Prawidłowości tworzenia i odbioru metafor w języku uczniów : ujęcie lingwistyczno-edukacyjne

Abstract

Rozprawa jest próbą spojrzenia na metaforę uczniowską z pozycji Analizę

metafor uczniowskich przeprowadzono z punktu widzenia kognitywizmu - (podział metafor wg propozycji J. Lakoffa i M. Johnsona na m. ontologiczne, strukturalne, orientacyjne; kategoryzacja pojęć, językowy obraz świata) oraz lingwistyki edukacyjnej - (badanie poziomu kompetencji lingwistycznej uczniów, a w szczególności kompetencji kulturowej i językowej ze specjalnym uwzględnieniem zagadnienia redundancji).

Pierwsza część pracy (teoretyczna) stanowi dość obszerne metodologiczne wprowadzenie -przedstawia terminologię z zakresu językoznawstwa kognitywnego i lingwistyki edukacyjnej. Pojawiają się także rozważania na temat jednego z kluczowych dla kognitywistów pojęć - metafory.

Celem drugiej części rozprawy (empirycznej) jest przede wszystkim omówienie rezultatów eksperymentu, dotyczącego uczniowskiej metaforycznej konceptualizacji czternastu pojęć: RADOŚĆ, CIERPIENIE, MIŁOŚĆ, NIENAWIŚĆ, DOBRO, ZŁO, MĄDROŚĆ, GŁUPOTA, BÓG, CZŁOWIEK, ŻYCIE, ŚMIERĆ, PRAWDA, KŁAMSTWO (zadaniem uczniów było przedstawienie definicji metaforycznych- zastąpienie tych pojęć metaforami). Zaprezentowano także sposoby interpretowania przez gimnazjalistów i licealistów wybranych metafor literackich.

Debate is attempt of look into pupils’ metaphors from educational linguistic position. It brinks educational linguistic analysis of pupils’ metaphors from the point of cognitive linguistics (classification of metaphor according to proposal of J. Lakoff and Johnson on m. ontological, structural, orientation; categorization of notion; language image of world) and research of linguistic, cultural and grammar pupils’ competence level.

First part of the debate (theoretical) presents extensive methodological introduction, presentation of extensive terminology of metaphor, cognitive linguistics and educational linguistics.

The second part of the debate describe results of work, concerning pupils’ metaphorical conceptualization of fourteen notions: JOY, SUFFERING, LOVE, HATE, GOODS, EVIL, WISDOM, DEATH, STUPIDITY, GOD, PERSON, LIFE, DEATH, TRUTH, LIE. Task for students was creation of metaphorical definition - substitute of these listed above metaphors.

It presents manners of interpreting of chosen literature metaphors by students.