http://hdl.handle.net/11716/1434 Wed, 08 Apr 2026 23:14:54 GMT 2026-04-08T23:14:54Z http://hdl.handle.net/11716/13861 Development of the concept of democratic parliamentarism in Poland Śliwa, Michał The presented monograph discusses a popular approach to the development of the concept of parliamentary democratism in the Polish political culture since the last quarter of the 19th century until the present day. It contains characteristics of visions and projects concerning the system developed mainly by democratic circles, which consistently formed and safeguarded the democratic-parliamentary model of a political system. It presents both expectations and reflections of representatives of political and academic arena, whose participation in the creation of the Polish statehood ideology and the shaping of modern-day political and legal culture has not been duly appreciated, as the said circles persistently expressed concern (oftentimes independently of each other) as to whether the Polish State would be given a modern political system, i.e. parliamentary democracy, as the best and the most reliable path towards civilizational progress and advancement of Poland. Mon, 01 Jan 2018 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11716/13861 2018-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11716/13860 Wyrazić smutek. Szkice o elegii rosyjskiej XIX wieku Stawarz, Barbara The work is devoted to the problem of the way elegies exist in Russian poetry of the 19th century in the works of the most outstanding poets of the genre in the context of their aesthetic and philosophical views. The first chapter deals with the traditions of the genre in theoretical reflection and literary practice from Greek antiquity (e.g. Plato, Aristotle, Tibullus, Ovid) to the Renaissance (e.g. Scaliger, Robortello) and Baroque in Western European literature (e.g. J. Donne). The second chapter is devoted to the statements of Russian theorists of the 18th and 19th centuries on the topic of elegy in relation to the theory of this genre since ancient times. The second chapter is devoted to the statements of Russian theorists of the 18th and 19th centuries on the topic of elegy in relation to the theory of this genre since ancient times. The section entitled The irreversibility of time Idyll and Elegy treats the issue of the mutual relationships of idylls and elegies, genres which, apparently opposing, represent the confrontation of the ideal with reality, the desire of a man to remain in harmony with himself and with the world. Chapter IV – The sweetness of melancholy – constitutes an attempt to present the aesthetic views of N. Karamzin, in which a significant role is played by the writer’s reflections on the state of melancholy, an ambivalent expression of the emotional opposition – calming and passion. In the chapter Sorrow – terror and pleasure the focus is on the issue of expressing feelings, emotions and moods in the Russian language, which became the cause of conflict, at the same time a link between the opposing associations (Shishkovians, Karamzinists and their supporters) operating in Russia at the turn of the 19th century. In Chapter Six (Sadness felt in another), the issue of the elegy in K. Batuszkov’s poetry is discussed, who considered that what was most important in an author’s work was the process of conveying oneself to an imaginary situation in which the artist’s imagination played the role of an important instrument. In Chapter Seven, Sorrow – proof of the existence of beauty the elegy of W. Zhukovsky is analysed in the context of the writer’s reflections on the category of beauty. The essence of the understanding of the variant of elegy proposed by the poet is his work Of melancholy in life and poetry, in which he tries to distinguish between concepts such as sadness and melancholy, as a basis for differentiation of the worldview criterion. The elegy of repetition is the part of the work that presents the way elegy functions in the work of A. Pushkin. He opens a new perspective for the genre, returning to its ambiguous categorical mood, oscillating between the poles of sorrow and joy, and suggesting a specific content-composition dominant, referring to the figure of repetition – the sign of acceptance by the poet of the possible senses of repetition in its manifold axiological and epistemological functions. The chapter And sadness and boredom is devoted to the elegiac poetry of M. Lermontov, in which all the most important themes of his heritage with its characteristic paradoxes are to be found, which allows us to weave images and issues such as: the experience of unity and detachment with one’s own body, the temporality and infinity of existence, oblivion and reminder, alienation and intimacy with the Other, the desire for destruction and the desire for life. The concept of unynye (the chapter “Unylaja” elegia – “unynye” in elegy) appears in Russian poetry along with the need of creators to present psychological processes in literature, independent existence starting at the moment of crystallization typical only of Russian lyric poetry variant of elegy called unylaja. The part entitled Elegy – elegiac – the elegiac attitude discusses the problem of the coherence of the ideological and atmospheric integrity of the elegiac works, which the creators obtain using the principle of cyclically combining compositions with one dominant motif, reinforcing its eloquence by this strategy. At the end it is pointed out that a certain mood would be a characteristic feature of elegy and a guarantee of its duration in time as indispensable for memory of the genre, always present, occurring in variable configurations. Mon, 01 Jan 2018 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11716/13860 2018-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11716/13835 Wybrane zagadnienia z glotto- i translodydaktyki. 1 Sowa-Bacia, Katarzyna; Czaplikowska, Renata; Dusza, Sebastian; Filar, Magdalena; Sekuła, Justyna; Kubacki, Artur Dariusz Kubacki, Artur Dariusz; Sowa-Bacia, Katarzyna Niniejszą publikację pomyślano jako zbiór tekstów połączonych praktycyzmem jako motywem przewodnim. Ich Autorzy to badacze procesów uczenia się, nauczania oraz przekładu, którzy jednocześnie są praktykami kształcenia glottodydaktycznego i przekładowego. Stąd silny nacisk na pragmatyczny walor rozważań, w których podbudowa teoretyczna czy historyczna ma służyć praktycznym wskazówkom i sugestiom. Nie ograniczają się one do jednego etapu edukacyjnego, ale obejmują cały okres nauki: od przedszkola po kształcenie podyplomowe. Część dotyczącą dydaktyki języków obcych rozpoczyna Katarzyna Sowa-Bacia artykułem pt. Błędy metodyczne w nauczaniu języka obcego w przedszkolu. Referuje w nim aktualny stan nauczania języka obcego w przedszkolu, udzielając m.in. odpowiedzi na pytania dotyczące tego, czy stosowane są konkretne metody nauczania oraz czy przeprowadzana jest ewaluacja umiejętności nabywanych przez dzieci. W tym celu Autorka dokonuje hospitacji zajęć języka angielskiego i niemieckiego w przedszkolu. Hospitacje te pozwalają jej na wyciągnięcie wniosków, które dotyczą m.in. błędów metodycznych popełnianych w nauczaniu języka obcego na etapie przedszkolnym. W kolejnym artykule pt. Kształcenie nauczycieli w nauczycielskich kolegiach języków obcych na przykładzie NKJO w Sosnowcu Renata Czaplikowska dokonuje krytycznego podsumowania 25-letniej działalności Nauczycielskiego Kolegium Języków Obcych w Sosnowcu. Przeprowadzona analiza funkcjonowania konkretnej instytucji kształcenia nauczycieli języków obcych pozwala na ukazanie specyfiki jej działania i zdefiniowanie źródeł sukcesów w zakresie kształcenia nauczycieli języków obcych. Część glottodydaktyczną kończy Sebastian Dusza, który w swoim przyczynku Lingwistyczne aspekty nauczania przedmiotu historia języka niemieckiego porusza kwestię niedoceniania tego przedmiotu w kontekście kształcenia filologicznego w szkołach wyższych. W opinii Autora kształcenie przyszłych nauczycieli języka niemieckiego powinno być mocniej ukierunkowane na transfer wiedzy kulturoznawczej, między innymi oparty na przedmiocie historia języka niemieckiego, oraz na rozwijanie umiejętności praktycznych, prognostycznych i interdyscyplinarnych przyszłych germanistów w tym zakresie. Rozważania nad dydaktyką przekładu rozpoczyna Magdalena Filar. W artykule pt. Kognitywny model Paula Kußmaula w dydaktyce przekładu pisemnego – od kreatywnego rozumienia do kreatywnego tłumaczenia Autorka przedstawia wymieniony model na tle innych koncepcji kognitywnych wykorzystywanych w dydaktyce translacji i wykazuje jego przydatność w kształceniu umiejętności kreatywnego tłumaczenia w grupie początkujących tłumaczy. Swoją uwagę skupia na kształceniu umiejętności identyfikowania i kreatywnego rozwiązywania problemów tłumaczeniowych oraz na analizie rozwiązań translatorskich, zarówno bardzo dobrych, poprawnych, jak i błędnych, z wykorzystaniem przekładów krótkich tekstów prasowych i turystycznych wykonanych przez studentów germanistyki o specjalności tłumaczeniowej. Z kolei artykuł Justyny Sekuły pt. Sylwetka i kompetencje współczesnego nauczyciela akademickiego przekładu pisemnego poświęcony jest kompetencjom, które powinien posiadać współczesny nauczyciel akademickiego przekładu pisemnego. Aby to precyzyjnie ustalić, Autorka stawia sobie kilka pytań: jak można opisać jego sylwetkę, jakie kompetencje powinien posiadać, by móc jak najlepiej zrealizować wytyczone cele edukacyjne, jakie kompetencje są najważniejsze w jego pracy zawodowej i czy musi on doskonalić posiadane umiejętności. Monografię zamyka artykuł Artura Dariusza Kubackiego pt. Pozaakademickie kształcenie kandydatów na tłumaczy przysięgłych w Polsce. Autor przedstawia w nim obecną sytuację w zakresie kształcenia kandydatów na tłumaczy przysięgłych w Polsce przez stowarzyszenia branżowe tłumaczy. Swoje rozważania rozpoczyna od przybliżenia wymagań egzaminacyjnych ustawodawcy oraz zaleceń Państwowej Komisji Egzaminacyjnej w zakresie przygotowywania i oceny egzaminu na tłumacza przysięgłego. W dalszej części prezentuje aktualną ofertę dydaktyczną stowarzyszeń zrzeszających tłumaczy przysięgłych i adeptów tego zawodu, a także wady i zalety kształcenia tłumaczy poza uczelnią. Oddając do rąk Czytelnika tę monografię, chcemy zwrócić uwagę na różne ważne i aktualne aspekty dydaktyki języków obcych oraz dydaktyki przekładu. Mamy nadzieję, że nasza publikacja będzie stanowić inspirację do dalszych przemyśleń nad omawianymi zagadnieniami zarówno dla nauczycieli na wszystkich szczeblach edukacyjnych, jak i studentów kierunków neofilologicznych o specjalności glottodydaktycznej i translatorycznej. Mon, 01 Jan 2018 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11716/13835 2018-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11716/13825 Dom, codzienność i święto. Przestrzeń domowa – ludzie i rzeczy. Studia historyczno-antropologiczne Konarska-Zimnicka, Sylwia; Rajman, Jerzy; Żurek, Dorota; Szylar, Anna; Girsztowt, Aleksandra; Justyniarska-Chojak, Katarzyna; Kuropatnicki, Andrzej K.; Oczko, Piotr; Manyś, Bernadetta; Misztal, Mariusz; Obtułowicz, Barbara; Chudzio, Hubert; Baidak, Mariana; Krzyżanowski, Lech; Gorzkiewicz, Natalia; Grądzka-Rejak, Martyna; Kolenda, Karolina; Wywioł, Anna; Brynkus, Józef Popiołek, Bożena; Chłosta-Sikorska, Agnieszka; Gadocha, Marcin Nasze studia koncentrują się wokół domu, który stanowi przestrzeń w przestrzeni, „miejsce znaczące odróżniane od nie znaczącego, miejsce w odróżnieniu od nie-miejsca”. Jest ona podstawową strukturą, w której rozgrywają się codzienne i niecodzienne aspekty człowieczej egzystencji. Przestrzeń domu rozpatrujemy, jako określoną wspólnotę rodzinną, ale i miejsce, w którym odbywały się różnorakie czynności związane z funkcjonowaniem rodziny na co dzień i od święta, w szerokiej perspektywie chronologicznej. Dom to przestrzeń codzienna i prywatna, strzeżona przed wtargnięciem obcych, nieproszonych gości. Przestrzeń zwyczajna, w której każdy fragment jest znany i zagospodarowany, a jednocześnie „uświęcony” powtarzalnymi czynnościami. To również przestrzeń świąteczna, niekiedy publiczna - otwarta na innych, otoczona licznymi symbolami i ceremoniami. Przestrzeń, w której człowiek i przedmiot mają swoje utrwalone tradycją miejsce i znaczenie. Przedstawione w niniejszym zbiorze szkice odnoszą się do różnych definicji domu i różnej kategorii przestrzeni domowej - materialnej, duchowej, memoratywnej i kulturowej. Wszyscy autorzy wskazują, że przestrzeń, na równi z czasem, jest jednym z najbardziej uniwersalnych wymiarów życia ludzkiego. Jednak jest ona tak szerokim pojęciem, że w swoich tekstach odnieśli się do różnorodnych jej aspektów. Mon, 01 Jan 2018 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11716/13825 2018-01-01T00:00:00Z