http://hdl.handle.net/11716/30 Mon, 15 Jun 2026 08:10:00 GMT 2026-06-15T08:10:00Z http://hdl.handle.net/11716/14107 Czasopisma polskiej młodzieży akademickiej w okresie popowstaniowym (1865–1918). Przegląd informacyjno-bibliograficzny Toczek, Alfred Czasy popowstaniowe (1865-1918) stanowią okres ilościowego i jakościowego rozwoju czasopism polskiej młodzieży akademickiej, zarówno w ośrodkach uniwersyteckich na ziemiach polskich, jak i na obczyźnie. Jednak początki tego czasopiśmiennictwa sięgają już lat dwudziestych XIX w. Badania czasopism polskiej młodzieży akademickiej wymagają szczegółowych, pogłębionych ustaleń, zarówno historycznych, jak i prasoznawczych. Na wstępnym etapie badań za lata 1865-1918 autor zgromadził 42 tytuły. Wydawane i redagowane były one głównie przez akademickie organizacje młodzieży. Na ziemiach polskich ukazywało się dwie trzecie tych czasopism, w ilości 28 periodyków, a zagranicą edytowano ich 14. Najwięcej czasopism wydawano w Galicji - 24 (Kraków - 20, Lwów - 4). Na obczyźnie największa ich ilość przypada na ośrodki niemieckie (9) i w mniejszym stopniu na Szwajcarię (4). Najbardziej znaczące i długotrwałe tytuły to w kraju: ,, Przegląd Akademicki’’ (Kraków), ,,Promień’’ (Lwów), ,,Teka’’ (Lwów), ,,Eleusis’’ (Kraków), ,,Zjednoczenie’’ (Kraków), ,,Zarzewie’’ (Lwów) a na obczyźnie: ,,Poczwara’’ (Wrocław), ,,Brzask’’ (Lipsk) i ,,Przyszłość’’ (Zurych). Pomimo swojej częstej efemeryczności czasopisma te odegrały ważną rolę. Integrowały one młodzież akademicką wokół kwestii współpracy polskich studentów zarówno krajowych jak i zagranicznych, informowały o ich położeniu społecznym, materialnym oraz o osiągnięciach naukowych, popularnonaukowych, kulturalnych i literackich. Czasopisma akademickie szeroko informowały o studiowaniu w kraju i zagranicą, czemu służyły liczne korespondencje Polaków studiujących w poszczególnych uczelniach wyższych. Większość tych czasopism łączył patriotyzm i dążenie narodu polskiego do niepodległości.; The post-insurrection times (1865–1918) are the times of quantitative and qualitative development of magazines of the Polish academic youth, both in universities on Polish ground and abroad. But the origins of this literature reach back to the 1820s. the study of Polish academic youth magazines require detailed, in-depth basis, both historical and pressstudies wise. The preliminary stage of the study of 1865–1918 the author has acquired 42 titles. They were edited and issued mainly by the academic youth organisations. On Polish grounds 2/3 of this amount appeared, which accounted for 23 titles, while abroad there were 14 titles. The most magazines were issued in Galicia – 24 (Krakow 0 20, Lviv – 4). Abroad, the majority of the magazines were issued in German institutes (9) and in smaller amount in the Swiss ones (4). The most important and long-lasting titles in the country included: „Academic Review” (Krakow), „A Beam” (Lviv), „Briefcase” (Lviv), „Eleusis”(Krakow), „Unity” (Krakow), „Source” (Lviv), and abroad they were: „Horror” (Wrocław), „Dawn” (Lipsk), and „Future” (Zurich). Despite their ephemeral character, the magazines played an important role. They integrated the academic youth around the issues of cooperation of Polish students, both in the partitions and abroad, they informed about the social and material location, and about scientific, popular-scientific cultural and literary achievements. The academic magazines broadly informed about studies in the country and abroad, which was possible due to much correspondence of Poles studying in the given higher education institutions. Most of these magazines were connected by patriotism and an aspiration of the Polish nation towards independence. Thu, 01 Jan 2015 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11716/14107 2015-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11716/14105 On the Statistics and Geography of the Polish Press in the Period between the Uprisings (1832–1864) Kolasa, Władysław Marek This article presents a brief description of the Polish press and its development during the years 1832–1864. The main objective of this study is to precisely define the press’s quantitative growth and territorial distribution. The source of the study was data obtained from the analysis of all (including the most recent) documentary sources. As a result of the research, it was established that during the years 1832–1864 on the Polish lands and abroad, 626 press titles were published, out of which 185 were issued in the Russian Partition, 161 in the Austrian sector, 130 in the Prussian sector, and 150 abroad. The study also presents the main areas of qualitative transformation (typology, journalistic skills, organisation of the editorial office) and selected determinants shaping the development of the press market in the years 1832–1864 (legal, political, economic impulses). The study is concluded by a brief comparative analysis, where the press of the period between Uprisings is analysed as compared to the development of the Polish press in the years 1729–1819. The analysis indicates that until the mid-nineteenth century, the Polish press had been in its initial period of development. Rapid quantitative and qualitative changes in the press took place only in the last two decades of the nineteenth century and the first decade of the twentieth century. Thu, 01 Jan 2015 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11716/14105 2015-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11716/14000 Napisy hasłowe na sztandarach oddziałów Związku Podhalan w Polsce im. Świętego Jana Pawła II jako znaki regionalnej tożsamości górali Waśkowski, Krzysztof Przedmiotem artykułu są napisy hasłowe na sztandarach oddziałów Związku Podhalan w Polsce im. Świętego Jana Pawła II – komunikaty nacechowane ideologicznie i aksjologicznie, za pomocą których członkowie zrzeszenia akcentują swą kulturową tożsamość. Celem zaprezentowanego badania jest ich lingwistyczna charakterystyka inspirowana sposobem analizy gatunkowych form wypowiedzi Marii Wojtak, uwzględniająca aspekty pragmatyczny, strukturalny, stylistyczny i kognitywny. Napisy na sztandarach są świadectwem przywiązania górali podhalańskich do wartości chrześcijańskich i zaspokajają potrzebę afiliacji poprzez akcentowanie przynależności parafialnej. Werbalne treści na sztandarach pozwalają je usytuować w kategorii chorągwi kościelnych i procesyjnych, które dla wspólnoty stanowiły wzorzec prototypowy.; The subject of the article is the slogans on the banners of the branches of the Polish Highlanders Alliance. These are messages with an ideological and axiological character. Thanks to them, the members of the association express their cultural identity. The aim of the presented study is their linguistic characterization inspired by the method of analysis of genre forms of speech by Maria Wojtak (pragmatic, structural, stylistic and cognitive aspects). The inscriptions on the banners are a testimony to the attachment of the Podhale highlanders to Christian values and satisfy the need for affiliation by emphasizing parish affiliation. The verbal content on the banners allows them to be placed in the category of church and processional banners, which were a prototypical model for the community. Wed, 01 Jan 2025 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11716/14000 2025-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11716/13996 Dyskursy pamięci lingwistyczno‑kulturowej. Językowy obraz świata a tekstowe obrazy świata (na przykładzie wybranych polskich filmów fabularnych) Skowronek, Bogusław W artykule, odwołując się do głównych założeń lingwistyki kulturowej, podejmuję problem „rozsadzania” stabilnego wzorca językowego obrazu świata przez wszechobecne teksty medialne. Stąd też moim zdaniem można dzisiaj mówić o funkcjonowaniu multimodalnego obrazu świata. Przykładem tego zjawiska jest praca pamięci zbiorowej omówiona przeze mnie na przykładzie filmów fabularnych, pokazujących czasy PRL‑u.; In the article, referring to the main assumptions of cultural linguistics, I address the problem of “exploding” the stable linguistic pattern of the world image by ubiquitous media texts. Hence, in my opinion, today we can talk about the functioning of a multimodal image of the world. An example of this phenomenon is the work of collective memory, which I discussed on the example of feature films showing the times of the Polish People’s Republic. Wed, 01 Jan 2025 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11716/13996 2025-01-01T00:00:00Z