Paralelizm w kompozycji multimedialnej

Abstract

Tematem pracy jest potencjał poznawczy idei paralelizmu multimedialnego, rozumianej jako narzędzie teorii, praktyki i krytyki artystycznej. Celem projektu jest rozważenie możliwości formułowania w instalacjach artystycznych takich konstrukcji znaczeniowych i kompozycyjnych, które mogłyby stanowić ekwiwalent paralelizmów funkcjonujących w literaturze i sztuce filmowej. Sens stosowania tego typu zabiegów staje się najbardziej czytelny w odniesieniu do praktyk o kolażowym, multimedialnym i hipertekstualnym charakterze. Przedmiotem zainteresowania autora jest poszukiwanie metod strukturyzowania kompozycji, które umożliwią osobom artystycznym zwiększenie kontroli nad wydźwiękiem kreowanych komunikatów. W analogii do paralelizmów literackich i filmowych, paralelizmy multimedialne powinny posiadać zarówno funkcje stylistyczne, jak i retoryczne (oraz pozytywnie wpływać na czytelność przekazu). Przewodnie zagadnienie zostało zbadane i opisane z perspektywy praktykującego artysty i krytycznego odbiorcy sztuki. Rozdział IV stanowi zbiór analiz ponad 30 dzieł współczesnej sztuki i kultury popularnej. Rozdziały VI i VII zawierają opisy sześciu koncepcji instalacji artystycznych, które powstały w związku z projektem doktorskim. W pozostałej części pracy istotną rolę pełnią kognitywna teoria metafory George’a Lakoff’a i Mark’a Johnson’a oraz teorie związane z sztuką konceptualną i krytycznym wymiarem surrealizmu.

The subject of this dissertation is the cognitive potential of the notion of “multimedial parallelism", considered as a tool for the theory, criticism and practise of art. The project aims to examine the possibility of formulating artistic installations in such a way, so the structures within them can be perceived as equivalents to the forms of parallelisms, which are present in literature and film. The relevance behind such a question becomes most clear in application to collage and hypertextual artistic practices. The author’s main interest is to search for such methods of structuring composition that will enable artists to increase control over the rhetoric specificity of the messages they create. Similarly to parallelisms from film and literature, multimedial parallelism suppose to have both stylistic and rhetorical functions, as well as increase the perspicuity of the message. The main theme was explored from two perspectives: an artist and a viewer/critic. Chapter IV is a collection of analyses of more than 30 works of contemporary art and popular culture. Chapters VI and VII contain concepts of six artistic installations that were created within the doctoral project. From the group of theories and cultural phenomena, which were important points of reference for this dissertation one could highlight conceptual art, sociocritical dimension of surrealism and the conceptual metaphor theory proposed by George Lakoff and Mark Johnson.