Dom, codzienność i święto. Przestrzeń domowa – ludzie i rzeczy. Studia historyczno-antropologiczne

Abstract

Nasze studia koncentrują się wokół domu, który stanowi przestrzeń w przestrzeni, „miejsce znaczące odróżniane od nie znaczącego, miejsce w odróżnieniu od nie-miejsca”. Jest ona podstawową strukturą, w której rozgrywają się codzienne i niecodzienne aspekty człowieczej egzystencji. Przestrzeń domu rozpatrujemy, jako określoną wspólnotę rodzinną, ale i miejsce, w którym odbywały się różnorakie czynności związane z funkcjonowaniem rodziny na co dzień i od święta, w szerokiej perspektywie chronologicznej. Dom to przestrzeń codzienna i prywatna, strzeżona przed wtargnięciem obcych, nieproszonych gości. Przestrzeń zwyczajna, w której każdy fragment jest znany i zagospodarowany, a jednocześnie „uświęcony” powtarzalnymi czynnościami. To również przestrzeń świąteczna, niekiedy publiczna - otwarta na innych, otoczona licznymi symbolami i ceremoniami. Przestrzeń, w której człowiek i przedmiot mają swoje utrwalone tradycją miejsce i znaczenie. Przedstawione w niniejszym zbiorze szkice odnoszą się do różnych definicji domu i różnej kategorii przestrzeni domowej - materialnej, duchowej, memoratywnej i kulturowej. Wszyscy autorzy wskazują, że przestrzeń, na równi z czasem, jest jednym z najbardziej uniwersalnych wymiarów życia ludzkiego. Jednak jest ona tak szerokim pojęciem, że w swoich tekstach odnieśli się do różnorodnych jej aspektów.