Wybrane zagadnienia z glotto- i translodydaktyki. 1

Abstract

Niniejszą publikację pomyślano jako zbiór tekstów połączonych praktycyzmem jako motywem przewodnim. Ich Autorzy to badacze procesów uczenia się, nauczania oraz przekładu, którzy jednocześnie są praktykami kształcenia glottodydaktycznego i przekładowego. Stąd silny nacisk na pragmatyczny walor rozważań, w których podbudowa teoretyczna czy historyczna ma służyć praktycznym wskazówkom i sugestiom. Nie ograniczają się one do jednego etapu edukacyjnego, ale obejmują cały okres nauki: od przedszkola po kształcenie podyplomowe. Część dotyczącą dydaktyki języków obcych rozpoczyna Katarzyna Sowa-Bacia artykułem pt. Błędy metodyczne w nauczaniu języka obcego w przedszkolu. Referuje w nim aktualny stan nauczania języka obcego w przedszkolu, udzielając m.in. odpowiedzi na pytania dotyczące tego, czy stosowane są konkretne metody nauczania oraz czy przeprowadzana jest ewaluacja umiejętności nabywanych przez dzieci. W tym celu Autorka dokonuje hospitacji zajęć języka angielskiego i niemieckiego w przedszkolu. Hospitacje te pozwalają jej na wyciągnięcie wniosków, które dotyczą m.in. błędów metodycznych popełnianych w nauczaniu języka obcego na etapie przedszkolnym. W kolejnym artykule pt. Kształcenie nauczycieli w nauczycielskich kolegiach języków obcych na przykładzie NKJO w Sosnowcu Renata Czaplikowska dokonuje krytycznego podsumowania 25-letniej działalności Nauczycielskiego Kolegium Języków Obcych w Sosnowcu. Przeprowadzona analiza funkcjonowania konkretnej instytucji kształcenia nauczycieli języków obcych pozwala na ukazanie specyfiki jej działania i zdefiniowanie źródeł sukcesów w zakresie kształcenia nauczycieli języków obcych. Część glottodydaktyczną kończy Sebastian Dusza, który w swoim przyczynku Lingwistyczne aspekty nauczania przedmiotu historia języka niemieckiego porusza kwestię niedoceniania tego przedmiotu w kontekście kształcenia filologicznego w szkołach wyższych. W opinii Autora kształcenie przyszłych nauczycieli języka niemieckiego powinno być mocniej ukierunkowane na transfer wiedzy kulturoznawczej, między innymi oparty na przedmiocie historia języka niemieckiego, oraz na rozwijanie umiejętności praktycznych, prognostycznych i interdyscyplinarnych przyszłych germanistów w tym zakresie. Rozważania nad dydaktyką przekładu rozpoczyna Magdalena Filar. W artykule pt. Kognitywny model Paula Kußmaula w dydaktyce przekładu pisemnego – od kreatywnego rozumienia do kreatywnego tłumaczenia Autorka przedstawia wymieniony model na tle innych koncepcji kognitywnych wykorzystywanych w dydaktyce translacji i wykazuje jego przydatność w kształceniu umiejętności kreatywnego tłumaczenia w grupie początkujących tłumaczy. Swoją uwagę skupia na kształceniu umiejętności identyfikowania i kreatywnego rozwiązywania problemów tłumaczeniowych oraz na analizie rozwiązań translatorskich, zarówno bardzo dobrych, poprawnych, jak i błędnych, z wykorzystaniem przekładów krótkich tekstów prasowych i turystycznych wykonanych przez studentów germanistyki o specjalności tłumaczeniowej. Z kolei artykuł Justyny Sekuły pt. Sylwetka i kompetencje współczesnego nauczyciela akademickiego przekładu pisemnego poświęcony jest kompetencjom, które powinien posiadać współczesny nauczyciel akademickiego przekładu pisemnego. Aby to precyzyjnie ustalić, Autorka stawia sobie kilka pytań: jak można opisać jego sylwetkę, jakie kompetencje powinien posiadać, by móc jak najlepiej zrealizować wytyczone cele edukacyjne, jakie kompetencje są najważniejsze w jego pracy zawodowej i czy musi on doskonalić posiadane umiejętności. Monografię zamyka artykuł Artura Dariusza Kubackiego pt. Pozaakademickie kształcenie kandydatów na tłumaczy przysięgłych w Polsce. Autor przedstawia w nim obecną sytuację w zakresie kształcenia kandydatów na tłumaczy przysięgłych w Polsce przez stowarzyszenia branżowe tłumaczy. Swoje rozważania rozpoczyna od przybliżenia wymagań egzaminacyjnych ustawodawcy oraz zaleceń Państwowej Komisji Egzaminacyjnej w zakresie przygotowywania i oceny egzaminu na tłumacza przysięgłego. W dalszej części prezentuje aktualną ofertę dydaktyczną stowarzyszeń zrzeszających tłumaczy przysięgłych i adeptów tego zawodu, a także wady i zalety kształcenia tłumaczy poza uczelnią. Oddając do rąk Czytelnika tę monografię, chcemy zwrócić uwagę na różne ważne i aktualne aspekty dydaktyki języków obcych oraz dydaktyki przekładu. Mamy nadzieję, że nasza publikacja będzie stanowić inspirację do dalszych przemyśleń nad omawianymi zagadnieniami zarówno dla nauczycieli na wszystkich szczeblach edukacyjnych, jak i studentów kierunków neofilologicznych o specjalności glottodydaktycznej i translatorycznej.