http://hdl.handle.net/11716/29 Wed, 17 Jun 2026 08:47:53 GMT 2026-06-17T08:47:53Z http://hdl.handle.net/11716/14136 Aspekt kulturoznawczy w kształceniu językowym studentów rusycystyki (w świetle rosyjskiej literatury glottodydaktycznej oraz praktyki nauczania rosyjskiej etykiety językowej) Dziewanowska, Dorota W artykule autorka na podstawie pracy rosyjskich glottodydaktyków i kulturologów omawia główne aspekty przygotowania studentów filologii rosyjskiej do adekwatnego udziału w komunikacji międzykulturowej. Wskazuje na konieczność nie tylko kształtowania mechanizmów aktu komunikacyjnego, ale również tzw. Interkulturowej kompetencji komunikacyjnej. Zakłada ona znajomość faktów i norm kulturowych rządzących komunikacją w danym języku. Wprowadzenie wiedzy kulturoznawczej do nauki języka obcego pozwala realizować cele wychowawcze i kształtować osobowość studenta. W końcowej części artykułu autorka przedstawia swoje doświadczenia w kształtowaniu kompetencji międzykulturowej w zakresie etykiety językowej u studentów filologii rosyjskiej Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie.; The author of the article, on the basis of works of Russian glottodidactic specialists and cultural scientists, discusses the main aspects of preparing Russian philology students for adequate participating in intercultural communication. She points out the necessity of forming not only the mechanisms of communicative act but also the so-called intercultural communicative competence. This competence assumes the knowledge of cultural facts and norms regulating communication in a given language. Introducing cultural knowledge into foreign language teaching makes it possible to accomplish educational aims and forming students’ personality. In the final part of the article, the author presents her experience in forming the intercultural science competence in the sphere of language etiquette in students of the Pedagogical University in Cracow. Thu, 01 Jan 2015 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11716/14136 2015-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11716/14111 Kartka z dziejów żydowskiej prasy dla dzieci i młodzieży w okresie autonomii galicyjskiej Kwiecień, Sabina Artykuł porusza problematykę żydowskiej prasy dla dzieci i młodzieży wydawanej w okresie autonomii Galicji. Na podstawie dostępnych źródeł dokumentacyjnych ustalono listę czasopism ukazujących w Galicji. Spis objął siedem tytułów periodyków dla dzieci i młodzieży. Stwierdzono, że głównymi ośrodkami wydawniczymi był Kraków i Lwów, dominującym językiem publikacji język polski. Przeważały miesięczniki i wydawnictwa adresowane do młodzieży, a wśród nich pisma środowisk syjonistycznych oraz asymilacyjnych. Analiza przekonuje, że żydowska prasa dla dzieci i młodzieży stanowi cenny materiał źródłowy a niektóre z tytułów powinny doczekać się szerszych opracowań monograficznych.; The article touches upon the issue of Jewish press for children and youth in the times of Galicia’s autonomy. Based on the available document sources, a list of magazines appearing in Galicia has been established. This list includes seven titles of the periodicals for children and youth. It was established that the main publishing centres were Krakow and Lviv, and the dominating language of the publications was Polish. The predominant ones were monthly magazines and publishings addressed to the youth, and amongst them the magazines of Zionistic and assimilation groups. The analysis convinces that the Jewish press for children and youth is a valuable source material and some of the titles should expect a more in-depth monographic elaborations. Thu, 01 Jan 2015 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11716/14111 2015-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11716/14110 Galicyjski dodatek „Dla Młodszych” (1898–1913) na tle polskich dziewiętnastowiecznych czasopism popularnonaukowych Zając, Renata M. W artykule zaprezentowano statystyczne uzupełnienie badań nad polskimi dziewiętnastowiecznymi czasopismami popularnonaukowymi. Omówiono rozwój ilościowy, wydawców, ośrodki wydawnicze, częstotliwość ukazywania się, żywotność oraz tematyczną zawartość i przeznaczenie czytelnicze. Ustalono, że w latach 1800-1914 ukazywało się 30 tytułów czasopism popularnonaukowych, wydawanych głównie w Warszawie (19), w większości przez drukarzy, księgarzy i właścicieli firm wydawniczych (13). Na tym tle opisano pod względem czasopiśmienniczym dodatek do „Miesięcznika Galicyjskiego Towarzystwa Ochrony Zwierząt” o tytule „Dla Młodszych” (1898-1913). Miesięcznik popularnonaukowy, przeznaczony dla młodzieży ukazywał się we Lwowie przez piętnaście lat i był kierowany do młodych miłośników zwierząt. Redakcja periodyku chciała uwrażliwić młode pokolenie Polaków na los zwierząt dzikich i domowych, a także rozwijać zainteresowanie zoologią i ochroną zwierząt. Ten program realizowała głównie poprzez opowiadania, powiastki i krótkie notki informacyjne. Sporadycznie ukazywały się w piśmie artykuły popularnonaukowe lub fragmenty prac naukowych. Niemniej jednak był to pierwszy polski specjalistyczny periodyk popularyzujący zoologię i ochronę zwierząt skierowany do młodych czytelników. W czasie badań wykorzystano wszelkie dostępne (również najnowsze - biblioteki cyfrowe, bazy danych) źródła dokumentacyjne oraz egzemplarze tytułów czasopism. Wykorzystano metodę historyczno-opisową i metodę analizy zawartości prasy w zakresie ustalenia genezy, stylu, elementów treściowych, miejsca wydawania, form popularyzacji, metodę analizy i krytyki literatury przedmiotu, która pozwoliła na wyselekcjonowanie i weryfikację dotychczasowych ustaleń oraz elementy techniki statystycznej.; The article presents the statistical supplement to the studies on Polish 19th century popular science magazines. It describes the quantitative growth, publishers, publishing centres, issuing frequency, liveliness and thematic contents and reapers’ purpose. It has been established that in the years 1800–1914 30 popular science magazines were issued, mainly in Warsaw (19), mostly by printers, librarians and publishing company owners (13). This was a background for a magazinewise description of a supplement to the „Galicia’s Animal Protection Society Monthly” entitled „For the Younger” (1898–1913). The popular science monthly, destined for the youth appeared in Lviv for fifteen years and was addressed to the young animal lovers. The editorial board of the periodical wanted to sensitize the young generation of Poles to the fate of wild and household animals, as well as develop the interest in zoology and animal protection. This programme was realized mainly by stories, tales and short information notes. Sporadically, there were popular science articles or fragments of scientific works appearing there. Nevertheless, it was a first Polish specialist periodical popularising zoology and animal protection, addressed to the young readers. The study used all available (including the newest – digital libraries, databases) documentation sources and issues of the magazine titles. The historic-descriptive method and press content analysis methods were used in order to determine the origins, style, content elements, place of publishing, popularisation forms. Also the analysis and critique of the subject literature was used, which allowed for selecting and verifying the current establishments. The study also used elements of statistic method. Thu, 01 Jan 2015 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11716/14110 2015-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11716/14108 Pierwsze lata warszawskiego „Przyjaciela Dzieci”: w kręgu Fryderyka Henryka Lewestama i współpracowników (kwiecień 1861 – czerwiec 1865) Woźniakowski, Krzysztof Artykuł jest posługującą się metodą analizy i krytyki źródeł próbą przedstawienia pierwszej fazy dziejów najważniejszego czasopisma dla dzieci młodzieży drugiej połowy XIX w. i epoki pozytywizmu a zarazem pierwszego z „długowiecznych” periodyków tego typu - warszawskiego tygodnika „Przyjaciel Dzieci” (1861-1915). Założycielem pisma (wychodzącego od 3 IV 1861), twórcą jego koncepcji oraz pierwszym redaktorem naczelnym był rzutki krytyk literacki oraz dziennikarz Fryderyk Henryk Lewestam, faktycznie jednak już od r. 1862 tygodnikiem kierował Michał Szymanowski, od r. 1863 wspólnie z Janem Chęcińskim. Periodyk sformułował ogólnikowy program łączenia nauki z zabawą, realizowany poprzez powołanie ośmiu głównych działów publikacji: popularyzujących wiedzę religijną, wiadomości z historii Polski i powszechnej, tzw. moralność (elementy etyki i zasady poprawnego zachowywania się), nauki przyrodnicze, elementy krajoznawstwa i etnografii historycznych ziem polskich, wybrane wiadomości z geografii powszechnej, utwory literackie oraz blok drobnych tekstów ciekawostkowo-rozrywkowych. W publikacjach popularnonaukowych często wprowadzano elementy beletryzacji. Dział literacki pozostawał pod znacznym wpływem formacji oświeceniowej, wykorzystywał też wciąż żyjących i tworzących wybranych autorów romantyzmu „krajowego”, ale pojawili się także najmłodsi pisarze kształtującej się generacji pozytywistycznej. Wszystkie teksty „Przyjaciela Dzieci” bardzo mocno przesycone były elementami pouczania i dydaktyzmu, mającymi służyć kształtowaniu osobowości młodego odbiorcy w duchu posłuszeństwa rodzicom, przyszłej pożytecznej pracy dla kraju, solidaryzmu społecznego oraz postawy dobroczynno-filantropijnej w stosunku do „warstw niższych”. Pierwsza faza dziejów pisma zakończyła się z chwilą objęcia stanowiska redaktora naczelnego przez Władysława Ludwika Anczyca, co nastąpiło 8 VII 1865.; The article is an analysis and critique-based attempt to present the first phase of the history of the most important magazine for children and youth on the second half of the 19th century and the positivist era, and at the same time the first of the long-lasting periodicals of this type - the Warsaw’s weekly „Friend of the Children” (1861–1915). The founder of the magazine, (appearing since 3 IV 1861), the creator of its concept and the first chief editor was an enterprising literary critic and journalist, Fryderyk Henryk Lewestam, in truth though the magazine has been led since 1862 by Michał Szymanowski, since 1863 together with Jan Chęciński. The periodical formulated a general plan of connecting learning and fun, realized through creating eight main parts of the publication: popularizing religious knowledge, information on the history of Poland and general history, the so-called morality (elements of ethics and rules of proper behaviour), natural sciences, elements of country science and ethnography of the historical lands of Poland, selected information from general geography, literary pieces and a number of small entertainment texts. The popular science publications often included elements of fictionalization. The literary department remained under much influence of the enlightened formation, it also used the still living and writing authors of the „national” romanticism, but there were also the younger writers of the shaping positivist generation. All the texts of the „Friend of the Children” were very strongly infused with elements of lecturing and didactism, serving the shaping of the personality of a young reader in the spirit of obedience to parents, future usefulness to their country, social solidarity and charity-philanthropic attitude towards the „lower classes”. The first phase of the magazine’s history ended with the appearance of Władysław Ludwik Anczyc as a chef editor on 8 VII 1865. Thu, 01 Jan 2015 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11716/14108 2015-01-01T00:00:00Z