Kościół z Zakrzowa – translokowany na Harendę przykład sakralnej drewnianej architektury dawnego dekanatu zatorskiego

Abstract

Kościół św. Anny został wzniesiony między 1708 a 1719 rokiem jako jednonawowy, z węższym i niższym prezbiterium, które zamknięto trójbocznie. Stanowi po chwilę obecną świadectwo beskidzkiej drewnianej architektury sakralnej, mimo jego obecnej lokalizacji na Podhalu. Świątynię postawiono przy użyciu wszechobecnego w lasach Zakrzowa i Stryszowa drzewa modrzewiowego, w konstrukcji zrębowej, osadzając całą budowlę na kamiennej podmurówce. Biorąc pod uwagę zarówno rosnące zainteresowanie beskidzkim budownictwem drewnianym, m. in. wskutek powołania do istnienia Beskidzkiego Muzeum Rozproszonego, jak i podejmowane przy omawianym kościele prace konserwatorskie, powstał artykuł, którego autor postawił sobie za cel poszerzenie stanu wiedzy na temat przeszłości dawnej świątyni z Zakrzowa. W poszczególnych akapitach została omówiona pokrótce historia drewnianej świątyni św. Anny, jej architektura i wyposażenie oraz społeczne pojmowanie kościółka, który podczas starania o osobną parafię był uznawany za „starożytną świątynię parafialną”, a po wybudowaniu nowej stał pusty i niszczał.

The Church of St. Anne was built between 1708 and 1719 as a single-nave, with a narrower and lower presbytery, which was closed on three sides. At present, it is a testimony to the Beskid wooden sacral architecture, despite its current location in Podhale. The temple was erected using the wood of the larch tree, ubiquitous in the forests of Zakrzów and Stryszów, in a log construction, with the entire building being embedded on a stone foundation. The idea for this article stems both from the growing interest in wooden construction in the Beskids, e.g. as a result of the establishment of the Beskidzkie Muzeum Rozproszone, as well as the conservation works undertaken at the church in question. The article aims to broaden the knowledge about the past of the former temple from Zakrzów. In respective paragraphs, the history of the wooden Church of St. Anne, its architecture and furnishings, as well as the social context of the church – which, during the efforts to obtain a separate parish, was considered an “ancient parish church,” and after the construction of a new one, stood empty and dilapidated.