Problem narcystycznego sceptycyzmu w Stanleya Cavella interpretacjach wybranych dramatów Williama Szekspira
View/ Open
Author:
Filipczuk, Michał
xmlui.dri2xhtml.METS-1.0.item-advisor:
Dybel, Paweł
xmlui.dri2xhtml.METS-1.0.item-iso: pl
Subject:
Stanley Cavellsceptycyzm
filozofia literatury
Stanley Cavell
literary skepticism
philosophy of literature
Date: 2026-07-06
Metadata
Show full item recordDescription:
Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Szkoła Doktorska. Rozprawa doktorska - promotor: Prof. Dr hab. Paweł Dybel.Abstract
W niniejszej pracy zajmuję się analizą i interpretacją Stanleya Cavella literackich modeli sceptycyzmu, tak jak je
autor ten ujmuje w swoich odczytaniach wybranych dramatów Williama Szekspira. W rozdziale pierwszym zajmuję się
omówieniem specyfiki wybranych kluczowych założeń metodologicznych Cavella w kontekście jego filozofii literatury.
W rozdziale drugim zajmuję się Cavellowską interpretacją Końcówki Samuela Becketta w kontekście Beckettowskiej, jak
ją nazywa Cavell, strategii literalizacji znaczeń oraz tzw. filozofii zwyczajności. W kolejnym, trzecim rozdziale
zajmuję się zagadnieniem autobiograficzności i terapeutyczności w filozofii Cavella. W rozdziale czwartym podejmuję
próbę prześledzenia genezy sceptycyzmu w kontekście Cavellowskiej diagnozy, iż sceptycyzmu w istocie nie sposób
obalić na drodze czysto intelektualnej. Kolejne rozdziały pracy stanowią egzemplifikacje tezy Cavella o
niezdolności przyjęcia przez sceptyka, którego uosobieniem są protagoniści kolejnych omawianych przezeń dramatów,
odrębności, odmienności Innego, której sceptyk nie jest w stanie zaakceptować. W rozdziale dziewiątym,
Przezwyciężyć sceptycyzm, analizuję zaproponowane przez Cavella odczytanie dramatu Opowieść zimowa, stanowiącego
według amerykańskiego myśliciela propozycję wyjścia ze sceptyckiego impasu (rozdział dziesiąty).
W rozdziale dziewiątym, Przezwyciężyć sceptycyzm, analizuję zaproponowane przez Cavella odczytanie dramatu Opowieść
zimowa, stanowiącego według amerykańskiego myśliciela propozycję wyjścia ze sceptyckiego impasu In this work, I analyze and interpret Stanley Cavell’s literary models of skepticism, as presented in his readings
of selected plays by William Shakespeare. In the first chapter, I discuss Cavell’s key methodological assumptions
within the context of his philosophy of literature. In the second chapter I discuss Cavell’s interpretation of the
Endgame by Samuel Beckett in the context of Cavell's philosophy of the ordinary and of what Cavell calls Beckett’s
strategy of literalization. In the third chapter I address some of the problematic concerning the concepts of
autobiographicality and therapeuticity. In the fourth chapter, I examine the origins of skepticism, in light of
Cavell’s assertion that skepticism cannot be conclusively disproven through purely intellectual means. The
subsequent chapters of the work provide examples of Cavell’s thesis about the inability of the skeptic, personified
by the protagonists of the dramas he discusses, to accept the separateness of the Other. In chapter nine and ten I
consider Cavell’s proposed reading of the play The Winter’s Tale and his suggestion that this interpretation
provides a way to escape the skeptical impasse. In the context of Cavells phenomenology of theater I argue that
Cavell’s reading of the play aligns with his own concept of overcoming skepticism. In the conclusion of my work, I
summarize the outcomes of my research and evaluate the implications of Cavell’s analyses of skepticism, reflecting
on their validity.

