Udział teorii integracji sensorycznej w wyjaśnianiu przebiegu procesów neuropoznawczych u osób z autyzmem

Abstract

Zaburzenia procesów przetwarzania sensorycznego występują w zależności od przyjętych kryteriów w około 42% do 88% osób z autyzmem (Filipek i in., 1999). Stanowią więc ważną charakterystykę ich funkcjonowania. Chronologiczny przegląd badań nad zaburzeniami integracji sensorycznej u osób z autyzmem pozwala zauważyć zmiany w kierunkach badań nad tym zjawiskiem: od opisów funkcjonowania osób z autyzmem w aspekcie sensorycznym, poprzez próby znalezienia prawidłowości w tym funkcjonowaniu do łączenia zaburzeń przetwarzania sensorycznego z nieprawidłowościami strukturalnymi i funkcjonalnymi w obrębie układu nerwowego. Ostatni z wymienionych kierunek badań znajduje swoje uzasadnienie nie tylko w założeniach teorii integracji sensorycznej, ale również w najnowszych neurokognitywistycznych teoriach wyjaśniających zjawisko autyzmu. Zgodnie z nimi przebieg procesów neuropsychologicznych, odpowiadając za zarządzanie zachowaniem i uczenie się, może wyjaśniać również funkcjonowanie osób z zaburzeniami w zachowaniu i uczeniu się, w tym również osób z autyzmem. Wskazując na implikacje neuronauki dla założeń teorii integracji sensorycznej artykuł ujawnia udział tej teorii w wyjaśnianiu zaburzeń ze spektrum autyzmu.

Depending on the taken criteria, sensory processing disorders concern between 42% and 88% of people with autism (Filipek i in., 1999). These disorders are important functioning characteristics. A chronological review of research that concerns sensory processing disorders in people with autism shows changes in research direction: from describing sensory functioning people with autism and attempts to find regularity in their functioning, to searching for the connection of the sensory processing disorders with brain structural and functional abnormalities. The justification for the latter direction of research can not only be found in the sensory integration theory, but also in the latest neurocognitivistic theories explaining autism. According to these theories, neuropsychological processes enable behaviour management and learning. They can also explain the functioning of people with behaviour and learning disabilities, including people with autism. Pointing to the neuroscience implications in the sensory integration theory, the article reveals the participation of this theory in explaining autism spectrum disorders.