http://hdl.handle.net/11716/2094 Thu, 09 Apr 2026 01:54:36 GMT 2026-04-09T01:54:36Z http://hdl.handle.net/11716/13861 Development of the concept of democratic parliamentarism in Poland Śliwa, Michał The presented monograph discusses a popular approach to the development of the concept of parliamentary democratism in the Polish political culture since the last quarter of the 19th century until the present day. It contains characteristics of visions and projects concerning the system developed mainly by democratic circles, which consistently formed and safeguarded the democratic-parliamentary model of a political system. It presents both expectations and reflections of representatives of political and academic arena, whose participation in the creation of the Polish statehood ideology and the shaping of modern-day political and legal culture has not been duly appreciated, as the said circles persistently expressed concern (oftentimes independently of each other) as to whether the Polish State would be given a modern political system, i.e. parliamentary democracy, as the best and the most reliable path towards civilizational progress and advancement of Poland. Mon, 01 Jan 2018 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11716/13861 2018-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11716/13759 Bezpieczeństwo w ochronie dóbr kultury i dziedzictwa narodowego. Na przykładzie województwa małopolskiego w latach 2010–2021 Durek, Ewa Rozprawa doktorska podejmuje problem bezpieczeństwa w ochronie dóbr kultury i dziedzictwa narodowego, analizowany na przykładzie województwa małopolskiego w latach 2010–2021. Punktem wyjścia była refleksja nad miejscem ochrony dziedzictwa w systemie bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej oraz identyfikacja zagrożeń, które w badanym okresie oddziaływały na zabytki i obiekty kultury. Przedmiot badań został osadzony w dyscyplinie nauk o bezpieczeństwie, z wykorzystaniem dorobku innych dziedzin – prawa, historii sztuki i ochrony dóbr kultury – co pozwoliło na ukazanie problematyki w sposób interdyscyplinarny przy zachowaniu zasadniczej perspektywy bezpieczeństwa. Celem rozprawy było zbadanie mechanizmów oraz skuteczności systemu bezpieczeństwa w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego w Małopolsce, a główny problem badawczy sformułowano w pytaniu: „Jak funkcjonowały i jakie efekty przynosiły mechanizmy ochrony dóbr kultury w województwie małopolskim w latach 2010–2021?”. W badaniach zastosowano metody ilościowe, jakościowe oraz mieszane: analizę literatury i aktów prawnych, badania dokumentów planistycznych i sprawozdawczych, analizę statystyczną, wywiady eksperckie oraz analizę porównawczą. Rozprawa została podzielona na pięć rozdziałów. Pierwszy omawia miejsce ochrony dziedzictwa w systemie bezpieczeństwa państwa oraz ramy prawne, drugi – strukturę instytucjonalną i zadania podmiotów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo dóbr kultury. Trzeci rozdział przedstawia katalog zagrożeń naturalnych, militarnych, przestępczych i cybernetycznych oraz analizuje ich wpływ na dziedzictwo. W rozdziale czwartym omówiono ochronę dóbr kultury w kontekście dokumentów planistycznych i praktyki zarządzania bezpieczeństwem, a rozdział piąty zawiera szczegółowe studium przypadku województwa małopolskiego, z analizą programów ochrony zabytków, orzecznictwa sądowego oraz działań instytucjonalnych. Wyniki badań wskazują, że system bezpieczeństwa w obszarze ochrony dziedzictwa kulturowego w Małopolsce ulegał stopniowej poprawie dzięki wdrażaniu programów ochrony oraz rozwojowi współpracy między instytucjami. Jednocześnie napotykał wyzwania, takie jak ograniczone zasoby finansowe, występowanie zagrożeń naturalnych, przestępczość przeciwko zabytkom czy konsekwencje pandemii COVID‑19. Sformułowane wnioski mają charakter zarówno teoretyczny, jak i aplikacyjny, dostarczając podstaw do dalszych badań oraz rekomendacji dla praktyki administracyjnej i instytucjonalnej.; The doctoral dissertation addresses the issue of security in the protection of cultural property and national heritage, analyzed through the case study of the Małopolska region in the years 2010–2021. The research was initiated by a reflection on the place of heritage protection within the national security system of the Republic of Poland and the identification of threats affecting cultural assets during the examined period. The subject of the study is rooted in the discipline of security studies, while drawing upon the achievements of other fields – law, art history, and cultural heritage protection – which provided an interdisciplinary perspective without altering the primarily security‑oriented framework. The aim of the dissertation was to examine the mechanisms and effectiveness of the security system in safeguarding cultural heritage in Małopolska. The main research problem was formulated as follows: How did the mechanisms of heritage protection function and what results did they yield in the Małopolska region between 2010 and 2021? The research employed quantitative, qualitative, and mixed methods, including analysis of legal acts and scholarly literature, examination of strategic and reporting documents, statistical analysis, expert interviews, and comparative analysis. The dissertation is divided into five chapters. The first discusses the role of heritage protection within the national security system and its legal framework. The second presents the institutional structure and the tasks of entities responsible for the security of cultural property. The third chapter contains a catalogue of natural, military, criminal, and cyber threats and assesses their impact on heritage. The fourth focuses on cultural heritage protection in the context of planning documents and security management practice, while the fifth chapter provides an in‑depth case study of the Małopolska region, including an analysis of heritage protection programmes, administrative court rulings, and institutional practices. The findings demonstrate that the security system for cultural heritage in Małopolska improved gradually due to the implementation of regional heritage protection programmes and the strengthening of institutional cooperation. At the same time, it faced challenges such as limited financial resources, natural hazards, crimes against monuments, and the consequences of the COVID‑19 pandemic. The conclusions are of both theoretical and practical significance, offering grounds for further research and policy recommendations in the field of cultural heritage security. Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Szkoła Doktorska. Praca doktorska - promotor: prof. dr hab. Andrzej Kozera. Mon, 02 Mar 2026 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11716/13759 2026-03-02T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11716/13758 Wzmacnianie wschodniej flanki NATO jako element polityki bezpieczeństwa Polski w latach 2014–2024 Trojanowska, Dominika Rozprawa doktorska podejmuje temat wzmacniania wschodniej flanki NATO jako elementu bezpieczeństwa Polski w latach 2014–2024. Wybór ten jest podyktowany dynamicznie zmieniającą się sytuacją polityczno-militarną w regionie Europy Środkowo-Wschodniej, dotykającą w bezpośredni sposób także Polski. Głównym celem pracy uczyniono wskazanie miejsca i roli procesu wzmacniania wschodniej flanki NATO w polityce bezpieczeństwa Polski w latach 2014–2024. Aby zrealizować niniejszy cel główny, przyjęto kilka celów szczegółowych. Dysertacja opiera się na głównej hipotezie badawczej zakładającej, że wzmacnianie wschodniej flanki NATO (poprzez rozbudowę zdolności obronnych i odstraszających oraz zintensyfikowaną współpracę polityczno-militarną państw regionu) było jednym z najważniejszych elementów w polityce bezpieczeństwa Polski w latach 2014–2024.; This doctoral thesis focuses on the topic of strengthening NATO's eastern flank as a component of Poland's security in the years 2014-2024. The choice of the dissertation topic is dictated by the dynamically changing political and military situation in Central and Eastern Europe, which directly affects Poland. The main objective of the dissertation is to identify the place and role of the process of strengthening NATO's eastern flank in Poland's security policy in the years 2014-2024. To achieve this main objective, several specific objectives were adopted. The dissertation is based on the main research hypothesis, which assumes that strengthening NATO's eastern flank (through the expansion of defense and deterrence capabilities and intensified political and military cooperation among the region's states) was one of the most important elements of Poland's security policy in 2014-2024. Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Szkoła Doktorska. Praca doktorska - promotor: dr hab. Przemysław Wywiał, prof. UKEN. Thu, 26 Feb 2026 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11716/13758 2026-02-26T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11716/13754 Udział straży gminnych (miejskich) w zapewnianiu bezpieczeństwa publicznego w Polsce Czop, Krzysztof Projekt skoncentrowany jest na istotnej kwestii zapewnienia bezpieczeństwa na poziomie lokalnym. Przedmiotem badań są straże gminne (miejskie), które w dobie demonopolizacji bezpieczeństwa odgrywają bardzo istotną rolę w jego zapewnianiu na poziomie lokalnym. Straże miejskie i gminne to formacje, których wprowadzenie do systemu bezpieczeństwa i uplasowanie w podsystemie samorządowym zaimplikowane zostało procesem demonopolizacji bezpieczeństwa. Przejęły one wiele istotnych funkcji oraz uprawnień, które wcześniej zarezerwowane były dla organów administracji państwowej. Są to samorządowe, umundurowane formacje ochrony porządku publicznego działające na terenie gmin i spełniające służebną rolę wobec społeczności lokalnych. Celem głównym procesu badawczego, było: Ustalenie czy możliwe i pożądane jest zwiększenie efektywności straży gminnych/miejskich w zapewnianiu bezpieczeństwa publicznego w Polsce. Aby zrealizować tak określony cel założono następujące cele szczegółowe: 1. Zdefiniowanie uprawnień i kompetencji strażników miejskich/gminnych w odniesieniu do wykonywanych przez nich zadań; 2. Ustalenie wyposażenia i uzbrojenia strażników miejskich/gminnych; 3. Przedstawienie procesu szkoleniowego strażników miejskich/gminnych; 4. Zbadanie uregulowań normatywnych określających status strażników miejskich/gminnych oraz ustalenie poziomu fluktuacji kadrowej w tej grupie pracowników samorządowych; 5. Określenie dotychczasowego poziomu współpracy Straży Miejskich/Gminnych z innymi podmiotami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo publiczne. 6. Wskazanie działań ukierunkowanych na podniesienie efektywności funkcjonowania straży gminnych/miejskich w obszarze zapewniania bezpieczeństwa publicznego. W procesie badawczym zastosowane zostały metody: analizy dokumentów, metoda sondażu diagnostycznego, metoda studium przypadku. Użyte zostały techniki wywiadów eksperckich oraz ankiet badawczych. Wywiady eksperckie zostały przeprowadzone z funkcjonariuszami, którzy w strażach miejskich zajmują zarówno kierownicze, jak i wykonawcze stanowiska. Ponadto, wywiady zostały przeprowadzone z funkcjonariuszami Policji, którzy zajmują się współpracą ze strażami gminnymi (miejskimi) oraz sprawowaniem nadzoru nad tymi formacjami. W ramach prowadzonych badań została wykorzystana także technika badań ankietowych, które zostały przeprowadzone wśród strażników miejskich. Kwestionariusz ankiety był anonimowy, a pytania w nim zawarte w znacznej mierze miały w większości charakter zamknięty. W pracy badawczej wykorzystane zostały także metody o charakterze teoretycznym. Była to analiza dokumentów, jako metoda jakościowa polegająca na rozłożeniu badanej całości podczas studiowania literatury, aktów normatywnych i źródłowych. Kolejna metoda teoretyczna, która została użyta w trakcie prowadzonych to analiza ilościowa opracowywanych wyników badań statystycznych, a następnie uogólnienie przedstawionych wyników i nakreślenie wniosków z nich płynących. Zweryfikowane zostały hipotezy i sformułowane wnioski poprzez przeprowadzenie ankiet, wywiadów eksperckich oraz realizację obserwacji bezpośredniej. W jednostkach straży miejskich zostały przeprowadzone wywiady eksperckie z kierownictwem tych podmiotów. Tam również odbyły się badania ankietowe, w których respondentami byli strażnicy miejscy. Nastąpiła synteza wyników badań oraz ich opracowanie w formie rozprawy doktorskiej z przedstawieniem czynników ograniczających efektywność gminnych/miejskich w ramach systemu bezpieczeństwa publicznego. Na tej podstawie określone zostały proponowane działania ukierunkowane na podniesienie poziomu tej efektywności.; The project focuses on the important issue of providing security at the local level. The subject of the research are municipal (city) guards, which play a very important role in ensuring security at the local level in the era of demonopolisation. The municipal and commune guards are formations whose introduction to the security system and positioning in the local government subsystem was implemented by the process of security demonopolisation. They have taken over many important functions and powers that were previously reserved for state administration bodies. These are self-governmental, uniformed formations of public order protection operating on the territory of communes and fulfilling a servile role towards local communities. The main objective of the research process, was: To determine whether it is possible and desirable to increase the effectiveness of municipal/municipal guards in ensuring public safety in Poland. In order to realise the objective thus defined, the following specific objectives were assumed: 1. To define the powers and competences of municipal/municipal guards in relation to the tasks they perform; 2. To determine the equipment and armament of municipal/municipal guards; 3. to outline the training process of municipal/municipal guards; 4. To examine the normative regulations defining the status of municipal/municipal guards and to determine the level of staff turnover in this group of local government employees; 5. To determine the level of cooperation of municipal/municipal guards with other entities responsible for public safety to date. 6. Identification of measures aimed at increasing the effectiveness of the functioning of municipal/municipal guards in the area of ensuring public security. The following methods were used in the research process: document analysis, diagnostic survey method, case study method. The techniques used were expert interviews and research questionnaires. Expert interviews were conducted with officers who hold both managerial and executive positions in municipal guards. In addition, interviews were conducted with police officers who deal with cooperation with and supervision of municipal (city) guards. A survey technique was also used as part of the research, which was conducted among municipal guards. The survey questionnaire was anonymous and the questions included were largely closed. Methods of a theoretical nature were also used in the research work. This was the analysis of documents, as a qualitative method involving the decomposition of the studied whole when studying literature, normative and source acts. Another theoretical method that was used during the conducted was the quantitative analysis of the compiled statistical results, followed by the generalisation of the presented results and outlining the conclusions drawn from them. Hypotheses were verified and conclusions formulated by conducting surveys, expert interviews and realising direct observation. Expert interviews were conducted with the management of the municipal guards at the municipal guard units. Surveys were also carried out there, with municipal guards as respondents. There was a synthesis of the research results and their elaboration in the form of a dissertation with a presentation of the factors limiting the effectiveness of the municipal/city guards within the public security system. On this basis, proposed measures aimed at increasing the level of this effectiveness were identified. Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Szkoła Doktorska. Rozprawa doktorska - promotor: Prof. dr hab. Sergiusz Wasiuta, promotor pomocniczy: Dr Łukasz Czekaj. Fri, 28 Nov 2025 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11716/13754 2025-11-28T00:00:00Z