Głos kogoś Innego. Czuły narrator w powieści Olgi Tokarczuk „Prowadź swój pług przez kości umarłych”

Abstract

Artykuł dotyczy refleksji nad przekazywaniem zwierzęcego doświadczenia w tekstach literackich. Skupia się na „czułości” jako kategorii metodologiczno-literackiej wprowadzonej przez Olgę Tokarczuk i analizuje jej funkcjonowanie w powieści Prowadź swój pług przez kości umarłych. Takie próby poszukiwania języka Innego kierują ludzki podmiot w stronę międzygatunkowego współbycia i współodczuwania, a gest narracyjnego otwierania się na doświadczenie zwierzęcia staje się majeutyczną metodą przekazywania tego, co zwierzęce i nieświadomie. Podjęta zostanie również próba refleksji nad tym czy narrator oddający głos zwierzęciu nie uzurpuje sobie prawa do przekazywania zwierzęcego doświadczenia.

The article deals with a reflection on the transfer of animal experience in literary texts. It focuses on “tenderness” as a methodological and literary category introduced by Olga Tokarczuk and analyzes its functioning in the novel Drive Your Plow over the Bones of the Dead. Such attempts to search for the language of “the Other” direct the human subject towards interspecies coexistence and compassion. The narrative gesture of opening up to the animal’s experience becomes a method of transmitting what is animal and unconscious. An attempt will also be made to reflect on whether the narrator giving voice to the animal is usurping the right to transmit the animal’s experience.