Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. 256. Studia Biologica 1

Abstract

Oddajemy do rąk Czytelników pierwszy numer czasopisma Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis – Studia Biologica. Jest to nowa publikacja rozpoczynająca, mam nadzieję, serię publikacji dotyczących, ogólnie rzecz biorąc, problemów biologicznych. Koniec wieku XIX i wiek XX przyniosły niesamowity postęp w rozwoju nauki, zwłaszcza dzięki niezliczonym nowym wynalazkom, umożliwiającym udoskonalanie metod badawczych. Dotyczyło to nie tylko nauk biologicznych, ale wszystkich nauk przyrodniczych, które mają na siebie bezpośredni wpływ np. fizyka, chemia, geologia czy też nauk ścisłych np. matematyka, statystyka, czy postępująca w zaskakująco szybkim tempie komputeryzacja i rozwój elektroniki. To właśnie nowe zdobycze techniki umożliwiły w sposób zasadniczy rozwój nauk biologicznych poprzez dojrzenie tego, czego wcześniej nie udało się zobaczyć. Mikroskopy elektronowe, skaningowe czy fluorescencyjne pozwoliły na dokładne zbadanie struktur komórkowych – wniknięcie do ich submikroskopowego wnętrza. Biologia to jedna z głównych nauk przyrodniczych, skupiająca w sobie wyniki badań różnych dziedzin. Obejmuje wszystkie zagadnienia Życia w jego rozmaitych przejawach i stadiach rozwojowych. Przedmiotem biologii jest wszystko, co dotyczy budowy, rozwoju, pochodzenia (ewolucji) i przemiany organizmów żywych. Przez długi czas w biologii dominowały dziedziny podstawowe (botanika czy zoologia), obecnie dominują inne, które wyłoniły się w ostatnim stuleciu, np. biochemia czy genetyka molekularna. Należy tu zwrócić uwagę na fakt iż wszystkie te odkrycia oprócz olbrzymich korzyści dla nauki i medycyny przynoszą także liczne obawy, iż tempo ich rozwoju może zagrozić nam i życiu na naszej planecie. Miejmy nadzieje, że naukowcy znajdą odpowiednią drogę i niepożądane efekty odkryć nie będą nam bezpośrednio zagrażać. Każde odkrycie ma dwie strony, dobrą i złą, to jest sprawą oczywistą i tylko od nas samych zależy jak będziemy korzystać z wynalazków i odkryć dzisiejszej i przyszłej nauki. W tej sytuacji niezmiernie ważna jest promocja wyników badań teoretycznych i empirycznych zarówno w środowisku naukowym, jak również wśród nauczycieli wdrażających najnowsze osiągnięcia biologii do praktyki szkolnej. Niniejsza publikacja ma na celu zainicjowanie dyskusji nad współczesnymi problemami biologii jako nauki. Problematyka pierwszego numeru tego czasopisma koncentruje się na kilku obszarach tematycznych. Część I czasopisma to wspomnienie o nie żyjących pracownikach Instytutu Biologii. Część II obejmuje artykuły naukowe o tematyce biologicznej. Część III stanowi dział Varia.