Relacje między rodzicami i dziećmi zapisane we frazematyce gwarowej

Abstract

Zbiór frazemów gwarowych z całej Polski zawiera jednostki dotyczące relacji między osobami należącymi do różnych pokoleń. Są to frazemy z nazwami pierwszego stopnia pokrewieństwa pełnego w linii prostej: ojciec, matka, rodzice, syn, córka, dziecko. Mówią one o podobieństwie córki do matki i syna do ojca, o miłości rodziców do dzieci. Przekazują wskazówki na temat sposobów wychowywania dzieci przez rodziców, a także odnoszenia się dzieci do rodziców. Są też frazemy zawierające nazwę z zakresu pokrewieństwa zastępczego – macocha. Frazemy pokazują wzajemne odnoszenie się do siebie członków rodziny. Wskazują też zachowania zalecane i ganią złe postępowanie. Czerpiąc z doświadczeń wielu pokoleń ostrzegają przed konsekwencjami wykraczania poza system przyjętych przez społeczność i uznanych wartości.

The collection of dialect phrases from all over Poland contains units on relations between people belonging to different generations. These are phrases with the names of the first degree of full kinship in a straight line: father, mother, parents, son, daughter, child. They speak about the similarity of a daughter to her mother and a son to his father, about the love of parents for children. They convey hints about the ways in which parents raise their children, and how children relate to their parents. There are also phrases containing a name from the field of surrogate kinship – stepmother. The phrases show how family members relate to each other. They also indicate recommended behavior and rebuke bad behavior. Drawing on the experience of many generations, they warn of the consequences of going beyond the system of community‑accepted and recognized values.