Browsing 2023, Studia Poetica 11 by Title

Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. 365. Studia Poetica 11. Język antropocenu

Szaj, Patryk; Wężowicz-Ziółkowska, Dobrosława; Rogowska-Stangret, Monika; Zdunik, Jan; Kołodziej, Piotr; Kluba, Agnieszka; Moore, Jason W.; Mitek-Dziemba, Alina; Barcz, Anna; Mytych, Jagoda; Czyżak, Agnieszka; Mytych-Forajter, Beata; Koza, Katarzyna; Sugiera, Małgorzata; Waligóra, Janusz; Ładoń, Monika; Jarecka, Dorota; Michna, Natalia Anna; Gralewicz-Wolny, Iwona; Tymieniecka-Suchanek, Justyna; Pilch, Urszula; Skowronek, Bogusław; Grodź, Iwona; Chorąży, Adrianna; Sikora, Tomasz; Soćko, Joanna; Adamczewski, Tymon; Wodzińska, Maria (Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego, Kraków, 2023)

Antropocen dyskursywizowany czyli jak nie mówić o katastrofie klimatycznej

Kluba, Agnieszka (2023)

Antropocen jako przedmiot akademickiego dyskursu staje się jeszcze jednym obiektem antropcentrycznej kategorezy. Narastająca treść teoretyczna nie ma szans wpłynąć zasadniczo na przebudowę myślenia w czasie wystarczającym, ...

Antropogeniczny wpływ na przyrodę w koncepcji Nikołaja Fiodorowa. Nieśmiertelny człowiek versus śmiertelna przyroda?

Tymieniecka-Suchanek, Justyna (2023)

Artykuł jest wstępnym rozpoznaniem antropocenowego „języka”, w jakim przemawia do współczesnego odbiorcy dzieło Nikołaja Fiodorowa – Filozofia wspólnego czynu. Fiodorow przewidział kryzys planetarny, czym wpisał się w ...

Cień Godzilli. „Ganbare! Warsztaty umierania” Katarzyny Boni w perspektywie studiów nad katastrofami

Ładoń, Monika (2023)

Tematem artykułu jest interpretacja reportażu Katarzyny Boni Ganbare! Warsztaty umierania w perspektywie studiów nad katastrofami. Autorka wykorzystuje badania Konrada Wojnowskiego z książki Pożyteczne katastrofy. Taka ...

Czy empatia jest odpowiedzią na antropocen? Kilka refleksji z perspektywy psychologii lektury i dydaktyki polonistycznej

Zdunik, Jan (2023)

W niniejszym artykule zaproponowano koncepcję empatii klimatycznej jako narzędzia w dydaktyce polonistycznej i odpowiedzi na kryzys klimatyczny epoki antropocenu. W pierwszej części omówione zostały najważniejsze ...

Dźwignie wyobraźni epoki antropocenu: gaizm

Wężowicz-Ziółkowska, Dobrosława (2023)

Sformułowana w latach 70. XX w. hipoteza Gai, uznana wtedy przez biologów za herezję, okazuje się mieć olbrzymią zdolność proliferacji. Dowodzą tego szczególnie ostatnie lata, w których za sprawą wiedzy na temat wpływu ...

Głos kogoś Innego. Czuły narrator w powieści Olgi Tokarczuk „Prowadź swój pług przez kości umarłych”

Chorąży, Adrianna (2023)

Artykuł dotyczy refleksji nad przekazywaniem zwierzęcego doświadczenia w tekstach literackich. Skupia się na „czułości” jako kategorii metodologiczno-literackiej wprowadzonej przez Olgę Tokarczuk i analizuje jej ...

Homo consumens nad Styksem

Kołodziej, Piotr (2023)

Tekst stanowi swoistą diagnozę świata w dobie „antropocenu”. Przy próbie zrozumienia i opisu rzeczywistości ogarniętej kryzysem (pandemicznym, wojennym, klimatycznym, energetycznym, żywnościowym, migracyjnym…) autor ...

Jak reagować na kryzys klimatyczny w obecnej fazie kapitalizmu? Perspektywa „akademii w działaniu” [Recenzja książki: „Za pięć dwunasta koniec świata. Kryzys klimatyczno‑ekologiczny głosem wielu nauk”, red. Kasia Jasikowska, Michał Pałasz, Uniwersytet Jagielloński, Biblioteka Jagiellońska, Kraków 2022, ss. 845]

Wodzińska, Maria (2023)

Niniejszy tekst stanowi recenzję książki zatytułowanej Za pięć dwunasta koniec świata. Kryzys klimatyczno‑ekologiczny głosem wielu nauk pod redakcją Kasi Jasikowskiej i Michała Pałasza (Uniwersytet Jagielloński, ...

Język lodu, wody i łez. Żałoba klimatyczna jako empatyczna świadomość antropocenu

Mytych, Jagoda (2023)

Zmiany klimatu to wciąż rosnące straty ekologiczne. Językiem antropocenu pomału staje się więc język żałoby – żałoby klimatycznej zdefiniowanej jako stan odczuwany w związku z doświadczanymi lub antycypowanymi stratami ...

Między mową a od‑mową. O dwóch literackich obrazach transgatunkowej komunikacji

Waligóra, Janusz (2023)

Tematem artykułu jest problem porozumiewania się człowieka ze zwierzęciem innym niż człowiek, rozważany w kontekście animal studies na tle zróżnicowanej tradycji literackiej. Autor analizuje dwa literackie, biegunowo ...

Międzyskalowe języki antropocenu

Rogowska-Stangret, Monka (2023)

Antropocen przekroczył dyscyplinarne granice nauk przyrodniczych, rozbudzając debaty w ramach szeroko pojętej humanistyki, zmuszając „nas” do myślenia inaczej niż dotąd. Jednym z wyzwań antropocenu jest kwestia skali. ...

Nasz kapitałogeniczny świat. Kryzysy klimatyczne, polityka klasowa i projekt ucywilizowania

Moore, Jason W. (2023)

Żyjemy w czasach antropogenicznego kryzysu klimatycznego. Ale czy na pewno? Szkic pokazuje, jak w krwawej łaźni zmilitaryzowanej akumulacji i podboju po 1492 r. ukształtował się na wskroś nowoczesny fetysz „ludzkości”. ...

O językach antropocenu - uwagi wstępne

Szaj, Patryk (2023)

Artykuł prezentuje wstępne uwagi na temat języków antropocenu. Wychodzi z założenia, że antropocen wymaga wielowymiarowego, niejednorodnego, międzyskalowego spojrzenia, które ujawnia, że to, jak nazywamy i opisujemy tę ...

Od czułego narratora do etyki czułości. Posthumanistyczna krytyka antropocentryzmu w twórczości Olgi Tokarczuk i Patricii Piccinini

Michna, Natalia Anna (2023)

Artykuł przedstawia analizę wybranych wątków twórczości Olgi Tokarczuk oraz wybranych dzieł Patricii Piccinini jako posthumanistyczną krytykę antropocentryzmu. Celem prezentowanych rozważań jest pokazanie, w jaki sposób ...