Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. 420. Studia Linguistica 20

Abstract

Niniejszy tom naszego czasopisma, opatrzony numerem XX, skłania nas do jubileuszowej refleksji. Publikacja czasopisma „Annales...” związana jest nieodłącznie ze środowiskiem językoznawczym naszej Uczelni, które w latach pięćdziesiątych XX wieku współtworzyli wybitni polscy uczeni, między innymi profesorowie Tadeusz Milewski i Stanisław Jodłowski, pierwszy kierownik Katedry Języka Polskiego ówczesnej WSP. W początkowych latach istnienia Katedry zajęcia prowadzili także inni znakomici lingwiści, których głównym miejscem zatrudnienia był Uniwersytet Jagielloński: Witold Taszycki, Adam Heinz, Mieczysław Karaś, Zofia Kurzowa. Grono językoznawców związanych trwale z WSP tworzyli w tym czasie między innymi: Leszek Bednarczuk, Józefa Kobylińska, Eugeniusz Pawłowski, Maria Schabowska, Jan Zaleski. W początkowym okresie badania prowadzone w Katedrze Języka Polskiego skupiały się wokół kilku podstawowych sfer tematycznych: historii języka, dialektologii, onomastyki, leksykologii, a także językoznawstwa ogólnego. W ciągu kilkudziesięciu lat istnienia Katedry badania te były kontynuowane i rozwijane, a ich zakres tematyczny i metodologiczny się rozszerzał i obecnie obejmuje cały wachlarz zjawisk językowych i komunikacyjnych. Powstają prace historycznojęzykowe, dotyczące m.in. języka tekstów statutów zakonnych i rzemieślniczych, korespondencji prywatnej, rozwoju słownictwa tematycznego oraz kształtowania się terminologii logopedycznej. Ważną część dorobku językoznawców związanych z UKEN stanowią badania nad dziedzictwem kulturowym odzwierciedlonym w zasobach leksykalnych, frazeologicznych i paremiologicznych języka, zwłaszcza w obszarze tradycji biblijnej, mitologicznej i ludowej oraz w wybranych dziedzinach kultury materialnej, jak handel, rzemiosło czy górnictwo solne. Powstają także prace z zakresu chrematonimii i logopedii. Z powodzeniem rozwijają się również badania ukierunkowane na współczesne obszary języka polskiego, zwłaszcza na sfery komunikacji medialnej, które są domeną stosunkowo nowej subdyscypliny językoznawczej – mediolingwistyki. Wszystkie nurty badań prowadzonych w naszej Uczelni znalazły odzwierciedlenie w tematyce artykułów wydawanych w cyklicznych publikacjach, których tradycja sięga lat siedemdziesiątych XX wieku, kiedy to w Instytucie Filologii Polskiej Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. KEN w Krakowie utworzono w ramach uczelnianej serii wydawniczej „Rocznik Naukowo‑ Dydaktyczny” podserię zatytułowaną „Prace Językoznawcze”. W latach 1970–1997 wydano łącznie dziewięć tak zatytułowanych tomów. W związku ze zmianą nazwy Uczelni nastąpiła modyfikacja tytułu czasopisma, które w latach 2002–2008 ukazywało się pod nazwą „Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis. Studia Linguistica” (tomy I–IV), a od 2008 roku – po kolejnej zmianie nazwy Uczelni (na Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN) – „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Linguistica”. Przyjęcie w 2023 roku nazwy Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej nie wpłynęło na postać tytułu serii wydawniczej.