na wielu poziomach- relacji z konkurencją, interesariuszami, organizatorami. W przyszłości wartościowe byłoby zrealizowanie badań terenowych na większej liczbie obiektów.; The subject of the article is presentation and use of relational capital by museum institutions. Attention is draw especially into regional museums. The aim of the article is to discuss and analyze, which of the components of relational capital are indicated in museum management literature and how they are used in practice of functioning. Additionally, an attempt to indicate, which of the components should be deeper analyzed, were also made. To realize main goal, method of analysis the literature and data analysis was used. The analysis also refers to examples of the organization. The result of the study was to show areas where further research would be justified. There was a shortage of studies regarding the strategic approach in the museum as well as the loyalty of museum visitors. Relations with visitors are the most widely discussed issue, however, some gaps have also been observed in the theory and practice of the institution’s activities. Establishing new relations with the surrounding entities, as well as work on strengthening the existing ones, has significant importance for the good operation of the museums. In order for the relational capital it is important that work on it’s shaping and strengthening should have strategic nature and based not only a bargain cooperation. Area of museum relations can be analyzed on many levels- relations with competitors, stakeholders, organizers. In the future, it would be valuable to carry out field studies on a larger number of facilities. Tue, 01 Jan 2019 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11716/11841 2019-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11716/11840 Dziedzictwo kulturowo-historyczne obszarów wiejskich Podhala w strategiach rozwoju gmin Niedziółka, Arkadiusz Dziedzictwo kulturowo-historyczne i turystyka kulturowa to ważne czynniki społeczno-ekonomicznego rozwoju obszarów wiejskich Podhala. Region ten posiada atrakcyjne walory antropogeniczne dzięki którym istnieje możliwość uprawiania na Podhalu nie tylko turystyki wypoczynkowej, pieszej górskiej, narciarskiej czy ekoturystyki, ale również turystyki kulturowej będącej formą turystyki poznawczej oraz krajoznawczej. W jej rozwoju, oprócz zabytków architektury, muzeów, skansenów, kultywowania folkloru, tradycji ważna jest aktywność władz samorządowych. Problem badawczy postawiony w niniejszym opracowaniu dotyczy analizy walorów kulturowych i elementów dziedzictwa kulturowo-historycznego obszarów wiejskich Podhala zawartych w strategiach rozwoju siedmiu gmin podhalańskich (Biały Dunajec, Bukowina Tatrzańska, Czarny Dunajec, Kościelisko, Nowy Targ, Poronin i Szaflary). Atrakcje te są zapisane w silnych i słabych stronach Analiz SWOT. Metodą badawczą były studia dokumentów strategicznych. Aby zrealizować główny cel pracy związany z analizą lokalnych walorów antropogenicznych, w marcu 2018 roku poddano analizie wymienione 2 elementy składowe Analizy SWOT wyszczególnionych gmin. Zostały w nich zapisane różne atrybuty i czynniki bezpośrednio odnoszące się do rozwoju lokalnej turystyki, w tym turystyki kulturowej. Do najważniejszych zaliczono: folklor, zabytki architektury, twórczość ludową oraz produkty regionalne i tradycyjne. Cele pośrednie dotyczyły charakterystyki najważniejszych pojęć związanych z dziedzictwem kulturowo-historycznym. Opisano na podstawie literatury walory kulturowe (antropogeniczne), istotę wartości kulturowych, zdefiniowano pojęcie tradycji i folkloru oraz turystyki kulturowej i wiejskiej turystyki kulturowej.; Cultural and historical heritage and cultural tourism are important factors of the socio-economic development of Podhale rural areas. This region has attractive anthropogenic values thanks to which there is the possibility of practicing in Podhale not only leisure tourism, mountain hiking, skiing or ecotourism, but also cultural tourism being a form of cognitive tourism and sightseeing. In its development, apart from architectural monuments, museums, open-air museums, cultivating folklore, tradition, the activity of self-government authorities is important. The research problem presented in the study concerns the analysis of cultural values and elements of the cultural and historical heritage of Podhale rural areas included in the development strategies of the seven Podhale communes (Biały Dunajec, Bukowina Tatrzańska, Czarny Dunajec, Kościelisko, Nowy Targ, Poronin i Szaflary). These attractions are recorded in the strengths and weaknesses of SWOT Analysis. The research method was to study strategic documents. In order to accomplish the main objective of the work related to the analysis of local anthropogenic values, in March 2018 the two components of the SWOT Analysis of the seven specified communities, were analyzed. Various attributes have been store in them and factors directly related to the development of local tourism, including cultural tourism. The most important included: folklore, architectural monuments, folk art and regional and traditional products. Indirect goals concerned the characterization of the most important concepts related to cultural and historical heritage. On the basis of literature, cultural (anthropogenic) values and the essence of cultural values were described, the concept of tradition, folklore, cultural tourism and rural cultural tourism were defined. Tue, 01 Jan 2019 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11716/11840 2019-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11716/11839 Poczucie bezpieczeństwa w parkach miejskich. Przykład badań jakościowych przeprowadzonych wśród mieszkańców Krakowa Kędzierski, Maciej Celem publikacji jest przedstawienie poczucia bezpieczeństwa mieszkańców Krakowa, z uwzględnieniem poczucia bezpieczeństwa na terenie wybranych parków miejskich. Dodatkowo dokonano próby określenia uwarunkowań poczucia bezpieczeństwa badanych osób. Wyniki oparte są na badaniach jakościowych przeprowadzonych wśród użytkowników parków (N = 36) za pomocą wywiadów pogłębionych (IDI). Wywiady przeprowadzono z respondentami o różnych wieku i płci. Badania wykazały bardzo wysoki poziom poczucia bezpieczeństwa na terenie parków miejskich u mieszkańców Krakowa. Rozmowy potwierdziły, że bezpieczeństwo nie jest najistotniejszym problemem krakowian. Zauważono pewnego rodzaju paradoks polegający na zmniejszeniu poczucia bezpieczeństwa w dzielnicach zamieszkanych przez respondentów w stosunku do ogólnego poczucia bezpieczeństwa, co stoi w sprzeczności z literaturą podmiotu. Ponadto wykazano, że istotnym czynnikiem wpływającym na obniżenie poczucia bezpieczeństwa w Krakowie jest obecność pseudokibiców związanych z klubami piłkarskimi. Przeprowadzone wywiady są potwierdzeniem policyjnych analiz wykazujących wzrost poczucia bezpieczeństwa wśród obywateli Polski na przestrzeni ostatnich lat.; The aim of the publication is to present a sense of security for the residents of Krakow, taking into account the sense of security in selected city parks. An additional attempt was made to determine the conditions for the safety of the subjects being examined. The results are based on qualitative research conducted among park users (N = 36) using in-depth interviews. (IDI) Interviews were conducted with respondents of all ages and genders. The research showed a very high level of security by the residents of Krakow in the city parks. The interviews confirmed that security is not the most important problem for the residents of Krakow. A certain type of paradox is observed, which involves reducing the sense of security in the neighborhoods inhabited by the respondents, in relation to the general sense of security which is in contradiction with the subject’s literature. In addition, it has been shown that an important factor affecting the reduction of the sense of security in Krakow is the presence of football club hooligans in the urban space. The interviews are a confirmation of police statistics regarding the increase in the sense of security among Polish citizens over the past years. Tue, 01 Jan 2019 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11716/11839 2019-01-01T00:00:00Z