http://hdl.handle.net/11716/2098 Thu, 09 Apr 2026 03:39:22 GMT 2026-04-09T03:39:22Z http://hdl.handle.net/11716/13861 Development of the concept of democratic parliamentarism in Poland Śliwa, Michał The presented monograph discusses a popular approach to the development of the concept of parliamentary democratism in the Polish political culture since the last quarter of the 19th century until the present day. It contains characteristics of visions and projects concerning the system developed mainly by democratic circles, which consistently formed and safeguarded the democratic-parliamentary model of a political system. It presents both expectations and reflections of representatives of political and academic arena, whose participation in the creation of the Polish statehood ideology and the shaping of modern-day political and legal culture has not been duly appreciated, as the said circles persistently expressed concern (oftentimes independently of each other) as to whether the Polish State would be given a modern political system, i.e. parliamentary democracy, as the best and the most reliable path towards civilizational progress and advancement of Poland. Mon, 01 Jan 2018 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11716/13861 2018-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11716/13744 Ruch islamistyczny w konflikcie syryjskim 2011-2021 Mazur, Przemysław Ruch islamistyczny był ważnym aktorem niepaństwowym w konflikcie syryjskim. Posiadał wsparcie z zewnątrz, zarówno ze strony państw (m.in. Turcji, Kataru, Arabii Saudyjskiej), jak i aktorów niepaństwowych (np. Bractwa Muzułmańskiego, Al- Kaidy i indywidualnych donatorów). W Syrii większość stanowili sunnici, zatem ruch ten mógł liczyć na szerokie poparcie. Wykształcił szereg kompetencji: politycznych (łącznie z uzyskaniem terytorium i budową własnej administracji), ideologicznych (stworzył własną doktrynę) i wojskowych (w tym organizacja formacji zbrojnych, zdolnych nawet do działań symetrycznych). Mimo to nie był w stanie przejąć władzy w państwie, głównie ze względu na wewnętrzne podziały, brak konsensu co do metod oraz skuteczność innych aktorów. Syryjczycy nie opowiedzieli się jednoznacznie za projektem islamistycznym; nie był dla nich odpowiednio atrakcyjny, a jego brutalność i purytanizm zrażały ludzi. Ponadto islamiści byli podzieleni, co utrudniało percepcję ruchu i zrażało ze względu na walki, które prowadzili między sobą zamiast przeciwko reżimowi. Mimo licznych podziałów, walk przeciwko sobie i działania przeciw państwu narodowemu ruch islamistów odniósł znaczące sukcesy militarne. Istniało duże prawdopodobieństwo pokonania władz państwowych. Brak zwycięstwa powinien być przez islamistów traktowany jako porażka na własne życzenie, w znacznej mierze spowodowana ich błędami, głównie politycznymi. Książka składa się ze Wstępu, czterech rozdziałów, Podsumowania oraz Aneksu. W rozdziale 1 Dżahilijja – wprowadzenie do konfliktu w Syrii i podstawowych terminów zoperacjonalizowane zostały podstawowe pojęcia: islamizm, dżihad i szahid. Część ta ma charakter syntetyczny; przede wszystkim pozwala lepiej zrozumieć ideologię czy terminologię stosowaną przez opisany ruch. Ponadto jeden podrozdział jest wprowadzeniem do historii konfliktu. Rozdział 2, najobszerniejszy, to Nurt Al-Kaidy. Jest to przedstawienie ewolucji ruchu dżihadystycznego związanego z Al-Kaidą. Główny nacisk położyłem na przedstawienie drogi przebytej od organizacji franczyzowej w Iraku do samodzielnego podmiotu, jakim było Państwo Islamskie. Rozdział 3 przedstawia inne formacje islamistyczne, które nie wywodzą się z nurtu Al-Kaidy. Przedstawiłem w nim największe formacje: Ahrar asz-Szam oraz Bractwo Muzułmańskie, a także największe organizacje islamistyczne powstałe w Syrii, działające jedynie w wymiarze lokalnym: Dżaisz al-Islam, Liwa at-Tauhid, Dżaisz al-Izza, Nour ad-Din az-Zenki. Rozdział 4 Muhadżirowie – obcokrajowcy w Syrii poświęcony został zjawisku udziału w konflikcie syryjskim obcokrajowców, którzy byli znaczącą siłą. Ocenia się, że brało w nim udział ponad 170 tys. osób. Wiele z nich wchodziło w skład samodzielnych oddziałów w ramach poszczególnych organizacji, a nawet zakładało własne organizacje, które stawały się stronami konfliktu. Książkę kończy Podsumowanie, w którym prezentuję wyniki analizy w odniesieniu do postawionych celów i pytań badawczych. Dokonałem w nim krótkiej analizy w zakresie sytuacji w Syrii i jej ewentualnych dalszych losów. Przedstawiłem główne wnioski dotyczące przyczyn tak dużego znaczenia ruchu islamistycznego, jego potencjalnego znaczenia dla bezpieczeństwa, jak również wyliczenia uwidocznionych słabych stron. Odniosłem się także do znaczenia, specyfiki i ważkości graczy niepaństwowych we współczesnych konfliktach zbrojnych na przykładzie formacji islamistycznych. Mon, 01 Jan 2024 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11716/13744 2024-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11716/13743 Etnia - nacjonalizm - naród. Od nowoczesności do ponowoczesności Mazur, Przemysław Etnia – nacjonalizm – naród. Od nowoczesności do ponowoczesności to efekt autorskiego projektu naukowego pt. Tożsamość, etniczność, narodowość w globalizującym się świecie. W jego ramach powstał szereg publikacji dotyczących problemów tożsamościowych we współczesnym świecie. Dotyczyły one przede wszystkim dwóch społeczności: Łemków i muzułmanów. Do najważniejszych można zaliczyć monografię Współczesna idea narodowa Łemków oraz opracowanie Państwo Islamskie ISIS: nowa twarz ekstremizmu. Książka składa się z pięciu rozdziałów. Pierwszy to wprowadzenie w historię pojęcia narodu. Pokazano w nim, że jest ono obecne w historii od zarania i ma głównie znaczenie „swój” w odróżnieniu do „obcy”. Jednocześnie widać, jak zmieniało się to pojęcie i jaki wpływ miała na to np. kultura prawna starożytnego Rzymu. Rozdział drugi to już historia nacjonalizmu jako idei (myśli) politycznej. Zaprezentowano początki koncepcji począwszy od szkoły niemieckiej Johanna Gottlieba Fichtego i jego kontynuatorów. Następnie przedstawiono szkołę francuską, którą już możemy bez wątpliwości nazywać pełnoprawnie nacjonalistyczną. Rozdział trzeci to porównanie różnych koncepcji analizy zagadnienia narodu i nacjonalizmu. Szczególną uwagę zwrócono na teorie Ernesta Gellnera, Miroslava Hrocha czy konstruktywistów: Benedicta Andersona i Erica Hobsbawma. Przedstawiono też teorię Anthony’ego D. Smitha, z której zaczerpnięto użyty w tytule książki termin „etnia”. Rozdział czwarty bardzo skrótowo, syntetycznie przedstawia zagadnienie późnej nowoczesności / płynnej nowoczesności / ponowoczesności, czyli koncepcje dotyczące współczesnych procesów globalistycznych. Piąty rozdział składa się z dwóch analiz. Są one bardzo skrótowe, ogólnie mają raczej charakter referatowy. Po pierwsze, dlatego że nie są sednem analizy, a tylko przykładem zastosowanym dla falsyfikacji hipotezy. Po drugie, szersza analiza zagadnień została już opublikowana w książkach (Współczesna idea narodowa Łemków oraz Państwo Islamskie ISIS: nowa twarz ekstremizmu) czy artykułach naukowych, do których zastosowano odpowiednie odsyłacze. Wed, 01 Jan 2020 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11716/13743 2020-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11716/13742 Współczesna idea narodowa Łemków Mazur, Przemysław Głównym celem autora jest opisanie procesów narodowotwórczych w społeczności Łemków w przeszłości i obecnie. Zasadniczym przedmiotem badań jest łemkowska idea narodowa, przez którą będą rozumiane treści zawarte w utworach pisanych autorów uważających się za Łemków, a które podejmują problematykę tożsamości tej grupy. Zwłaszcza te, które mogą mieć wpływ na jej kształtowanie. Tak rozumiana idea narodowa jest uważana za jedno z narzędzi kształtowania świadomości narodowej, jak i jej przejaw, wskaźnik. Książka składa się de facto z dwóch zasadniczych części. Pierwsza, podzielona na dwa rozdziały, to swoiste wprowadzenie w Łemkowynę. Ma to na celu dać Czytelnikowi szansę na skonfrontowanie obecnego stanu wiedzy naukowej na temat Łemków z tym, co zawiera część druga, a mianowicie ideą narodową Łemków, w tym z ich mitami. Część pierwszą, zacznie wywód na temat etymologii terminów „Łemko” i „Rusin”. Następnie nakreślone będą granice ojczyzny Łemków, Łemkowszczyzny. Spora uwaga zostanie zwrócona na kwestie osadnictwa w Karpatach. Jest to podyktowanie koniecznością zweryfikowania tez stawianych przez działaczy łemkowskich, jak i ukraińskich, czy polskich. Dlatego też, zaprezentowane zostaną wyniki badań archeologicznych, założenia szkoły ukraińskiej, wreszcie tzw. teoria wołoska, zarówno przedwojenna, jak i współczesna. Druga część to już analiza obecnej sytuacji Łemków w Polsce od początku lat 80. XX wieku do mniej więcej 2015 roku. Tytuł rozdziału III Odrodzenie łemkowskie jest terminem używanym przez samych Łemków. Jest dość problematyczny, sugeruje on, że doszło do wytworzenia tożsamości narodowej, pewnego status quo, które zostało zawieszone na pewien czas, a następnie wznowione. Tym czasem zawieszenia miał być okres Polski Ludowej. Tue, 01 Jan 2019 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11716/13742 2019-01-01T00:00:00Z